Rob Wijnberg: Zwaar jaar

‘Het is een zwaar jaar geweest.’ Zo introduceerde het tijdschrift Forbes onlangs zijn jaarlijkse lijst van 400 rijkste mensen ter wereld. De term ‘zwaar’ sloeg op het verlies dat de überkapitalisten in 2008 moesten incasseren: netto 2.000 miljard dollar. Daarmee kwam hun eindkapitaal op een schamele 2,4 duizend miljard dollar uit – in de volksmond iets met twaalf nullen. Forbes concludeert dan ook pathetisch: „Niemand ontkomt aan de crisis.”

Ah gossie.

Nu ben ik niet van het type tofu etende sociaal-democraat dat al het kwaad in de wereld reduceert tot het feit dat de bovenste 1 procent van de wereldbevolking evenveel bezit als de onderste 90 procent. Ik houd mijn politieke kleur wat dat betreft liever voor me: voor je het weet sta je als ‘links’ te boek. Maar de cijfers zijn te stuitend om rechts te laten liggen. Denk er maar eens over na: die 2.000 miljard die de allerrijksten in een jaar hebben ingeleverd, staat gelijk aan het bruto binnenlands product van – noem es een derdewereldland – heel Zimbabwe. Oftewel: ze hadden vorig jaar een compleet Afrikaans land kunnen kopen, voor een symbolische cent op Marktplaats kunnen verpatsen en dan (haal even diep adem) waren ze nog steeds de rijkste mensen op aarde geweest.

Niemand ontkomt aan de crisis.

Het is bevreemdend om een tijdschrift te lezen dat dit gegeven niet hekelt, niet eens kritisch tegen het licht houdt, maar domweg bejubelt als het hoogste goed dat onze cultuur heeft voortgebracht. De miljardair als lichtend voorbeeld, netjes onderverdeeld in de categorieën ‘Amerikaans’ en ‘Beroemd’. De categorie ‘Crimineel’ is er dit jaar stilzwijgend aan toegevoegd: onder de ‘opvallende nieuwkomers’ vermeldt het blad doodleuk een Mexicaanse drugsbaron, die een miljard bij elkaar scharrelde met cocaïnehandel – een bezigheid die Forbes zelf overigens schaart onder de sector ‘Transport’.

Helemaal bevreemdend wordt het als je leest hoe 44 miljardairs het voor elkaar kregen om als enige hun kapitaal wél te laten groeien: door zich te richten op ‘low budget consumenten’, aldus Forbes. Tja, in barre tijden kun je maar beter op de kleintjes letten. Ik vrees dan ook voor hun positie op de lijst, mocht de economie weer aantrekken. Dan gaan zij zware tijden tegemoet.

Rob Wijnberg