Mark Rutte is zélf misschien wel de hardstwerkende Nederlander van ons allemaal. Schreef in de zomervakantie even een gloednieuwe beginselverklaring voor zijn partij, loodste nog voor de Kerst de conceptversie door het partijcongres en warempel: het volgende visioen is alweer een feit. Pamflet van een optimist heet de nieuwste pennenvrucht, en hoe terecht: in krap zes pagina’s helpt Rutte niet alleen onze economie er weer bovenop, maar verlost ons en passant ook nog van de energiecrisis en de geopolitieke spanningen in de wereld. Ondertitel: ‘Naar een moderne economie: een GroenRechtse toepassing op energie.’ Geruchten gaan dat de VVD-leider ondertussen is begonnen aan wat in Haagse kringen al een politiek standaardwerk wordt genoemd: het twaalf pagina’s tellende schotschrift Hoezo geen ideeën? – Brieven aan Arend Jan Boekestijn.
Berichten met de tag VVD
‘De Volkspartij voor Vrijheid en Democratie (VVD)’, las ik in augustus van dit jaar, ‘wil een Nederland waar mensen de ruimte krijgen. De ruimte om iets buitengewoons te maken van hun leven. Om het leven niet zomaar voorbij te laten gaan, maar het juist met verve te leven’.
Toen hij die eerste zinnen van de nieuwe liberale beginselverklaring had opgeschreven, moet Mark Rutte de pen een ogenblik tevreden hebben neergelegd. ‘De paden op, de lanen in’, zong het in z’n binnenste – ‘vooruit, met flinke pas.’
Een Britse correspondent van de Birmingham Mail is na Obama’s overwinning ontslagen. Op YouTube circuleert een filmpje, gemaakt door een Nederlandse verslaggeefster, waarop hij, stomdronken bij de feestende menigte, de BBC bedankt: „Want ik zit me hier toch een partijtje te knippen en te plakken!”
Altijd oppassen voor Nederlanders met camera’s. Joran van der Sloot wist het al. Ook VVD’er Arend Jan Boekestijn weet het nu. Stond hij ontspannen met Maarten van Rossem na te praten aan de bar van De Wereld Draait Door, draaide een EenVandaag-camera toevallig ook door. En dus verspreidde zijn kritiek op de eigen partij (‘we hebben bijna alles fout gedaan’) zich als een virus door de media.
Achter de schermen liegt de camera nooit, zullen veel kijkers nu denken. Eindelijk horen we hoe ze daar in de VVD écht over Rutte denken!
Écht? Dan vergeet men even dat je boven een biertje tegenover beroepscynicus Van Rossem een totaal andere houding aanneemt dan boven een vergadertafel met koffie. Een cafécontext maakt je gewillig om vrijblijvend mee te ouwehoeren met je gelegenheidsbiermaatje. In de ongemonteerde beelden zie je hoe dat gaat: Van Rossem bekritiseert, Boekestijn beaamt. Hier een scoopje uit slepen is eenvoudig. Gewoon een partijtje knippen en plakken.
Heeft de Britse correspondent plagiaat gepleegd? Misschien. De beelden tonen alleen aan hoe iemand in dronken toestand stoer probeert te doen bij een BNN-verslaggeefster. Verhandelt Joran Thaise vrouwen? Misschien. De beelden tonen alleen dat hij graag in de smaak valt bij onderwereldfiguren, die hem langdurig uitlokken.
Is er kritiek op Rutte? Misschien. De beelden van Boekestijn tonen slechts aan hoe een politicus aan de toog amicaal doet met Maarten van Rossem. Dinsdag pakt EenVandaag het serieus aan: de VVD-leden in het opiniepanel, 400 stuks, delen de kritiek. Écht? De VVD heeft zo’n 40.000 leden. De (selectieve) steekproef is dus gehouden bij één procent. Je hoeft geen statistisch wonder te zijn om te zien dat hier niets van klopt.
Als ze zo doorgaan is EenVandaag straks nog rijp voor een Emmy Award.
Christiaan Weijts
‘Het zelfbeschikkingsrecht eindigt niet bij de dood.” Aan het woord is Tweede Kamerlid Anoushka van Miltenburg die uitlegt waarom de VVD tegenstander is van een actief donorregistratiesysteem, waarmee iedereen automatisch orgaandonor zou zijn tenzij je bezwaar maakt. Ja, u hoort het goed: de liberalen eisen zelfbeschikking tot ín de kist. Ik heb nu al medelijden met Van Miltenburgs nabestaanden. „Anous, mag de kist dicht? We willen naar huis, schatje. De cake is op en we zijn moe. Anous? Zeg nou lieverd, mag de kist dicht of niet?”
De VVD? Wat was daar ook alweer mis mee? Oh ja, de partij was in de vergetelheid geraakt, omdat ze geen profiel, geen visie en geen gezicht had. En een leider die geen leider was. Die geen daadkracht toonde. Die het liefst met zijn grootste concurrent op een tandem zat. Hoog tijd dus voor een stevig statement. Een ideologisch vergezicht. Een getuigenis die voor eens en voor altijd duidelijk maakt: híer sta ik voor. Vorige week was het zover. Mark Rutte presenteerde in Den Haag een gloednieuwe beginselenverklaring.
Weekblad HP/De Tijd bevindt zich al een tijdje in zwaar weer: teruglopende advertentie-inkomsten en een dalend lezersbestand. Tijd voor een marshallplan. Ook de VVD is er beroerd aan toe: historisch lage stand in de peilingen en dalend ledenbestand. Tijd voor een marshallplan.
Het cartoonrelletje kwam als geroepen. Het weekblad liet onmiddellijk de acht gewraakte Nekschotcartoons afdrukken, en ook VVD-leider Mark Rutte omarmt nu deze internetcartoonist. Hij wil de acht tekeningen exposeren in een ‘Vrijdenkersruimte’ in de Tweede Kamer, samen met werk van Ellen Vroegh (wíe zeg je? O ja, dat blotetietenmens uit Huizen) en Sooreh Hera (wíe? O ja, van de Mohammed-homo-foto’s).
Het zijn verontrustende tijden: kunstwerkjes van marginale hobbyisten moeten een partij uit het slop trekken. Min keer min is plus, zal Rutte denken.
Werktitel voor een bestseller: Het Waargebeurde Dagboek Van Een Streng Islamitisch Meisje Dat Haar Boerka Afwerpt En In Een Bordeel Gaat Werken, Gerund Door Dronken Varkenfokkers, Alwaar Zij Haar Ware Lesbische Ik Leert Omhelzen. Logootje van de VVD achterin. Voorpublicatie in HP/De Tijd. Toertje langs de actualiteitenprogramma’s. Hans Teeuwen vragen voor onderduikruimte. Gratis pr door spoeddebat. Torenhoge royalty’s toucheren.
Voelen Nederlandse moslims zich hierdoor beledigd? De laatste tijd klinken er steeds meer geluiden uit die hoek die wijzen op het tegendeel. Zie de reacties op Fitna. Zie de reactie van een moskee in Huizen: die tietenschilderijen mogen er gewoon hangen.
Het hele meningsuitingsdebat begint steeds meer een gevecht te worden tussen politici, opiniemakers, kunstenaars en justitie onderling. Nog even, en de enigen die zich nog redelijk weten op te stellen in dit krakeel zijn de normale Nederlandse moslims.
Kunst ondervraagt, kantelt en kraakt de werkelijkheid. De kunstenaar die zich committeert aan het nauwe pad van een politieke ideologie, profeet of moraal, is een simpele pamflettist. Zodra de kunst zich voor het karretje laat spannen van een partij, portemonnee of loze provocatie, houdt zij op kunst te zijn. Ruttes ‘Vrijdenkersruimte’ beledigt niet de moslims. Zij beledigt vooral de kunst.
Christiaan Weijts
Een paar weken geleden zag ik VVD-leider Mark Rutte en Kamerlid Hans van Baalen (VVD) in een bushokje staan naast het Binnenhof. Ik dacht er weer aan toen ik Henk Kamp zondag bij Buitenhof zag. Hij presenteerde daar het ‘Draaiboek CDA’, een pamflet dat het CDA verwijt andere standpunten te hebben dan tijdens hún coalitie.
Natuurlijk, dacht ik bij die bushalte, Rutte heeft al een jaar geen auto met eigen chauffeur meer! Sinds de echtscheiding met het CDA is hij op het openbaar vervoer aangewezen. Zoiets knaagt, vooral als je met scheve ogen het nieuwe huwelijk aan moet zien van je ex, die júllie mooie spulletjes op straat zet.
Rutte en Van Baalen stapten lijn 24 in. Gelukkig hing er een verborgen camera.
„Hans, dat boerkaverbod, dat wilde Jan-Peter toch ook?”
„Túúrlijk Markie. Hij is slim, weet je. Met die dubbele nationaliteit ging het net zo.”
„Terugsturen criminele vreemdelingen. Ook niks meer van gehoord. Die Wouter heeft hem goed onder de plak.”
„Mark, ik deel die observatie, weet je, maar dan is mijn vraag aan jou: wat gaan we er tegen dóen? Geen slappen knieën nu! Held…haftigheid!!”
„Ga zitten Hans, we zijn in de bus. Ik bedenk wel wat. Zoiets als dat dierenmeisje laatst? Kiezersbedrog aantonen? En dan vooral inzetten op integratie. We moeten Rita vóór zijn. God, al die exen slopen me.”
„Maar dat is briljant! Het CDA draait. De vijand verslaan met zijn eigen wapens! En we rijten de oude wond op Wouters draaikont open! Ten strijde! We sturen Henk.”
Bonne mine à mauvais jeu, heren. Zeker, het CDA wilde een verbod op de boerka en het dubbele paspoort, maar ontdekte nog tijdens júllie huwelijk dat dit juridisch niet haalbaar was. Balkenende heeft domweg geleerd van de kater die Rita hem gaf.
‘Draaiboek CDA’ is geen aanval, maar een wanhoopskreet van een gemarginaliseerde partij die schreeuwt om niet te verzuipen tussen nestverlaters Wilders en Verdonk. Een wanhoopskreet van twee heren, die in lange regenjassen met gebogen hoofd staan te wachten bij de bushalte.
Christiaan Weijts
Nog negen maanden, dan brengt de VVD een nieuwe beginselverklaring ter wereld.
Wat zal het worden?
Daar lijkt me nog weinig over te zeggen. Maar Mark Rutte verklaarde op de verjaarsreceptie van zijn partij:
„De beginselverklaring zal offensief van toon zijn en blaken van zelfvertrouwen.”
Sprekend de vader dus, dat geesteskind. Ook als er eigenlijk niks aan de hand is, klinkt Marks stem altijd als van iemand die een onheil moet afwenden of het zojuist heeft gedaan. De golven klotsten om hem heen, de adem werd hem afgesneden, maar hij hield z’n duim net zo lang in het gat van de dijk tot alle bewoners een goed heenkomen hadden gevonden en het water moedeloos begon te zakken. Nooit dispereren. Als er op het Haagse Binnenhof één politicus is die de hele dag blaakt, dan Mark wel.
De uitgever heeft voor dit artikel geen publicatierecht
Straks misschien weer drie partijen in de Tweede Kamer die zich liberaal noemen, net als in het begin van de vorige eeuw. Driewerf Lux et Libertas. Wat een weelde!
Maar is na Thorbecke, die het allemaal in z’n eentje klaarspeelde, het Nederlands verlangen naar vrije individuele ontplooiing eigenlijk wel voldoende bevredigd? Was het niet al meteen een veeg teken dat Troelstra zichzelf, toen het algemeen kiesrecht en de achturige werkdag eenmaal waren geregeld, meteen een hele liberale Piet voelde (lees daar anders deel IV van de Gedenkschriften nog maar eens close op door)? Of dat Femke Halsema kort geleden al haar groene dramkonten in de richting van de VVD wilde drijven? En dat D66 ineens geen ‘redelijk alternatief’ meer wilde zijn, maar van de ene dag op de andere sociaal liberaal moest gaan heten?



