We hebben onze portie democratie wel weer gehad. Nu doen zelfs hele simpele basale democratische waarden er niet meer toe. Alleen de grootste partij schijnt mee te tellen: die fluistert de koningin en de informateur in met wie er als eerste overlegd moet worden.
En bij de beslissing over wie er als eerste mag aanschuiven, telt de verkiezingsuitslag niet mee. Rutte meet namelijk met zijn eigen maten: het gaat er bij hem niet om hoe groot elke partij is geworden, kortom, hoeveel mensen elke partij vertegenwoordigt. Nee, het gaat erom hoeveel je gegroeid bent. Dat is de nogal bizarre democratische logica die ertoe leidde dat de PVV als eerste werd uitgenodigd voor de onderhandelingen. Zelfs Cohen, die bijna een even groot electoraat vertegenwoordigt als de VVD, is het daarmee eens. Met de PVV moet als eerste worden gepraat, dat zou namelijk ‘rechtdoen aan de uitslag’. Daar snap ik niets van. 1,8 miljoen mensen stemden op de PvdA, 1,5 miljoen mensen stemden PVV; 300.000 kiezers meer zien liever een kabinet met de PvdA dan er kiezers een kabinet met de PVV willen. Maar ach, een kniesoor die daarop let. Mark Rutte in elk geval niet.
De kiezer heeft gesproken, en mag nu zijn mond wel weer dichthouden. Femke Halsema vindt bijvoorbeeld iemand als Bernard Wientjes, voorzitter van de werkgeversorganisatie VNO-NCW, belangrijker. Als die zegt dat de internationale positie van Nederland beschadigd zou worden als de VVD met de PVV zou gaan regeren, moeten we dat volgens Femke Halsema serieus nemen. Want ach, al die mensen mogen dan wel fijn op de PVV stemmen, ze hebben er natuurlijk helemaal niet bij stilgestaan wat dat voor consequenties heeft. En ach, een stem is ook maar een stem.
De VVD vindt dat besprekingen met de even grote nummer twee geen recht zouden doen aan de verkiezingsuitslag. Wat wel meetelt: of – naar een volstrekt arbitraire indeling – ‘rechts’ of ‘links’ gegroeid zou zijn of niet, en wat ze er in het buitenland wel niet van zullen denken. Die 25 procent van Nederland die niet gestemd heeft, had meer gelijk dan ik dacht. Uiteindelijk luisteren ze toch niet naar ons.
Rosanne Hertzberger
