Conform de markt. Conform de functie. Conform de positie. Conform het leven.
Conform is goed. Neem het inkomen van een directeur, de rechten toe-eigening van iemand met leiding, het misbruik van iemand op een hoge post of het bestaan van ongelijkheid. Conform de berichtgeving klopt het.
Conform het goed fatsoen niet. Maar dat is niet conform de algemeen geldende opvatting onder mensen met invloed. Inmiddels is er zoveel gebeurd in de wereld dat je conform de mores op straat zonder gevaar zou kunnen stellen dat de betekenis van ‘een beloning conform de markt’ is gedevalueerd. Het is dan ook een verrassing dat er nog zoveel conform de markt wordt beloond. Conform de geldende kennis blijkt steeds minder conform de markt. Die doet vooral wat hij wil.
Maar het argument wil dat wanneer je niet conform de markt beloont, je conform de weerzin onder invloedrijke mensen om meer voor minder te doen, je zit opgescheept met types die niet conform de eisen zijn voor de taken waarvoor ze worden aangesteld. Sterker nog, conform de trend raak je goede mensen zelfs kwijt. Die zoeken dan een rijkelijk heenkomen bij de een of andere internationale organisatie waar ze nog wel conform de (oude) markt worden gehonoreerd – zonder daar noemenswaardig veel voor te hoeven doen.
Conform het advies van mensen die er verstand van zeggen te hebben, is het werk op belangrijke posten dermate complex dat gerust conform het gevoelsmatig onbetamelijke mag worden beloond. De mensen in kwestie hoor je er doorgaans niet over. „Het past ook niet in onze cultuur om het boetekleed aan te trekken.” Dat hebben we onlangs in de Kamer nog mogen meemaken. „Nederlandse topmannen bieden nooit excuses aan.” Dat is dus conform de norm en daarom geen reden tot zorg.
Even iets anders: het is conform het jaargetijde dat bij guur weer de visprijzen stijgen. Iedereen weet dat de vis zich niet makkelijk laat vangen.
Noot van de auteur: alles wat onbegrijpelijk is, is conform de column.