De uitgever heeft voor dit artikel geen publicatierecht
Archief van berichten op 6 april 2009
Er is dus geen recept tegen dictaturen. Neem Noord-Korea. Krijgt al jaren de een na de andere sanctie opgelegd en lanceert vervolgens gewoon een raket. Neem China. Krijgt al jaren géén sancties meer opgelegd en lanceert met regelmaat iets van eigen bodem. Met Saoedi-Arabië zijn we dik, met Soedan niet. Cuba wordt al decennia geboycot, Singapore niet. Met Vietnam doen we zaken, met Birma niet. Maar heeft het gevolgen? Bevordert de ene of de andere benadering vrijheid en openheid?
De vele slachtoffers van boycot en isolatie zullen het beamen: en of ze eronder lijden. De Birmese, Soedanese, Cubaanse en Noord-Koreaanse armoede heeft immers wel degelijk een buitenlandse component. En menig land in Afrika bewijst dat de afwézigheid van sancties ondemocratische regimes juist reusachtig helpen.
Maar voor al die noodlijdende dictaturen geldt ook dat echte verandering niet van buitenaf begint. Economische samenwerking met China heeft welvaart gebracht, maar niet het einde van de eenpartijstaat. De oneindige sancties tegen Cuba hebben de armoede bestendigd, maar ook de eenpartijstaat. En het Noord-Koreaanse regime heeft altijd stevig zijn koppige koers gehouden, ongeacht het wapengekletter of de handreikingen van buitenaf.
Het verhaal dat onze volle aandacht verdient, speelt dan ook zelden in het buitenland. Hypocriete buitenlandse vriendschappen bevorderen democratische ontwikkelingen in dictaturen natuurlijk niet, maar die dictaturen zouden er ook zijn zonder dergelijke vriendschappen.
Met de Noord-Koreaanse lancering wil het regime óns dan ook niks wijsmaken. Die was met name voor binnenlandse consumptie bedoeld. Want zoals voor de meeste dictaturen geldt, geldt dat ook voor Noord-Korea: het land is niet stabiel. En dus is niet het buitenland, maar het binnenland zijn grootste zorg: hoe sterk is zijn greep op de natie en wordt er nog wel geloof gehecht aan zijn almacht?
Vandaar de raketten. Vandaar de militaire parades. Maar ook de Olympische Spelen of andere internationale evenementen.
Pas als het binnenlandse geloof in die almacht verdwijnt, heeft de vrijheid een kans.
Een paar maanden geleden stond ik tijdens mijn vakantie in een chique Amerikaans warenhuis met een leren tas in mijn handen. In Amerikaanse warenhuizen hebben ze kleine verstuivertjes met een bepaald stofje erin, waardoor je sneller dingen wilt kopen. Althans, dat denk ik.
De leren tas was van Marc Jacobs, een ontwerper die zelfs lakschoenen in de vorm van een poes er modisch uit kan laten zien (die schoenen maakt hij echt). Ik moest mezelf onderwerpen aan zware geestelijke geselingen om me van de tas los te weken. Het was tenslotte crisis.
Wat zou hij nog eens doen?De minister keek op z’n horloge. Half drie pas. Dan kon hij moeilijk al de chauffeur oppiepen, tenzij hij eerst een onverwacht en dringend werkbezoek verzon.
Hij klikte de zelfontspanner aan van het toestel waarmee hij al sinds maart 2007 elke bezoeker aan z’n departement stelselmatig had vastgelegd. Moest hij nog iets?
Hij liet met gesloten ogen de onderwerpen passeren die twee jaar geleden op z’n bord hadden gelegen. De lerarensalarissen liepen. Aan spijbelen werd gewerkt. Steeds meer alumni van de Pedagogische Academie wisten weer wat Meneer Van Dale Wacht Op Antwoord betekende. Cultuur was allemaal dik in orde, misschien op Jeroen Brouwers na. En de omroepverkiezingen waren afgerond.
