jan blokker: Dan altijd nog liever Eurlings dan Hagoort

Hoe noemden Italianen uit de dagen van Mussolini het ook weer als je wettelijke bevoegdheden niet onderbracht bij een democratisch gekozen volksvertegenwoordiging, maar ze als het uitkwam bijvoorbeeld ook wel eens gunde aan een groepje automobilisten dat zwoer bij de Wegenwacht?

O ja: corporatisme.

En welke Nederlanders uit de dagen van C.R.M. Romme flirtten ook al weer met het idee van een semicorporatieve staat?

Verrek ja: de katholieke Nederlanders uit wier nest ook de beoogde opvolger van CDA-leider Balkenende is gevlogen: kroonprins Camiel Eurlings! Zo zie je maar weer dat in Nederland de politieke nuances kunnen veranderen, maar dat de grote lijn verzekerd blijft.

Kun je de staatkunde van onze nationale rekeningrijder vergelijken met het poldermodel dat Henk Hagoort als voorzitter van de Nederlandse Publieke Omroep vorige week de tv-actualiteitenrubrieken heeft aangesmeerd?

Ja en nee.

Van de minister van Verkeer en Waterstaat verbazen de strapatsen natuurlijk niet al te erg. Zo ziet hij er tenslotte helemaal uit, zo wil hij ook graag spontaan overkomen: Valkenburgse scharrelaar, grootse toekomstplannen. Hagoort presenteerde zich bijna omgekeerd. Bescheiden, sociabel, en als het om z’n orthodoxe afkomst ging droeg hij het beeld uit van de man die er eerlijk voor uitkwam dat hij inderdaad zo fijn was als gemalen kippenstront – maar alleen thuis in Ermelo. Niemand hoefde zich dus ergens zorgen over te maken.

Uitgekookt.

Vier jaar lang heeft hij op z’n kansen geloerd, en z’n valstrikken uitgezet – een beetje zoals de communisten uit de dagen van Paul de Groot in cellen opereerden: je wist nooit of ze bezig waren de macht, of een kindermatinee in het Citytheater te organiseren.

Hagoort organiseerde de macht. En op de trainingscursus bij de Evangelische Omroep leerde hij al snel een kernregel inzake actuele televisieprogramma’s: hoe onnozeler de rubriek, des te geringer haar betekenis en invloed. Met Plasterk als bondgenoot (wie anders heeft Wakker Nederland en Powned binnengehaald, en MAX bekroond als sufste vereniging van het Bestel?), was zijn opzet dus niet eens zozeer of hij de ‘linksheid’ kon matigen, maar hoe hij de kwaliteit moest killen.

Operatie geslaagd.

In de hiërarchie van behoorlijke televisiejournalistiek staan bij de Publieke Omroep nu nog drie informatieve titels op een goed of redelijk peil:

Buitenhof, Nova en Pauw&Witteman. Over Buitenhof is nog geen vonnis geveld, maar dat komt wel. Een programma van NPS, VARA en VPRO zal niet overleven zolang Hagoort iets te zeggen heeft. Maar Nova (dus Clairy Polak) is al geschrapt, de VARA moet maar zien of ze Pauw&Witteman kunnen handhaven, en er is dus werk aan de winkel voor Henks eigen Knevel en Van den Brink, met wie we journalistiek gesproken onmiddellijk tien niveaus in het aanbod zijn gezakt.

En de rest? Wie durft te geloven dat Een Vandaag journalistiek ooit iets zal voorstellen met de van Hagoort meegekregen opdracht ‘om zich te richten op voor de Nederland-1-kijker toegankelijke onderwerpen?’ Zelfs als Henk daar debiele kijkers mee bedoelde, hebben TROS en AVRO daar noch de expertise, noch de mensen voor in huis. En Brandpunt soms terug met Sven Kockelmann die denkt dat je met verbeten uitgesproken lettergrepen bijna een journalist lijkt? En wie wordt de Hilversumse ‘hoofdredacteur’ van het voor de late avond geplande Nieuwsuur?

‘Dit bewijst’, zei de geslepen evangelist toen hij z’n akkoord op zak had, ‘dat we in staat zijn te veranderen en te verbeteren en daarbij te luisteren naar de samenleving. Die vraagt enerzijds om meer kwaliteit en wil anderzijds de verschillende geluiden van de omroepen herkenbaar terugzien’. De samenleving krijgt in werkelijkheid de kwaliteit van 1952 terug, en de zuurste verzuiling uit die dagen op de koop toe. Boerenbedrog dus.

Dan heb ik waarachtig nog liever de veranderlijke praatjes van de glimmende Limburger.