Religie leeft altijd op in crisistijd. In Den Bosch was er een ‘crisismis’ en deze week riepen Doekle Terpstra (voorzitter hbo-raad) en enkele medegelovigen op in NRC Handelsblad om ons te bezinnen op een van onze hoofdzonden, de hebzucht.

Dat klinkt grappig, maar is gevaarlijk. Moraal aan religie koppelen is even riskant als een barbecue met petroleum aanmaken. Er hoeft maar een vonkje verkeerd te springen en de boel vliegt in de fik.

Weinig mensen zullen ontkennen dat het verbod op bijvoorbeeld moorden zinvol is. De gevaren sluipen echter binnen zodra je zulke richtlijnen gaat zien als opgedragen door een bovennatuurlijke instantie. Net als met petroleum kan dat schijnbaar prima werken, totdat die bovennatuurlijke eisen zich gaan uitstrekken tot domeinen als vaccinatie of zelfs het doden van niet-gelovigen. Is het dan niet beter om in het begin al vraagtekens te plaatsen bij religieuze ethiek?

Dat Terpstra en de zijnen pleiten voor „dienstbaarheid” lijkt onschadelijk, zelfs een tikje aandoenlijk. De vlam slaat echter in de pan wanneer ze oproepen om allemaal naar „de balk in onze eigen ogen te kijken” – wij profiteerden namelijk allemáál van hoge rendementen. Hier gaat de religieuze ethiek voorbij aan feiten en redelijkheid. Je kunt argeloze consumenten niet als schuldig bestempelen omdat ze te hoge rendementen kregen aangeboden. Banken en toezichthouders hebben de verantwoordelijkheid en zij hebben gefaald. Terpstra’s religieuze redenering vertroebelt die feiten en duwt ons een volstrekt irrationeel en misplaatst zondegevoel door de strot.

Religieuze moraal is onnadenkend: de Geschriften zeggen het, dus is het zo. De Bijbel zegt ook dat wanneer iemand „doet wat slecht is in de ogen van de HEER” men deze moet „stenigen tot de dood erop volgt”. (Deut. 17). Een nog irrationelere variant van Doekle Terpstra kan hier de conclusie aan verbinden dat hij ING-topmannen moet omleggen, op grond van exact dezelfde ethiek.

Dit alles voorkom je door geloof van moraal te ontkoppelen. Laten we rationele aanmaakblokjes gebruiken, en niet het religieuze petroleum.

Christiaan Weijts

Net5 is al weken aan het preluderen op Ruby Wax Goes Dutch, de serie waarin Ruby Wax haar Ruby Wax-ding gaat doen met Nederlandse sterren. Als ik de promo’s zie, krijg ik zin in het programma, want ik ben nu eenmaal een fan van Ruby Wax, maar ik denk tegelijkertijd: Ruby, je bent wel diep gezonken. Vroeger lag je op grote hotelbedden Madonna te interviewen, en nu sjok je met Katja Schuurman door de Kalverstraat en kruip je bij wijze van leuk bij Hans Teeuwen in een keukenkastje. (Al zou ik, als ik bij Hans Teeuwen thuis was, ook in een kastje kruipen, uit pure angst.) lees verder›

Maak ik mij schuldig aan desinformatie als ik op grond van het crisisakkoord alle Nederlanders oproep om vanaf morgen tót aan 2011 het geld over de balk te smijten, huizen, motorjachten, kasten vol kleren, duizenden soorten ingeblikt hamstervoedsel, een paar Frans Halsen en Van Goghs, zo veel mogelijk wasmachines, televisieontvangers en gevarieerde geluidsinstallaties te kopen? Dan helpen ze, zeg ik, niet alleen de economie vooruit, maar bovendien hebben ze zich meteen ingedekt voor de periode van nationale krapte die we, naar Ferry Mingelen me maandagavond vertelde, na 2011 in acht moeten nemen tot 2040. lees verder›

Rob: Heeft zich net aangemeld voor Twitter.
Rob: Zit zich af te vragen waarom hij zich aangemeld heeft voor Twitter.
Rob: Zit te staren naar zijn tweet waarin hij schrijft dat hij zich afvraagt waarom hij zich aangemeld heeft op Twitter.
Rob: Overweegt een column te schrijven over Twitter.
Rob: Zit zich af te vragen wat hij moet schrijven over Twitter.
Rob: Kijkt een beetje rond op Twitter om een idee te krijgen voor zijn column over Twitter.
Rob: Heeft zojuist een twittervriend gekregen.
Rob: Zit zich af te vragen waarom iemand in godsnaam zou willen weten wat hij twittert.
Rob: Voelt zich nu verplicht iets interessants te twitteren.
Rob: Zoekt wanhopig naar iets interessants om te twitteren.
Rob: Overweegt zijn twittervriend te vragen naar suggesties voor zijn column over Twitter.
Rob: Wacht angstvallig op suggesties voor zijn twittercolumn.
lees verder›

Er was sprake van een modedrempel. Waarom zou ik me willen kleden in de stijl van een matroos, Marlene Dietrich, Mickey Mouse en moeders uit de jaren zeventig? Vorig jaar, toen de hoge broeken ineens in de winkel lagen, dacht ik er nog op die manier over. lees verder›

Sophie wilde niet meer spuiten en slikken, maar liever serieuze, gefronste interviews met randgroepjongeren doen. Katja ging naar Net 5, waarna wij nooit meer iets van haar vernamen. Bridget vertrok al eerder en werd een moeke. En zo ontstond er een nijpend tekort aan vrouwen bij BNN. Dus is Sterretje gezocht gelanceerd, waarin BNN op zoek gaat naar een nieuwe presentatrice. lees verder›

Van tijd tot tijd zet ik m’n boeken terug in het gelid. Ik heb er te veel uit genomen, of ze te haastig teruggedaan. Op sommige rijen zoeken ze als hobbezakken steun tegen elkaar, of ze hangen ongegeneerd uit de rooilijn van de kast. lees verder›

Als politieke leiders een potje gaan zitten lachen terwijl de tent er belabberd bij staat, voorspelt dat weinig goeds. Wie herinnert zich niet de toespraak van George W. Bush tijdens het galadiner van en voor Amerikaanse journalisten in 2004?

De Verenigde Staten waren volop verwikkeld in de oorlog tegen terreur en de chaos in Irak was groter dan ooit. De toespraken tijdens die jaarlijkse bijeenkomst zijn altijd grappig bedoeld, maar Bush’ diapresentatie, waarop hij te zien was op zijn knieën in de Oval Office op zoek naar massavernietigingswapens, werd niet door iedereen gewaardeerd. De VS zouden hun oorlog in Irak om die wapens zijn begonnen, maar ze werden nooit gevonden. En terwijl Irakezen en Amerikanen bij bosjes sneuvelden, verkocht de zelfverklaarde leider van de vrije wereld een grap.

Een soortgelijke gedachte kwam op bij het optreden van president Barack Obama in het televisieprogramma van komiek Jay Leno. 59 dagen president van een land in diepe economische crisis, en nu was het tijd voor een grap. Aimabel, vrolijk en beheerst, onvergelijkbaar met zijn voorganger, maar desondanks – een grap.

Nu verdient die man ieders geduld. De problemen die hij helpt oplossen zijn niet door hem bedacht. Maar in de Verenigde Staten rijst de vraag of de democratie wel op het goede spoor zit. Het land is in grote beroering over zaken die er nooit eerder problematisch werden gevonden, zoals de buitenproportionele beloningen voor slimme geldschuivers. Alle maatregelen zijn gericht op de bestrijding ervan.

Maar meer dan een reactie op de waan van de dag lijken die maatregelen niet. Het electoraat moet tevreden gesteld. En dus legt het Congres als door een adder gebeten bonusklanten strafbelasting op. De Republikeinse oppositie onderwijl, is er uitsluitend op uit de president in diskrediet te brengen. En de president zelf? Die zit bij Leno. Maar raakt het de kern?

Amerikaanse commentatoren benoemen die: het gaat niet om het aanscherpen van regels, het gaat om het herstel van waarden van goed gedrag – pas als die worden nageleefd, is er licht aan het einde van de tunnel.

Floris-Jan van Luyn

De zoektocht naar een minilaptop liep nu al weken, en ik was inmiddels bekend bij elke computerverkoper van de stad, als ‘die vrouw die heel veel vragen stelt over kleine laptopjes en dan plotseling ‘Bedankt!’ roept en verward de winkel uitrent’. En zoals dat gaat bij zoektochten naar de ultieme gadget, liep ik gisteren zomaar een winkel binnen, wees op de kleinste en witste, en zei: ‘Doe me die maar.’ Alsof ik niet uren op consumentensites had doorgebracht, vreemdelingen met minilaptops in cafés had lastiggevallen en mijn broer tot waanzin had gedreven met vragen over de precieze accutijd van zijn minilaptop. (‘Bedoel je met zes uur echt zes uur of is het toch meer vijfeneenhalf uur?’)

lees verder›

Minister Hirsch Ballin van Justitie gaat in de komende drie jaar vijfhonderd cellen reserveren voor de circa 50.000 veroordeelde delinquenten die hun gevangenisstraf tot dusver wisten te ontlopen, of hun geldboete nog niet hebben voldaan.

  Zero tolerance!

lees verder›