jan blokker: Wantrouwen alleen kan ons redden
Op weg van Den Haag naar huis nam ik de afslag langs het ING-gebouw – het plechtig aan de snelweg gelegen memento mori van de financiële wereld. Ofschoon het al aardig avond begon te worden, zag ik nergens achter de honderden vensters een tl-buis, of zelfs maar een schemerlampje branden. Het was weliswaar zondag, maar hoeveel weekeinden zijn me de afgelopen paar maanden al niet op alle etages aan het Amsterdamse Frederiksplein de verlichte ramen opgevallen, waarachter Wouter en Nout met hun voltallige staf de hele late middag en de hele nacht van de sabbat bleven doorvergaderen om het land er weer bovenop te cijferen?
Bij ING wachtten ze in het donker op de naasting.
De Sterspotjes zijn inmiddels van het scherm genomen. Vroeger zat Wouke van Scherrenburg er als een kordaat soort procuratiehoudster bancaire operaties uit te leggen aan een paar figuranten die keken alsof ze het begrepen. Ik begreep het nooit. Het waren, eerlijk is eerlijk, ook suffe boodschappen. Pas kortgeleden – het bankroet was waarschijnlijk al nabij – had het reclamebureau bedacht dat Jan Mulder de boel misschien nog enigszins kon helpen oppimpen, want die had als Postbankleeuw ook altijd zo goed gescoord.
Maar nee.
Kort na de injectie van 10 miljard hoorde ik een reclamedeskundige op de radio zeggen dat het mogelijk nog een idee zou zijn geweest om Wouke en Jan te vragen heel eerlijk en authentiek samen uit te leggen hoe precies de vork in de steel zat. ‘Met Wouke alleen zou het wellicht nog hebben gekund’, meende een tweede reclamedeskundige. ‘Maar Jan is te veel geprofileerd als clown.’
Twee dagen later zat Jan inderdaad weer als praatzame sidekick bij De wereld draait door.
Je ziet trouwens al die banken, hypotheekverstrekkers en verzekeringshuizen weer met rentes smijten die aan de beste dagen van Icesave herinneren. Ik vermoed dat veel van die firma’s tot in tien cijfers achter de komma hun pakkans uitrekenen, alvorens de mogelijke risico’s – hoe waterdicht is het toezicht helemaal? – toch maar aan te durven.
Ik wierp in de majestueuze bocht nog een laatste blik op het stenen schip dat bijna van staat is – en alsof de duvel er mee speelde klonk tegelijkertijd het nieuws dat de topeconoom Willem Buiter had gewaarschuwd voor grote risico’s met de garantieregeling voor spaarders.
Wat een topeconoom is zou ik niet zo gauw weten, maar ik neem aan dat zo iemand meer dingen beter weet dan alle Willem Middelkopen, Sweder van Wijnbergens en huisexperts van TROS, EO en SBS samen. Buiter wees er op dat het kabinet onlangs de garantie voor spaarders had verhoogd tot honderdduizend euro, ook voor buitenlandse spaarders bij Nederlandse banken.
Royaal als altijd, of wat ons heel vroeger door veel linkse medemensen ook vaak werd voorgehouden: internationale solidariteit.
Maar wat zegt Buiter? Alles goed en wel, maar de banken zijn nu al begonnen de prettige regeling te misbruiken door meer buitenlandse spaarders naar ze toe te lokken. Onverantwoord dus als we het garantiebedrag niet onmiddellijk verlagen.
En die man is topeconoom.
Een bitter gevoel maakte zich weer van me meester. Hoe zit het nou met de beloftes van Bos, Sarkozy, Brown, Leterme en Barroso dat het in de hebzuchtige geldbranche nooit meer zal worden zoals het was, dat bankiers God op hun blote knieën mochten danken als hun loon voortaan op z’n mooist de Balkenendenorm zou halen, maar dat eigenlijk alle president-directeuren van financiële instellingen bij wijze van voorzorg ontslagen en in voorlopig huisarrest geplaatst zouden moeten worden. Hangende een onderzoek natuurlijk. Maar dat kan tien jaar duren.
Ik zeg het nog maar ’s: niks vertrouwen herstellen, wantrouwen is onze enige redding.
