Aaf Brandt Corstius: Ja, IKON, het is goed met je, met je moeilijke woorden

De Tokkies zijn boos. Nou, en hoed je dan maar. Want de Tokkies zijn asociaal. Ze zijn zelfs zo asociaal dat, zoals wij allen weten, ‘tokkie’ een synoniem is geworden van ‘asociaal’.

En om dat synoniem zijn de Tokkies nu kwaad. Ze willen, onder andere, het Van Dale-woordenboek aanklagen omdat hun achternaam daarin wordt gedefinieerd als asociaal.

En dat vind ik jammer. Ik was juist zo blij toen het woord tokkie uitgevonden werd. Voor die tijd moest je altijd ‘asociaal’ zeggen, of ‘aso’, of ‘onaangepast’, of ‘randgroep’, over je buren die de hele zomer half in hun blootje in de tuin zaten te barbecuen en ruziemaken met muziek van Frans Bauer en Dries Roelvink luid klinkend vanuit twee verschillende stereo’s, terwijl ze middels een geheim kabeltje jouw UPC-abonnement aftapten en elke nacht vierhonderd lege blikjes bier in je tuin deponeerden.

Maar toen kwam het sympathieke woord ‘tokkie’, waardoor je al die dingen over bierblikjes en harde muziek en je buren duidelijk kon maken, terwijl je toch een aardige, lichtelijk komische term gebruikte.

Ergens begrijp ik het wel, van de Tokkies. (Dit zeg ik deels omdat ik bang voor ze ben.) In Rotterdam wordt nu een plan ingevoerd om asociale huurders uit probleemwijken weg te houden. Bij dat plan worden nieuwe huurders gescreend, en die screening heet een ‘tokkie-toets’.

Ja, dat lijkt me vervelend. Ik ben ook opgegroeid in een lichtelijk asociaal gezin (zonder bierblikjes maar met veel lawaai), en het lijkt me best rottig als een screening op onaangepast gedrag ineens de Brandt Corstius-toets zou worden genoemd. Zonder verder overleg met de familie Brandt Corstius zelf.

De aanstichter, de IKON, die de eerste serie over de Tokkies heeft gemaakt, stelt zich onschuldig op. ‘Wij wilden met onze documentairereeks laten zien in hoeverre een gemeentelijk heropvoedingsplan voor sociaal onaangepaste mensen in Amsterdam-Slotermeer was geslaagd’, zei een woordvoerster van de IKON over de klacht van de Tokkies dat ze in het programma als asociaal zijn neergezet.

Ja, IKON, het is goed met je, met je moeilijke woorden. Jullie gedragen je een beetje tokkie tegen de Tokkies, maar dan verdekt tokkie.

Vader Frans Tokkie heeft het nu helemaal gehad. Met de IKON, met de Van Dale, en eigenlijk met heel Nederland. ‘Mijn dochter Bianca van dertien hoort regelmatig: hé Tokkie, vuile kankerhoer’, vertelde hij aan het AD.

Niks van aantrekken, Frans. Mensen die dat soort dingen zeggen, zijn tokkies.