Collectieve schatgravers van de crisis

1.300 Fortis-aandeelhouders stapten in een collectief dat hun geld van Fortis gaat terugeisen. Hier aandeelhouders op een vergadering in februari. Foto Eric de Mildt

De een zijn dood is de ander zijn brood. Dat weten deurwaarders, uitvaartverzekeraars en schuldhulpverleners. En natuurlijk advocaten in consumentenzaken. De laatste groep is sinds herfst 2008 gretig op de vele crisisgedupeerden gedoken. Of je nu zit met een geflopte garantiebelegging, gevaarlijke achtergestelde obligaties, een wurghypotheekconstructie, Fortis-aandelen, een dubieuze vastgoedbelegging of een Madoff-achtig investeringsplan: er is of verrijst steevast een stichting of advocatencollectief dat, tegen betaling, belooft jouw zaak te redden.

Populair is de collectieve aanpak. De gedupeerden storten, in hun woede om verloren geld, een donatie, basisfee of bijdrage van een paar tientjes tot een paar duizend euro. Dat lijkt of blijkt vaak een sprong in het duister. Neem de stichting WGH Verlies voor gedupeerden door Wilgenhaege Vermogensbeheer. Voor ‘een donateursbijdrage’ van nu bijna 1.500 euro wil men ‘belangen behartigen’ door ‘informatie te vergaren en overzicht en inzicht te verkrijgen’. Dat kun je zelf ook. 

Dan de stichting FortisEffect. Voor 8 cent per Fortis-aandeel plus 34,50 euro administratiekosten en 10 procent succesfee ‘haalt men schade terug bij de Staat der Nederlanden, Fortis Mees Pierson en een aantal andere partijen’. De vlag mag uit als dát lukt. Toch zijn zo’n 1.300 wanhopige aandeelhouders ingestapt. De Vereniging van Effectenbezitters (VEB) werkt ook aan deze kwestie. De aanmelding is gratis. Andere collectieve schatgravers zijn de stichting Hypotheekleed, Bartels Advocaten en www.tehogehypotheek.nl.

De trend om groepen gedupeerden te ronselen begon in 2003 met de oprichting van de stichting Leaseverlies, die zo’n 5 miljoen euro van aandelenleaseslachtoffers vergaarde. Dat is nog een fooi vergeleken bij de advocatenverdiensten in de woekerpolisaffaire, zoals de stichtingen Verliespolis en Woekerpolisclaim. Volgens rekenwerk van RTL Nieuws harkten deze gouddelvers bijna 22 miljoen euro binnen. Dit voor een halfzacht poldercompromis, waar beleggingspolishouders weinig of niets mee opschieten.

Het is hoog tijd voor een instantie die organisaties controleert die collectieve juridische acties bedenken. Is hun initiatief zinnig en haalbaar? Zijn de organisatoren integer en deskundig? Is de gevraagde bijdrage netjes? Vooralsnog moet u deze vragen zelf beantwoorden. De volgende juridische basiskennis helpt.

1. Kies kritisch
Een collectieve aanpak is pas interessant als de organisator u ook individueel verder helpt als u de collectieve oplossing afwijst. De stichtingen Leaseverlies, Eegalease, Woekerpolisclaim of Verliespolis deden of doen dit niet. Ziet u hun schikking niet zitten, dan moet u alsnog zelf naar de rechter.

2. Neem niet te snel een advocaat
Schrik van de advocatentarieven op advocatenoverzicht.nl. U heeft echter pas een advocaat nodig als u een geschil hebt. Dat heeft u als uw klacht niet heeft geleid tot een oplossing of compensatie. U moet dus eerst een klacht indienen. Een handleiding daarvoor is de brochure Een financiële klacht? van de AFM. Op www.consuwijzer.nl staan voorbeeld-klaagbrieven.

3. Benut voordelige of gratis juridische hulp
Denk aan gesubsidieerde rechtsbijstand, de Consumentenbond of de Vereniging Consument & Geldzaken, juridische bijstand op basis van no cure no pay (consumentenclaim.nl en vermogensmonitor.nl). En het
Klachteninstituut Financiële Dienstverlening.

Volg Erica Verdegaal nu ook op Twitter