Zou het aan de feestdagen liggen? Dat ik ineens allemaal knusse woorden hoor? Het meest knusse woord is natuurlijk ‘knus’ zelf. Ik heb al iemand met glinsterende ogen horen verklaren: „Ik ga gewoon de héle kerst lekker knus naast die kerstboom zitten!”

Andere knusse woorden zijn (en hier kunnen natuurlijk individuele verschillen bestaan): jottem, joepie, knurft, ratjetoe, snufferd, bups (‘met de hele bups’), en knots (in de betekenis van ‘gek’). Het woord ‘knots’ is groot gemaakt door de jeugdserie De familie Knots (familie Knots, familie Knots, familie Knòòòts, ke-nots, ke-nots), 1980-1984.

Vorige week werd het woord ‘knots’ nieuw leven ingeblazen, en wel door een man van de politiebond. Hij had het over de wel erg gulle declaratiecultuur die onder politiechefs was ontstaan, en zei uit de grond van zijn hart: „Het is werkelijk van de knotse.”

De ‘van de’-constructie kenden we voorheen voornamelijk van ‘van de gekke’, soms ook gespeld als ‘van de gekken’. Als je verontwaardigd bent omdat de supermarkt helemaal geen oliebollenmix meer heeft terwijl het nota bene december is, dan kun je roepen: „Maar dat is toch van de gekke?”

Als variatie hierop heb ik ook wel eens gehoord: „Het is van de ratten besnuffeld.” Maar echt wijdverspreid is dat nooit geworden.

De uitdrukking ‘van de gekke’ vindt haar oorsprong in de cutting-edge-comedy-serie Pipo de Clown (1958!–1980!), omdat Klukkluk de indiaan (nou ja, indiaan… blanke man met vlechten) dat om de haverklap zei. Inmiddels vindt niemand het meer Klukkluktaal, maar serieuze taal die je nu eenmaal nodig hebt als je verontwaardigd bent. „Vorig jaar stuurde ik driehonderd kerstkaarten. Driehonderd. En weet je hoeveel ik er terug kreeg? Vijf! Het is van de gekke.”

Om de ‘van de’-constructie te gebruiken met het woord ‘knots’ was helemaal nieuw. Hulde dus aan de man van de politiebond, die in deze duistere decemberdagen op uiterst knusse wijze zowel een hommage bracht aan Klukkluk als aan de gehele familie Knots. „Van de knotse.” Laten we proberen ’m erin te houden.

paulien cornelisse

Waarschijnlijk gebeurde het toen Ramses Shaffy herdacht werd bij De Wereld Draait Door, en iemand opperde dat het toch wel heel gek was dat ze water zaten te drinken. Bier moest er komen! Wijn!

Waarschijnlijk was het toen, dat SP-Kamerlid Renske Leijten in actie besloot te komen. Hier kijken toch jóngeren naar? En Ramses is nota bene dóódgegaan aan dat spul! Gesteund door ChristenUnie- en PvdA-collega’s, en door een Nijmeegs onderzoek dat bevestigt dat alcohol op tv jongeren meer doet drinken, trok ze aan de bel.

Als politici zich met de tv-inhoud bemoeien, gaat het mis. Onlangs waren er Kamervragen over de soap Onderweg Naar Morgen; Lingo was een debat waard op minister-presidentieel niveau, evenals De Grote Donorshow.

Inmiddels zouden ze het toch moeten weten: zolang programma’s niet oproepen tot onwettige acties, mogen ze alles. Een andere vraag is wat er in een ideale wereld op tv vertoond zou worden. In die van Leijten zouden ze allemaal water drinken, in de mijne zouden ze, met liters wijn, over kunst praten, terwijl er in de uwe misschien wel non-stop halfnaakte meisjes door het scherm dansen.

Het is een kwestie van goede smaak. Daarbij is ethiek beslist een van de factoren, maar het gaat om fatsoensnormen, van het type opstaan-voor-oud-vouwtje-in-volle-tram. Of: niet-oversteken-bij-rood-licht-als-er-een-kind-bij-is. Die vind je in geen enkel wetboek. Het zijn ongeschreven regels die niet van bovenaf maar onderling zijn ontstaan.

Drankgebruik lijkt me, qua tv-fatsoensnormen, nog het minste probleem. Van mij mag de wijn bij Pauw & Witteman op tafel blijven, als het oppervlakkige geneuzel maar verdwijnt. En met wat voor wereldbeeld zadel je de jeugd op als je ze naar soaps laat kijken?

Daar kunnen ouders en kinderen over praten, evenals maatschappelijke organisaties en programmamakers, maar politici moeten zich er juist niet in mengen. Dat is een principe dat even fundamenteel is als de scheiding der machten.

Wat er gebeurt als je dat overboord gooit, zien we op de staatstelevisie van Noord-Korea of China. Of op Rai Uno.

Christiaan Weijts

Zonder mezelf neer te willen zetten als een culturele snob moet ik toegeven dat ik graag een stukje poëzie of filosofie lees. Maar weet je wat ook vet is? Kickboksen. Een lekker ouderwets robbertje knokken.

Ik ben niet de enige die dat vindt. Kickboksen is razend populair in Nederland. Afgelopen weekeinde sleepte Rotterdammer Sem Schilt in Japan voor de vierde keer de K-1 wereldtitel binnen. K1 staat bekend als het ultieme vechtsporttoernooi op de wereld. Dit was de veertiende Hollandse wereldtitel in 17 jaar K1. Vijf van de acht finalisten waren Nederlands.

lees verder›