jan blokker: Met eigen katheder naar het Binnenhof

Tot 3 maart hebben we nog vier zondagen te goed, dus Buitenhof kan nog vier keer vanwege de gemeenteraadsverkiezingen apart aandacht besteden aan lokale politieke onderwerpen. Dat doen ze. Met een soort minzaamheid. Zoals je vroeger naast het Journaal ook Van gewest tot gewest had. Hoe ze in Veenpenning hun begrotingstekort hebben opgelost. Wat in Braswater de meerderheid krijgt: een zwembad of het door de lokale Geert Dales aanbevolen World Trade Centre. En zal het veelbesproken ‘weiland van Groenzolder’ ongerept blijven of toch bebouwd gaan worden?

De aandacht is inderdaad apart. Als het tijd is voor het wekelijkse discussieprogramma hoor je eerst de tune, dan zie je lijn 9 door de Plantage rijden, en per abrupte overgang sta je ineens ergens in Drenthe of Brabant. Het is dus niet zo dat Peter van Ingen of Clairy Polak de plattelandsgasten op de Amsterdamse Middenlaan hartelijk tegemoet zwaaien, en naar hun studio begeleiden – de politieke buitenstaanders worden consequent op eigen akker gefilmd, en als ze hun zegjes hebben gezegd begint Buitenhof pas écht.

Nog vier zondagen. Ik weet niet wanneer ze er precies mee zijn begonnen, maar van december 2000 kan ik me al niets meer herinneren. Zou de provincie misschien acht keer aan de beurt zijn geweest? Met de vier die nog komen, halen ze dan nét de twaalf. Op 3 maart zal er gestemd worden in 431 gemeenten.

De ‘aandacht’ heeft iets krenterigs. Veel langer dan per keer drie minuten kan de ‘regio’ zich niet laten horen. Vaak moet de zendtijd ook nog gedeeld worden door twee woordvoerders, omdat de politiek immers partijen kent. Van ook nog eens een columnist kan daarom geen sprake zijn. Is het eigenlijk een gebaar van de NPS, of is het afgedwongen door de Vereniging van Nederlandse Gemeenten, en hebben ze bij de televisie meteen gedacht: zoek het maar uit?

De vraag is ook of ik er als niet-bewoner van Veenpenning, Braswater of Groenzolder iets van kan leren.

Gisteren was Sluis aan de beurt, en twee mannen (de een van de PvdA, de ander van een Gemeentebelang) verdedigden elk hun opvatting over een controversieel hangijzer, waarvan de aard me is ontschoten. Maar het moet iets met integratie, veiligheid of natuur en milieu zijn geweest. De rivalen moesten een leeg, bruin, modderig veld betreden dat zich uitstrekte zover het oog reikte, en dat een sterk besef van onstedelijkheid opriep. Zou je op zo’n ondergrond ooit aan politiek kunnen doen?

Dat moeten de twee plaatselijke politici ook betwijfeld hebben. Tot mijn verbijstering zag ik ze ineens – met hoge stappen om niet in de plakkerige klei gezogen te worden – om beurten komen aanlopen met onder hun arm een eigen kathedertje waarachter ze konden plaatsnemen om, van papier, hun boodschap uit te dragen. Niks plaatselijke politiek. Haagse politiek. Kaasstolppolitiek. Plagiaatpolitiek.

Eerlijk gezegd heb ik altijd al een bang vermoeden gehad dat de zogenaamde lokale politiek wordt uitgeoefend door figuren die maar één verlangen kennen: zo snel mogelijk hun gemeente ontvluchten om in Den Haag wereldberoemd te worden achter een grotemensenkatheder, op een gladde vloer, en met dezelfde tekst, maar dan nationaal uitgezonden door Ferry Mingelen. Zoals ik het zich nu in de modder van Sluis zag voltrekken, wist ik het zeker: het Binnenhof is de afspiegeling van 431 Nederlandse gemeenteraden, is 431 maal de geur van plaatselijke kaasstolpen.

Leuk overigens dat Buitenhof, om een nieuwe ingreep van Henk Hagoort vóór te zijn, Syp Wynia tot columnist heeft benoemd. Joshua Livestro hebben ze indertijd nog weten te wippen, maar Elseviers Syp hoopt voor 2011 alvast op Balkenende V, met een minderheidscoalitie van CDA en VVD die naar Deens model gedoogd wordt door Geert Wilders.

Syp krijgen ze voorlopig niet meer weg.