De uitgever heeft voor dit artikel geen publicatierecht
Berichten met de tag Religie
Religie leeft altijd op in crisistijd. In Den Bosch was er een ‘crisismis’ en deze week riepen Doekle Terpstra (voorzitter hbo-raad) en enkele medegelovigen op in NRC Handelsblad om ons te bezinnen op een van onze hoofdzonden, de hebzucht.
Dat klinkt grappig, maar is gevaarlijk. Moraal aan religie koppelen is even riskant als een barbecue met petroleum aanmaken. Er hoeft maar een vonkje verkeerd te springen en de boel vliegt in de fik.
Weinig mensen zullen ontkennen dat het verbod op bijvoorbeeld moorden zinvol is. De gevaren sluipen echter binnen zodra je zulke richtlijnen gaat zien als opgedragen door een bovennatuurlijke instantie. Net als met petroleum kan dat schijnbaar prima werken, totdat die bovennatuurlijke eisen zich gaan uitstrekken tot domeinen als vaccinatie of zelfs het doden van niet-gelovigen. Is het dan niet beter om in het begin al vraagtekens te plaatsen bij religieuze ethiek?
Dat Terpstra en de zijnen pleiten voor „dienstbaarheid” lijkt onschadelijk, zelfs een tikje aandoenlijk. De vlam slaat echter in de pan wanneer ze oproepen om allemaal naar „de balk in onze eigen ogen te kijken” – wij profiteerden namelijk allemáál van hoge rendementen. Hier gaat de religieuze ethiek voorbij aan feiten en redelijkheid. Je kunt argeloze consumenten niet als schuldig bestempelen omdat ze te hoge rendementen kregen aangeboden. Banken en toezichthouders hebben de verantwoordelijkheid en zij hebben gefaald. Terpstra’s religieuze redenering vertroebelt die feiten en duwt ons een volstrekt irrationeel en misplaatst zondegevoel door de strot.
Religieuze moraal is onnadenkend: de Geschriften zeggen het, dus is het zo. De Bijbel zegt ook dat wanneer iemand „doet wat slecht is in de ogen van de HEER” men deze moet „stenigen tot de dood erop volgt”. (Deut. 17). Een nog irrationelere variant van Doekle Terpstra kan hier de conclusie aan verbinden dat hij ING-topmannen moet omleggen, op grond van exact dezelfde ethiek.
Dit alles voorkom je door geloof van moraal te ontkoppelen. Laten we rationele aanmaakblokjes gebruiken, en niet het religieuze petroleum.
Christiaan Weijts
‘De evolutieleer is een geloof en is net zo min te bewijzen als de scheppingsleer’.
Aan het woord is Kees van Helden, voorzitter van het Actie Comité Schepping, dat aan het eind van de maand bij alle Nederlanders een brochure zal bezorgen waarin nog eens wordt uitgelegd wanneer en hoe we zijn ontstaan: in de week van 23 tot 28 oktober van het jaar 4004 voor Christus, dankzij God die toen hemel en aarde schiep.
Eind februari! Ik verheug me nu al. Je kunt natuurlijk ook de bijbel pakken, maar dat is meteen weer zo’n massief boek op je schoot, en in een modern pamflet (waarvan vanaf vandaag 6,6 miljoen exemplaren worden gedrukt in Emmen) ligt het woordgebruik vaak dichter bij de straattaal waarmee we zijn grootgebracht.
Mijn held, Bill Hicks, was niet alleen de grootste komiek, maar ook de grootste kettingroker die ooit geleefd heeft. Hij rookte, naar eigen zeggen, zo’n „twee aanstekers” per dag. Zijn droom was dan ook dat hij na zijn dood door Petrus aan de hemelpoort zou worden verwelkomd met de vraag: „Got a light?”
„You mean, you can smoke here?”
„Of course, that’s why it’s called heaven. You thought these we’re clouds?”
„Well, yes actually…”
„I can show you hell if you like. Hell is non-smoking.”
Hoe vaak moet een mens bidden om een beetje mee te tellen bij de Voorzienigheid?
Voor moslims is dat duidelijk: vijf keer per etmaal. Ik weet nog wat ik als Nederlander uit de joods-christelijke traditie dacht toen de keurige Iraanse chauffeur die me naar Persepolis zou brengen, ineens stopte en uitstapte. Ik dacht: zeker panne. De sjah zat toen nog op de pauwentroon. Afshin Ellian was al bijna een communistische jongere.
Tot m’n verwondering liep de chauffeur niet naar voren maar naar achteren, opende de klep van de koffer, en haalde er een kleedje uit. Hij keek me even half verontschuldigend aan, alsof hij wilde zeggen dat het nou eenmaal tijd was, ging door de knieën, boog, en bad. Vijf minuten later reed hij gesterkt weer verder.
Er is weer behoorlijk veel onderzocht, nagerekend en geturfd, de laatste paar dagen.
Gisteren werd de website www.bijbelenkoran.nl geïntroduceerd, een gezamenlijk initiatief van IKON en Wereldomroep. Christelijke en islamitische teksten onder één knop: prachtig natuurlijk. Niet alleen dat je de verschillende verhalen nu in haast één oogopslag met elkaar kunt vergelijken, maar daardoor zal tevens de dialoog worden bevorderd. Nog gezwegen van de mogelijkheid om op die manier hardnekkige misverstanden uit de weg te ruimen.
Je hebt er tegenwoordig dagen bij dat je gelijktijdig op Nederland 1 de katholieke Knevel van het RKK kunt zien, op 2 de echte, en op 3 nog een christelijk vragenspelletje in het kader van Zapp. Zodat je even denkt: god gaat het bij de publieke omroep qua zendtijd toch niet van de sport winnen?
Ik heb het buitenlandse gasten wel eens moeten uitleggen.
‘Nee, televisie is bij ons níét in handen van de Kerk’, probeer ik ze eerst snel vóór te zijn.
‘Maar van wie dan wel?’, vragen ze vervolgens, en dan kun je twee dingen doen: een ander onderwerp aansnijden, of je met open ogen in het grote stotteren storten.