Sywert van Lienden: Help het land en stem op coalities
Keuzestress? Stem op een thema, in plaats van een partij, tipt Sywert van Lienden.
De meesten van ons weten nog niet waarop we gaan stemmen volgende week. Maar we weten wel waarom we gaan stemmen. Daarom is het beter op themacoalities te stemmen dan op partijen. Meer dan de helft van Nederland twijfelt tussen twee of meer partijen. Dat is niet gek. Want je stemt niet op een partij óm de partij. Nee, je stemt op een idee, een leider of puur uit angst om iets te voorkomen. Je bent een themastemmer, je vindt een bepaalt thema zo belangrijk dat deze je stem bepaalt. Misschien ben je wel gek op de Olympische Spelen of op festivals. Dan is een Olympische Spelencoalitie of festivalcoalitie wel zo handig, die zo’n evenement wil organiseren en de btw op kaartjes laag houdt. Of een zorgcoalitie die de kosten niet laat exploderen of een zonnecoalitie die wel werk maakt van meer zonnepanelen.
Het Kunduz-akkoord introduceerde de themacoalitie in Nederland
Betekent dat zo’n coalitie van partijen een meerderheid moet hebben in de Staten-Generaal om het punt door te voeren? Ja. Betekent dat het een traditionele coalitie moet zijn die een regering vormt? Nee. Met het Kunduz-akkoord is de themacoalitie in Nederland geïntroduceerd. Een coalitie die samenwerkt om een bepaald afgebakend thema op te lossen.
De komende formatie zal naar verwachting lang duren. Het vormen van een coalitie is al ingewikkeld, maar het instand houden onmogelijk blijkt de laatste tien jaar. Daar komen nog knellende regeerakkoorden bij. Dan krijg je toestanden waarbij de VVD omstandig moet uitleggen dat het voor de weigerambtenaar is, omdat de SGP zo hard nodig is voor het uitvoeren van het regeerakkoord.
Terwijl er duidelijke meerderheden per thema beschikbaar zijn. Het vormen van een coalitie duurt lang, omdat iedereen moet inleveren en pijn moet lijden. Zijn de pijnen ongelijk verdeeld, dan is een regering a dead man walking: dat gaat onherroepelijk fout. Dit model is nu volkomen zinloos en frustrerend. Ten eerste hebben we geen tijd om weer eens maandenlang zonder regering te zitten terwijl de oplossingen voor het oprapen liggen. Ten tweede is het pijnprincipe schadelijk voor het vertrouwen in de politiek.
Via de door G500 gelanceerde Stembreker, waarmee je op een eigen combinatie van partijen kunt stemmen na een themastemvinder, hebben we nagezocht welke plannen op basis van de peilingen op een meerderheid kunnen rekenen. Op dit moment kunnen de ondernemerscoalitie, de Europa-coalitie en de scheefhuurderscoalitie op een meerderheid rekenen. Maar ook tegengestelde coalities, zoals een duidelijke meerderheid voor een duurzaamheidscoalitie, en ook een meerderheid voor een landbouwcoalitie. Als de formatie niet meer is dan het optellen van al deze themacoalities kan al direct na Prinsjesdag worden begonnen met het nemen van besluiten. En wordt de kiezer serieus genomen en staat verbindende inhoud voorop. Denk in het stemhokje dus aan de themacoalitie die jij een meerderheid wilt geven. Verbind partijen en ideeën!
