Daar gaat de erfenis

Ik ben acht jaar geleden op een akelige manier gescheiden. Mijn kinderen waren toen 6 en 8 jaar. Er is geen contact meer met mijn ex-partner die nu 61 jaar is. Hij is hertrouwd met een twintig jaar jongere vrouw met vijf kinderen. Hoe gaat het erfrecht om met een zaak als deze? Kunnen mijn kinderen onterfd worden? Hebben ze dan toch recht op een kindsdeel? Kunnen ze dat erfdeel meteen opeisen of moeten ze wachten tot de huidige vrouw van mijn ex oerleden is? Wat zijn trouwens de rechten van zijn vijf stiefkinderen?

Antwoord

Het in 2002 gewijzigde erfrecht is niet erg vriendelijk voor kinderen uit eerste huwelijken. Wat er met de erfenis van je ex gebeurt, kan afhangen van het huidige testament van je man, maar ook van zijn eventuele huwelijkscontract. Was je ex vermogend en trouwde hij in gemeenschap van goederen met een vrouw die niets bezat? Dan waren jouw kinderen op dat moment in een klap de helft van hun mogelijke erfenis kwijt.

Heeft je ex geen testament, dan wordt zijn erfenis geregeld volgens de wettelijke verdeling. Zijn nalatenschap gaat dan in eerste instantie helemaal naar zijn tweede vrouw. Jouw kinderen worden geen erfgenaam, maar schuldeiser van de tweede echtgenote. Pas na haar overlijden kunnen ze hun deel van vaders geld en goederen opeisen. Althans, als de erfenis nog bestaat en als ze weten waar de tweede vrouw verblijft.

Stel nu dat er wel een testament is. Dan kan je ex daarin hebben geregeld dat zijn stiefkinderen erfrechtelijk gelijk zijn aan zijn eigen kinderen. Jouw kinderen hebben dan qua erfenis concurrentie van maar liefst vijf stiefkinderen. In het ergste geval regelt je ex in zijn testament dat hij jouw kinderen onterft. Je kinderen kunnen dan nog wel aanspraak maken op hun legitieme portie (de helft van het normale erfdeel). Dat kan echter een fopspeen zijn, aangezien die vorderingen pas opeisbaar zijn als de tweede vrouw overlijdt. Omdat ze nog maar 39 jaar is, kan dat eindeloos duren. Je kinderen moeten trouwens gaan opletten wanneer de tweede partner doodgaat, want dat maakt de vordering opeisbaar. Dat is niet altijd eenvoudig en prettig.

Je ex kan een testament ook juist hebben gebruikt om de erfrechtelijke positie van jouw kinderen veilig te stellen. Hij kan bijvoorbeeld regelen dat de vorderingen van jouw kinderen op zijn tweede vrouw opeisbaar zijn in goederen als zijn huidige vrouw gaat hertrouwen of verhuist naar het buitenland. Hij kan ook regelen dat over die vorderingen een behoorlijke rente wordt vergoed, want anders raken de rechten van jouw kinderen langzaam uitgehold.

Eigenlijk krijg je pas een duidelijk antwoord op je vraag als je weet of en wat je ex testamentair geregeld heeft.