Dag 1. Documentaire festival IDFA begint wat lafjes met films over drugsverslaafden, films over oorlogsgebieden en films over drugsverslaafden in oorlogsgebieden.

Dag 2: IDFA raakt op gang met reeksen documentaires over de ‘dingen die we niet mogen weten’. ’s Ochtends is er The idiot cycle over chemische bedrijven die ons doodziek maken met gengewassen en synthetische chemicaliën. Ze vinden het niet erg dat we allemaal kanker krijgen, want met kankermedicijnen verdienen ze ook fortuinen. ’s Avonds is er de documentaire American casino over de bank die arme mensen veel te dure leningen aansmeert. Ze krijgen dan wel geen kanker maar verliezen wel hun huis.

Dag 3: Antikapitalismedag. ’s Ochtends is er het onvermijdelijke Capitalism, a love story van Michael Moore. Daarna een vertoning van Michael Winterbottoms The shock doctrine, over hoe kapitalisme ontwikkelingslanden kapot maakt. En Tapped, over mineraalwaterbedrijven die (gedreven door datzelfde kapitalisme) arme mensen bij hun schone drinkbronnen wegjagen. Niet dat u dat mag weten. Maar IDFA laat het toch zien.

Dag 4: Voedsel-is-gif-dag. Ook in Scientists under attack spelen gengewassen de hoofdrol. Voedselbedrijven wereldwijd zijn met niets anders bezig dan zorgen dat er giftige producten op uw bordje belanden. Nog steeds niet overtuigd? Zelfs de hardnekkigste ontkenner geeft zich om half acht over bij het zien van Food Inc. Het is een horrorfilm: koeien staan niet meer gezellig in de wei bij keuterboertjes, varkens rollen niet meer zorgeloos in de modder. Ze staan tot hun knieën in de uitwerpselen op megafarms. En hun vlees maakt u en uw kinderen doodziek.

Dag 5: Het enige dat mooier is dan een film over de dingen die we niet mogen weten, is een film die zo geheim is, dat hij bijna verboden werd. Op dag 5 speelt er zo één: Bananas, over Nicaraguaanse bananentelers die onvruchtbaar werden door pesticide van hun werkgever Dole Food. Het bedrijf spande een rechtszaak aan tegen de filmmakers. Maar die verloor het. De waarheid overwon.

Er is geen festivalbezoeker die er dan nog aan twijfelt: we leven in een verschrikkelijke wereld. En ze willen niet dat we dat weten. Goddank voor IDFA. Zonder hen zouden we voor altijd in het duister blijven.

Rosanne Hertzberger

• Film
• IDFA

Het leukst van de Oscars zijn de achter-de-schermen-filmpjes, waarin je filmsterren gewoon menselijk gedrag ziet vertonen zoals: drinken uit waterflesjes, hun armen tegen hun lichaam gedrukt houden omdat ze er net achtergekomen zijn dat ze een enorme zweetplek hebben, en mobiel bellen met hun moeder.

Dat laatste zag ik Kate Winslet doen in een filmpje op Oscar.com. Ze stond achter het decor met een journalist te praten, haar Oscar in haar hand, en zei toen ineens geschrokken: ‘Ik moet mijn moeder bellen!’ Even later zag je Kate, verdekt opgesteld in een hoekje, met een mobiel tegen haar oor aangeklemd.

lees verder›

• Film

De vriend die ik afgelopen weekend had meegevraagd naar de film was niet blij dat ik twintig minuten te laat was. ‘Normaal vind ik het niet erg’, zei hij. ‘Maar nu leek het alsof ik in mijn eentje in de rij stond voor de film Pervert.’ We zijn op het Rated X Alternative Erotica Festival: hogelijk verantwoorde erotiek. Terwijl we een kopje koffie drinken wordt op een scherm achter ons een homevideo-achtig seksfilmpje vertoond. Verantwoorde erotiek heeft veel te maken met wazige beelden en lichaamshaar, merken we al.

Ik had eigenlijk gehoopt op wat vrouwvriendelijke porno. Eindelijk, zo dacht ik, zou ik zien hoe de roep van vrouwen om een goede seksfilm was vertolkt. Ik stelde me een film voor met veel frisgewassen lakens, geaai en kortgeknipte nagels (er zou een wet moeten komen tegen die angstaanjagende nepnagels. Die stralen niet uit: sexy, maar: fileren). Maar helaas, er zijn nu geen vrouwvriendelijke seksfilms, vertelt het festivalmeisje mij. Op de vorige editie wel, toen was het hip. Dat was twee jaar geleden. Ik heb het idee dat ze me een beetje meewarig aankijkt. Waar we wel naar toe kunnen, zegt ze behulpzaam, is de film over het leven van Betty Page, ’s werelds eerste pin-upmodel.

De recent overleden Betty Page, met haar beroemde strakke pony, heeft behalve de bekende pin-upfoto’s (stippeltjesbikini’s, sjaaltjes in het haar en een guitige rode kersenmond) ook veel sm- en bondagemateriaal gemaakt. De film heet dan ook omineus: Betty Page: A Dark Angel. Hij had ook: Betty We’re Really Really Sorry kunnen heten, want dat lijkt me wel het minste wat de makers aan wijlen Betty verschuldigd zijn. In een twee uur durende C-film wordt haar leven nagespeeld, compleet met de foto’s, het verlangen een Echte Actrice te zijn (het zal toch ook eens niet) en het uiteindelijke vinden van God. Jammer genoeg voor Betty (en voor ons) heeft de actrice die haar vertolkt het acteertalent en sexappeal van een visstick. Tussen de scènes door is een soort schamele poging gedaan de filmpjes van Betty, die helaas verloren gingen, na te spelen. Jarretels, korrelige zwart-witbeelden en een bluesmuziekje op de achtergrond: op zijn best alsof je pikante Bijenkorf-schortje tot leven is gekomen. Op zijn slechts gewoon héél erg saai.

We blijven daarna maar heel lang kopjes koffie drinken, zodat we op het scherm achter ons tenminste nog zien waar we voor kwamen: wazige, harige maar zeer verantwoorde erotiek.

• Film
• Seksualiteit

Mijn vriend komt terug van de bioscoop. ‘Welke film heb je gezien?’ vraag ik. ‘Die actiefilm met Angelina Jolie.’ ‘O ja, die. Hoe was hij?’ ‘Nou… Zal ik hem navertellen?’ zegt hij. Ja hoor.

‘Goed, er is dus een broederschap, en dat bestaat al honderden jaren. Via een eeuwenoud weefgetouw krijgen ze signalen door. Het weefgetouw weeft, zeg maar, de namen van mensen die gevaarlijk zijn voor de wereld. En die mensen moet het broederschap vermoorden, om de wereld te beschermen. De leider van het broederschap is Morgan Freeman.’

lees verder›

• Film

Het getuigt van grootheidswaanzin als je filmmaker bent en als ‘cadeau’ aan je fans een film op internet zet die zij gratis kunnen downloaden.

Vooral als die film heel slecht is.

Ik heb het over Slacker Uprising, de nieuwe film van Michael Moore, of nou ja, film, eigenlijk is het een wiebelige homevideo van een uur en veertig minuten met als voornaamste element: Michael Moore die opstandige dingen naar een zaal vol uitzinnig joelende jongeren roept.

Bowling for Columbine en Fahrenheit 911 vond ik goed. Ik liet me bij Fahrenheit 911 zelfs zo ver meeslepen dat ik in de bioscoop meedeed aan het applaus aan het eind, terwijl ik klappen voor films normaal gesproken nog hysterischer vind dan klappen voor een vliegtuig dat succesvol geland is.

lees verder›

• Film
• Michael Moore

In de moderne wereld wordt er van een volwassen vrouw verwacht dat zij tekenfilms leuk vindt, er uitgebreid om lacht en huilt, en zich omgeeft met tekenfilmmerchandising – sleutelhangers, rugzakken, mokken.

Dat vind ik geen enkel probleem, en ik ging de afgelopen jaren vaak naar tekenfilms over vindingrijke, diep-humoristische, licht-maatschappijkritische dieren zoals Nemo, Ratatouille en die gezellige dikke – maar o zo getalenteerde – Kung Fu Panda.

En nu dus naar Wall-E, de nieuwste film van Pixar, over een robotje met lieve ogen dat de aarde moet opruimen nadat wij, de mensen, naar een andere planeet zijn vertrokken en hem hebben achtergelaten in een overvloed van afval.

lees verder›

• Film

Waarom was de VOC zo succesvol? Ondermeer omdat andere Europese multinationals, zoals de Spaanse en de Portugese, zo dom waren hun heidense handelspartners te willen bekeren. Niets eergevoel, dacht de Nederlander, gewoon pakken die poen, en laat ze maar hun kralen rijgen en hun totempalen aanbidden.

Die VOC-mentaliteit is terug, met als koplopers Friesland Foods en Zwanenberg-worsten, die onder druk van een dreigende boycot in Jordanië een advertentie plaatsten waarin ze afstand namen van de film Fitna.

De motivatie ervoor is een staaltje hypocrisie in het kwadraat. Zwanenberg verklaart dat de advertentie via „een tussenpersoon” tot stand kwam: „Wij praten niet met meneer Sheikh [=voorzitter van het actiecomité in Jordanië], dus wij zijn nergens voor gezwicht.” Koop een gestolen auto van een tussenpersoon en waan jezelf roomser dan de Paus.

En: „Je kunt geen zaken doen als je de geloofsovertuiging van een ander niet respecteert.” Klinkt billijk, maar in dit geval gaat het niet om het respecteren van een geloofsovertuiging, maar ook om juridisch-politieke steun. Steun aan het comité van Sheikh betekent steun voor de strijd voor een internationaal geldend verbod op belediging van religie, steun voor arrestatiebevelen voor filmmakers en cartoonisten.

Natuurlijk is het absurd dat men onze worstjes en kaasjes niet meer slikt vanwege zoiets futiels als een filmpje of een tekening, maar deze steunbetuiging is niet het passende antwoord op zoveel stupiditeit. Al is het maar omdat de producten nu in eigen land een verdacht bijsmaakje krijgen. Rechtsgeleerde Afshin Ellian is onmiddellijk gestopt met de consumptie ervan, zo begrijp ik uit zijn weblog, waarin hij oproept de ‘verraders’ te boycotten.

Smelt de kazen! Ban de bloedworsten! Het krijgt Monty Python-achtige trekken. De export van Nederland naar Jordanië bedraagt 0,6 procent van de totale export. Die kunnen we toch warempel wel missen, in dienst van ons vrije woord? Gooi er binnenslands een campagne tegenaan ter compensatie. Profileer jezelf als Vrije Woord Worst. En laat ons, met Monty Python, kunnen roepen: blessed are the cheesemakers!

Christiaan Weijts

• Export
• Film
• Friesland Foods
• Geert Wilders
• Islam
• Zwanenberg

De uitgever heeft voor dit artikel geen publicatierecht

• Film
• Geert Wilders
• Islam
• Parlement
• Tweede Kamer der Staten Generaal

Het ergste aan Fitna vond ik persoonlijk de muziek. De rest was natuurlijk ook beneden niveau, maar dan dacht ik telkens: over het niveau van wie hébben we het nou helemaal? Toen ik tegen het einde in een van de krikkemikkige tussenteksten las: ‘u hoorde een pagina uit het telefoonboek’ – moest ik bijna vertederd glimlachen, zoals je vertederd kunt glimlachen om een geestelijk gestoord kind dat met scheve letters een briefje van zes woorden op papier heeft gekregen.

Maar Tsjaikovski en Grieg in de geluidsband!

lees verder›

• Film
• Geert Wilders
• Islam

En zo zaten we allemaal stilletjes en in de ban te kijken naar een film die qua niveau van tekst, beeld en inhoud bepaald onderdeed voor de spreekbeurt ‘Het nijlpaard en zijn gewoontes’ die ik in het voorjaar van 1984 hield.

Maar ja, we hadden al zo lang op Fitna gewacht dat we elkaar ongeveer wegduwden voor de tv om te kijken naar Het Plakboek van Geert. Wat heeft die man het de afgelopen jaren druk gehad. Elke krantenkop met het woord ‘moslim’ erin heeft hij vlijtig uitgeknipt, ingeplakt, gefilmd en er zwaarmoedige muziek onder gezet. Zelfs als in die kop alleen iets stond als ‘School viert islamitische feestdagen’.

lees verder›

• Film
• Geert Wilders
• Islam