Rob Wijnberg: Een Leven Lang Leren
Maxime Verhagen deed elf jaar over zijn studie geschiedenis. In vaktermen heet dat ook wel de history trap: zó lang over je studie geschiedenis doen dat op een gegeven moment het curriculum achterhaald is.
„Nou Maxime”, sprak zijn studieadviseur destijds, „zoals je misschien gemerkt hebt, is er sinds je propedeuse nogal wat gebeurd: ontzuiling, Koude Oorlog, emancipatie van de vrouw. Mijn advies: doe het eerste jaar gewoon nog eens – en houd de moed erin hè?”
Zo ging dat toen.
Wie wiskunde gestudeerd heeft, kan met kinderlijk gemak omrekenen wat dit grapje gekost zou hebben als Maxime onder het huidige studieregime ingeschreven had gestaan: 18.000 euro boete, exclusief rente – plus nog eens 36.000 euro boete voor de universiteit zelf. Tel uit je onderwijsrendement.
Iedere eerstejaars economie kan bovendien al na één college uitleggen wat het gevolg van zo’n financiële prikkel is: universiteiten zullen studenten door de stof heen gaan jagen, hun cijfers her en der omhoog afronden, en ontmoedigen de wetenschap in te gaan.
En wie er ook nog een minor psychologie bij doet, weet: dat treft vooral de strebertjes in de collegezaal. Waarom een honoursprogramma volgen, student-assistent worden, zo hoog mogelijke cijfers halen of een bijvak buiten je studie doen, als de overheid je bij de kassa afrekent op studieduur?
Aan een studie Spaans heb je daarentegen vrij weinig, als je wil begrijpen waarom de VVD in haar verkiezingsprogramma steen en been klaagt over de „perverse financiële prikkels” waarmee „universiteiten en hogescholen worden afgerekend op de studentenaantallen die zij afleveren, niet op de toegevoegde waarde die zij bieden” – daar zit namelijk geen wóórd Spaans bij. Nee, daarvoor moet je politicologie hebben gedaan: college 1, links lullen, rechts vullen.
Zoals je minimaal drie masters taal- en letterkunde moet hebben gehaald om te ontcijferen wat het CDA in zijn verkiezingsprogramma precies bedoelt met de paragraaf ‘Een Leven Lang Leren’. Een student theologie zou waarschijnlijk zeggen: ja, daar bedoelen ze het hiernamaals mee. Een student medicijnen zou het houden op een besmettelijke variant van hypocritis.
Vandaar de langstudeerboete: een volk dat eerder moet werken, stopt sneller met denken.
