Gaan we de Grieken nog langer ons geld toevertrouwen? Dat hangt van een hoop zaken af. Een rondje langs het wetenschappelijk onderzoek over vertrouwen.

Zorg dat je er goed uit- ziet: vrouwen en mooie mensen krijgen meer

Enrichetta Ravina van Columbia Business School in New York werkte een hele stapel kredietverstrekkingen door van Prosper.com, een website waar particulieren elkaar geld lenen. Of iemand een lening krijgt, hangt uiteraard af van de baan en het inkomen van de lener. Maar er is meer. Zo krijg je eerder een lening, of betaal je minder rente, als je simpelweg een foto bij je advertentie zet. Zorg dat je er goed uitziet: vrouwen en mooie mensen krijgen meer. En dat is vooral opmerkelijk omdat uit het onderzoek ook blijkt dat mooie mensen drie keer vaker hun schuld niet afbetalen. Uiteraard speelt ook ras een rol; zwarte leners betalen meer rente dan blanke. Je kunt zelfs beter dik dan zwart zijn, mensen met zichtbaar overgewicht krijgen gek genoeg eerder een lening. Misschien omdat je dan in ieder geval ziet waar je geld heen gaat. Kortom, wie op Prosper.com geld wil lenen investeert beter eerst even in photoshop.

lees verder›

Toen ik klein was keek ik op tv naar de Jetsons, de tekenfilmserie waarin vader George per vliegende schotel naar zijn werk ging. Voornamelijk om er op wat knoppen van apparaten te drukken en om te kibbelen met zijn baas. Want het echte werk werd gedaan door machines en robots. George had een fulltime job van 9 uur per week. Per week, niet per dag! Ook in het huishouden van de Jetsons ging alles vanzelf, en anders sprong huishoudrobot Rosey op haar wieltjes te hulp. Moeder Judy kon haar dagen vullen met het uitzoeken van de nieuwste mode en gadgets.

lees verder›

Twee weken geleden stelde ik dat in Nederland de gezondheidszorg wel duur is – top vier van de wereld – maar daarvoor vrij middelmatige kwaliteit levert. In Frankrijk, bijvoorbeeld, komt de huisarts nog gewoon bij je langs, is het resultaat van een behandeling tegen kanker vaker succesvol, en worden mensen ouder dan in Nederland. En dat voor minder geld.

Lees mee en lik de vingers af bij een rondje bezuinigen

Karin Wittkampf, huisarts-onderzoeker aan de afdeling huisartsgeneeskunde van het AMC in Amsterdam schreef een reactie. Daarin kwam een ander typisch Nederlands trekje naar voren: Wij Weten Het Beter. De studie in The Lancet waarop ik mijn verhaal had gebaseerd, werd weggezet omdat er niet in elk land evenveel patiënten waren bekeken. Dat we in Nederland zo weinig antibiotica voorschrijven is „grotendeels te verklaren door het feit dat enkel in Nederland unieke wetenschappelijke standaarden zijn ontwikkeld voor huisartsen, gebaseerd op de vele wetenschappelijke studies over het nut van antibiotica bij verschillende ziekten. [...] Op internationale huisartscongressen merk ik telkens weer hoe weinig wetenschappelijk de Europese huisartsen geschoold zijn, Nederland neemt hierin echt een unieke positie in.”

lees verder›

Maandag laat onze koningin zich weer zien aan het volk. Koninginnedag, het jaarlijkse koekhappen met de familie in een provinciestadje. Al jaren weten vorsten: af en toe moet je jezelf laten zien, en vooral in tijden van crisis. In 1936 was de populariteit van het Engelse koningshuis op een dieptepunt beland door het aftreden van Edward VIII en de affaire Simpson. Edward werd opgevolgd door stotteraar George VI – inderdaad, die van The King’s Speech. In plaats van speeches had die iets beters: zichzelf. Tijdens de Tweede Wereldoorlog bleef hij in het land en bezocht slachtoffers van de bombardementen, soldaten en fabrieken. Laat je hoofd zien en het volk gaat van je houden.

lees verder›

Was Hitler toerekeningsvatbaar? Een net zo moeilijk te beantwoorden vraag als de vraag die nu door de rechtbank van Oslo waart. Maar vooral een volstrekt irrelevante vraag. Als mijn zoon of dochter op Utøya was afgeschoten, zou het me weinig interesseren wat de motieven zijn geweest van de heer A.B. Breivik en of die al dan niet voortkomen uit een moeilijke jeugd (te snel op het potje?) of te veel World of Warcraft spelen. Ik wil dan maar één ding en dat is wraak. Oog om oog.

lees verder›

Esma Linnemann schrijft over haar vader, die in Nederland met uitgezaaide kanker naar huis werd gestuurd, terwijl hij in België een behandeling kreeg en nog ruim twee jaar leefde (nrc.next 11 april). Het verweer van de Nederlandse arts: „Statistisch heb ik gelijk, meestal heeft dat geen zin.”

Voor de middelmatige zorg betalen we hier wel een fortuin

Ook diagnostiek is hier een potje kansberekening. Vaste prik bij de huisarts is de magische bezweringsformule: „Dat is vast niets bijzonders, komt u over drie weken maar terug als het niet over is.” Fatsoenlijk een differentiële diagnose stellen, en wat onderzoek doen om dingen uit te sluiten, is verspilling van tijd en geld, want meestal heeft de dokter gelijk en is het inderdaad niets bijzonders. Meestal ja. Maar ook dat is statistiek, geen geneeskunde. Een buurman had wekenlang keelpijn. „Waarschijnlijk een griepje.” Het bleek leukemie.

lees verder›

Iemand vroeg mij of ik in reïncarnatie geloofde. Ik antwoordde ‘ja’.

Hoe weten de robotbouwers hoe mijn brein in elkaar zit?

Sinds 2006 loopt in Lausanne het Blue Brain Project, een samenwerking tussen wetenschap en IBM. Ze bouwen het menselijk brein na in een computer. Directeur Henry Markam denkt binnen tien jaar een apparaat te hebben dat zich gedraagt, denkt en spreekt zoals wij.

In de computer worden de hersencellen van het menselijk brein, inclusief hun chemische eigenschappen en hun onderlinge verbindingen zo goed mogelijk nagebouwd. Een stukje brein van 10.000 cellen was in 2008 klaar. Een realistisch stukje hersenschors van 1 miljoen cellen is net af. Voor 2014 staat een rattenbrein op het menu. In 2023 de mens.

lees verder›

Naar het schijnt verlopen de bezuinigingsonderhandelingen in het Catshuis moeizaam. ‘PVV-leider Geert Wilders had problemen met wat er op tafel lag over onderwerpen als de zorg, de sociale zekerheid, de pensioenleeftijd en de woningmarkt.’ Kortom, met alles. Het ziet ernaar uit dat we nog wel even in onzekerheid verkeren.

Een brein houdt niet van onzekerheid – want onzekerheid is angst

Vooral als het over pensioen gaat, is onzekerheid en onduidelijkheid troef. Blijft het 65? Of wordt het toch 67? En wie garandeert me dat het tegen die tijd geen 70 of 75 wordt? Hoeveel krijg ik dan? 70 procent van het laatste salaris is al stiekem veranderd in 70 procent van het gemiddelde salaris, maar ook dat staat nu op de tocht. Dekkingsgraden gaan omlaag, reken maar nergens meer op.

lees verder›

Toen ik 25 was maakte ik een rondreis door Marokko, mijn geboorteland. De autoverhuurder gaf me een advies: als je iemand aanrijdt, gewoon doorrijden. Ook als het jouw schuld niet is, zal je door de omstanders als schuldige worden gezien. Immers, als jij daar niet was geweest, was het niet gebeurd.

Moord is moord. Er is iemand dood, en jij hebt het gedaan

Eigenlijk wel een heldere redenering. Je doet iets wat fout afloopt, en dus heb je schuld. Intentie speelt geen rol. Ik weet niet of het in de Arabische rechtspraak daadwerkelijk zo geldt, maar het idee staat wel in enorm contrast met het westerse concept van schuld. Hier wordt iemand vooral veroordeeld op de gedachten achter een misdrijf. Is er voorbedachte rade of toerekeningsvatbaarheid?

lees verder›

Robert M. heeft verklaard dat hij zichzelf ooit de keuze heeft voorgelegd: of zelfmoord plegen, of toegeven aan zijn pedoseksuele verlangens. Dat lijkt verdorie wel ondraaglijk lijden. Dan word je zomaar toch ineens weer voorstander van hulp bij euthanasie.

Een crèche kan zich mooi onderscheiden: ‘onze medewerkers zijn pedoscanproof!’

Seksuoloog en hersenonderzoeker Jorge Ponseti legde onlangs 24 pedofiele mannen in de hersenscanner en vergeleek ze met 32 mannen met een normale seksuele voorkeur, homo- dan wel heteroseksueel. Doel van het onderzoek was niet om te zien of er eventueel iets abnormaal was aan het brein van de pedofielen. Dat weten we ook zonder scanner wel. Hij wilde zien of je met behulp van een dergelijke scan de pedofiel eruit kunt vissen. Hij liet ze plaatjes zien van naakte kinderen en volwassenen en keek hoe hun hersenen daarop reageerden. Vervolgens probeerde hij deze breinen te classificeren als ‘normaal’ of ‘pedofiel’.

lees verder›