Vaarwel provisieparadijs

Dirk Scheringa bij de bekendmaking van het faillisement van DSB. Foto Bram Budel

Dirk Scheringa bij de bekendmaking van het faillisement van DSB. Foto Bram Budel

Het DSB-debacle heeft één zonzijde: half Nederland snapt nu wat een koopsomkanjer is. De koopsomkanjer – een eretitel onder
ex-DSB-personeel – is de verzekeringsverkoper die de meeste koopsompolissen slijt die elk 80 of 90 procent provisie opleveren.

DSB Bank werd groot met deze wanpraktijk. Maar afgelopen maandag ging men er, helaas voor de spaarders, hypotheekgedupeerden en het personeel, na een heftige doodsstrijd, aan ten onder.

In navolging van DSB Bank happen ook andere, van (levensverzekerings)provisies afhankelijke geldbedrijven naar adem. De hypothekenmarkt ligt op zijn gat. De woekerpolis is uit de gratie. Niemand gelooft meer in studie- en pensioenverzekeringen. En alleen een dwaas koopt nog een kredietbeschermer, woonlasten-of uitvaartpolis waarvan het leeuwendeel naar ‘de adviseur’ gaat.

Uitroken

Hiernaast doet onze overheid pogingen om té provisiebeluste adviseurs uit te roken. De Autoriteit Financiële Markten (AFM) vreest dat de adviseurs, door de provisies, vaak meer denken aan hun eigen portemonnee dan aan die van de consument. Daarom mogen tussenpersonen sinds dit jaar – dat was althans de bedoeling – niet meer, zoals vroeger, geld en cadeautjes krijgen van verzekeraars waarvan men veel producten verkoopt.

Ook mag men veel provisies niet meer in één keer incasseren (waarna men de klant links laat liggen). Verder moet een adviseur, voordat hij iets aanraadt, een dienstverleningsdocument uitreiken aan de klant. In dit document staat hoeveel euro’s men opstrijkt van uw complexe geldproduct of hypotheek.

Provisiejacht

En? Krijgen we daardoor al beter advies? Vooralsnog blijkt menig provisieadviseur inventief als een Dirk Scheringa in nood. De provisiejacht is niet gestuit, maar eenvoudigweg verlegd naar producten waarvan men de beloning (nog) wél verzwijgen mag. Dat geldt bijvoorbeeld voor de in één keer betaalde kredietbeschermingspolissen (meestal 80 procent provisie),  woonlastenbeschermers (tot 71 procent provisie) en uitvaartpolissen. Tussenpersonen noemen deze producten daarom – stiekem gniffelend – de moneymakers van het jaar.

Minister Bos probeert het tij weer te keren. Per 2010 moeten provisieadviseurs ook van woonlastenpolissen, kredietbeschermers en uitvaartpolissen melden wat men eraan verdient. Of het zal helpen, is nog de vraag. De AFM vreest dat deze strengere regels de provisies zullen opdrijven op polissen waarvoor u periodiek betaalt.

Maak daarom zelf korte metten met het provisieparadijs. Vergelijk producten, spel voorwaarden, wees kritisch en speur naar minimale kosten. Drie aanwijzingen daarvoor zijn:

1. Pas op voor koopsomkanjers

De branche van levensverzekeraars en assurantietussenpersonen staat voor een zware saneringsslag, want hun markt is ingestort. Deskundigen verwachten dat de helft van de huidige 65 levensverzekeraars in 2020 zal zijn verdwenen. Ook uw tussenpersoon staat mogelijk aan de rand van de afgrond. Pas op dat hij u, in wanhoop, geen dubieuze producten verkoopt.

2. Spel het dienstverleningsdocument

Het dienstverleningsdocument biedt verplichte informatie over de beloning die de adviseur ontvangt van bijvoorbeeld een verkochte beleggingsverzekering, spaarhypotheek, beleggings- of spaarrekening. Vergelijk altijd uitgebreid of u het product elders goedkoper kunt krijgen.

3. Word lid van de Geldgids

Voor 58 euro per jaar stuurt de Consumentenbond u acht keer per jaar de advertentievrije Geldgids, krijgt u gratis telefonisch productadvies plus online testinformatie over vrijwel alle geldproducten.

Volg Erica Verdegaal nu ook op Twitter

19 reactiesrss-icon

f.visser

Grappig altijd weer dat de “ads door google” tussen de column en deze reacties in, mij een aanbieder van een prepensioenproduct voorschotelen. Is dit nu reclame of anti-reclame?

Ik ben blij dat ik al een aantal jaren geleden heb besloten helemaal niks met tussenpersonen te maken te willen hebben. Ik zie over een paar jaar wel weer wat ik met mijn geld als de shakeout is geweest.

f.visser op Antwoord

Erica Verdegaal

Hoezo wil ik een graantje meepikken? Waarvan?

Erica Verdegaal op Antwoord

Ludwig von Mises

Als ik goed reken, is de heer Burgen rond de 85 jaar. De heer Burger lijkt een snaar te hebben geraakt bij Mw Verdegaal, gegeven haar snibbige reactie.

Krijgt u betaald voor deze column, of niet, mw Verdegaal?

Dat mag. Maar ontken niet dat u stemming maakt voor een salaris.

Ludwig von Mises op Antwoord

Erica Verdegaal

Dank u, mevrouw Verschrijver. Vergeet ook mijn tijdige waarschuwingen voor Icesave niet. Zie:
http://www.ericaverdegaal.nl/article.php?id=628 (juni 2008)
http://www.ericaverdegaal.nl/article.php?id=590 (september 2008)

Erica Verdegaal op Antwoord

R. Nieuweboer

Wat is er op tegen om het provisiemodel wettelijk te verbieden zodat het intermediair op basis van een uurtarief rechtstreeks met de klant afrekent?
De kosten komen dan daar te liggen waar ze horen te liggen (bij de klant) en zijn 100% transparant.
Het dienstverleningsdocument biedt nog teveel mogelijkheden voor het intermediair om te duiken.
Een verdienmodel op basis van een uurtarief zorgt er ook voor dat de regelgeving en de controle daarop door de AFM sterk kan worden vereenvoudigd.

R. Nieuweboer op Antwoord

jan

Blijf het bijzonder vinden, maar ook wel weer begrijpelijk, gezien het feit dat Uw column niet op de meest prominente plek(ken) verschijnt in de landelijke dagbladen, dat ook U kiest voor herhaling van (niet bewezen) feiten/meningen/uitspraken. Indien U Uw werk eenmaal eens grondig had voorbereid, door bijvoorbeeld het AFM rapport goed te bestuderen was U gekomen tot een genuanceerde mening.
In dit geval voegt het (wederom) niets toe.

jan op Antwoord

J.Ruurd Leegstra

Nauwelijks is de rook opgetrokken van het DSB debakel of
wij worden via de reklame al weer doodgegooid met aanbiedingen van verzekeringspolissen (Monuta/Dela: het zogenaamde Leef door Plan!!!)of andere aanbiedingen van hypotheken/spaarplannen (ABN/AMRO-Bank of Scotland).
De buit van de DSB bank is binnen: vele miljoenen aan spaargelden zijn overgeboekt naar de ING/SNS/ABN-AMRO etc.; dus blijft een failliete boedel over van de DSB en daar heeft geen enkele bankier nog belangstelling voor.
De vraag blijft blijft onbeantwoord: wie is er schuldig? De AMF?/ de Nederlandse Bank?/ de rij van VVD corryfeeen die hun zakken hebben gevuld van armlastige DSB klanten: nee zij allen zijn nicht schuldig!!
Tijd voor een parlementaire enquete!!

J.Ruurd Leegstra op Antwoord

nico w.

@R.Nieweboer,
Het lijkt mij wat al te simpel gesteld dat door de invoering van een uurtarief, de regelgeving kan worden vereenvoudigd en als gevolg daar weer van de controle door AFM eveneens kan worden vereenvoudigd.
De dienstverlening door een ”adviseur” aan de klant geschiedt in het kader van een civielrechtelijke rechtsverhouding. Gaat daarmee wat mis, dan zal de klant nog altijd zelf de strijd met deze adviseur (vaak via de rechter of KIFID) moeten uitvechten, ter verkrijging van een schadeloosstelling. De AFM houdt zich verre van geschiloplossing en zal in het meest gunstige geval de meeste ernstige wanpresteerders onder de beroepsgroep van adviseurs het vuur na aan de schenen leggen.
Zoals de laatste 6 jaar is gebleken, is de komst van de AFM geen panacee gebleken voor de massaschandalen die ons land teistert (aandelenlease; woekerpolissen, malversaties met teakhoutfondsen en vastgoed beleggingen, alsmede de DSB’s en Afab’s in ons land).

nico w. op Antwoord

R. Nieuweboer

@nico w.
Een uurtarief is transparant. Een dienstverleningsdocument niet, ondanks de ongetwijfeld goedbedoelde regelgeving van de AFM.
Het gaat mij om die transparantie m.b.t. het verdienmodel van het intermediair. Niet om de civielrechterlijke aansprakelijkheid. Die staat m.i. los van het verdienmodel van het intermediair.

Nu is het de verzekeraar die het intermediair betaalt zodat die producten van die verzekeraar gaat verkopen.
Dat is de omgekeerde wereld. Betaalt Unilever Albert Heijn zodat Albert Heijn de Unilever-producten gaat verkopen?

En de regelgeving, hoe zeer ook uitgebreid de laatste jaren en wederom per 1 januari as., heeft nog steeds niet tot transparantie voor de klant geleid. Wel tot extra complexiteit.

R. Nieuweboer op Antwoord

nico w.

@ Nieuwboer,
Ik meen dat het verdienmodel -ik ben zeker voorstander van een uurtarief- voor het intermediair toch niet helemaal los staat van civielrechtelijke elementen. Civielrechtelijke remedies (schadeclaims achteraf) zijn berucht weinig effectief en dit gebrek aan effectiviteit draagt in belangrijke mate bij aan de uiterst gebrekkige marktwerking in de markt voor financiele diensten en producten. De DSB affaire levert een mooi voorbeeld op: tal van DSB leencontracten zijn wegens verboden koppelverkoop van rechtswege nietig (artikel 33 Wck). Toezicht op verboden koppelverkoop werd niet uitgeoefend door AFM. De AFM meende blijkbaar de klant maar naar de rechter diende te stappen om de nietigheid te vorderen (hoezeer ook de rechtsnorm (verboden koppelverkoop) werd gschonden). Gezien de voor de klant aan een civielrechterlijke claim verbonden (proces)kosten gebeurde dit natuurlijk niet. En de DSB…….die fietste jarenlang behendig tussen niet-claimende klanten en een achteroverleunende AFM door.

nico w. op Antwoord

R. Nieuweboer

Ik ben geen jurist, vandaar ook de vraag waarmee ik mijn eerste bijdrage opende: wat is er op tegen om het provisiemodel wettelijk te verbieden zodat het intermediair op basis van een uurtarief rechtstreeks met de klant afrekent?

Overigens zijn de bonusprovisies per 1-1-2010 niet in zijn geheel afgeschaft. Wel voor Levensverzekeringen, niet voor Schade-verzekeringen.
En die vermaledijde koopsompolissen behoren tot de categorie Schade-verzekeringen. Lang niet alle perversiteiten zijn dus onmogelijk gemaakt.

Verzekeren blijft een rare business. De klant koopt een product en betaalt daar niet voor. En weigert ook nog eens, zo blijkt uit verschillende onderzoeken, tijd te steken in het opdoen van kennis over financiele producten.
En de wet- en regelmakers passen de spelregels niet fundamenteel aan, terwijl dat hoognodig is.

R. Nieuweboer op Antwoord

Hakim Tahiri

Zelf ben ik werkzaam in de financiële branche.
Na dienstverbanden bij een grootbank en een kleine lokale bank heb ik besloten mijn eigen bedrijf te beginnen, dit was eind vorig jaar en over de timing kreeg ik dus menig vraag voorgelegd. De reden waarom ik deze stap heb gemaakt is eenvoudig. In de financiële branche, zowel tussenpersonen, (groot-)banken, verzekeraars, als landelijke (hypotheek-)ketens, is het adagium jarenlang geweest “ons rendement op uw geld”
de klant werd veelal gezien als hét middel om geld te verdienen. Goede integere adviezen, dat was niet zo interessant, want daar wordt immers veel te weinig aan verdiend. Maar hier hoef ik verder niet op in te gaan, ik denk dat Erica hierover al duidelijk genoeg is geweest. Nu ben ik bijna een jaar zelfstandig werkzaam in deze branche als financieel adviseur (deze benaming laat bij mij tegenwoordig een nare smaak achter, maar goed)Ik probeer de klant een integer advies te geven, op fee basis, klanten wil ik adviseren over hun huidige situatie en op welke wijze hun toekomstige dichterbij te brengen. Maar vooral ook waar voor ze beter uit kunnen kijken. Producten wil ik liever niet leveren, maar op uitdrukkelijk verzoek van de klant kan dit wel.
Wat blijkt, veel consumenten hebben geen idee van de hier besproken praktijken, mensen redeneren en beslissen veelal vanuit hun eigen perspectief dat dan weer gevormd wordt door de behoefte die ze op dat moment hebben. Dit geeft een tussenpersoon, bank etc. dus een positie die nu juist door allerlei regelgeving gepoogd wordt uit te bannen.
Persoonlijk denk ik dat de systematiek zoals deze nu in de financiële branche nog steeds geldt, nog te lang zal blijven voortduren. Ik hoop dat wat er nu is gebeurd bij DSB en wat er staat te gebeuren bij AFAB de mensen de ogen opend. Dat men zich niet meer laat beetnemen en zich laat informeren door échte adviseurs.
Kortom, het failliet van de financiële branche zoals deze nu functioneert is onafwendbaar als men de ogen opend. Laten we hopen dat dit snel gebeurd.

Hakim Tahiri op Antwoord

peter molenaar

Erica, ik volg je column geld&werk al een tijdje en vind hem over het algemeen OK. Dit keer moet ik echter zeggen dat ik jouw tips wat te simpel vind. Ze zijn niet praktisch genoeg vind ik, maar misschien is dat een stapje te ver (bijna zou je financieel adviseur zijn).

Tip 1: pas op…… we hebben nu de onleesbare financiele bijsluiter gekregen;
Tip 2: spel het….. als je niet begrijpt wat er staat heeft dit geen zin;
Tip 3: word lid…. heeft weinig zin als je het gesprek met de tussenpersoon of bank zelf moet voeren.

peter molenaar op Antwoord

Meerdink

Ik vind juist dat Erica Verdegaal goed aanstipt waar de meeste risico’s zitten en wat je er tegen kunt doen.

Je verlangt blijkbaar dat ze advies geeft dat ook mensen die *niet* begrijpen wat er staat beschermt tegen ongelukken, maar lijkt je zelf ook niet dat dat wat veel gevraagd is?

Die mensen moeten gewoon zorgen dat ze het *wel* begrijpen, helaas is er geen alternatief. Tenzij ze zou aanbieden zelf gratis bij elk gesprek aanwezig te zijn…

Meerdink op Antwoord

H. Bakker

Zelf ben ik ook werkzaam als adviseur bij een klein assurantiekantoor. Met grote belangstelling volg ik de hele discussie rondom de “woekerpolissen” en “idioot hoge provisies” Het is goed dat deze praktijken van een kleine groep van grote tussenpersonen aan het licht komt. Wat ik wel heel erg jammer vind is dat onze hele beroepsgroep hierdoor in een kwaad daglicht wordt gesteld. Uit eigen ervaring weet ik dat het overgrote deel van de tussenpersonen zijn klanten naar beste eer en geweten adviseert en daar een normale provisie voor ontvangt.
Decennia lang was het heel gewoon dat de tussenpersoon voor zijn diensten werd betaald door de verzekeringsmaatschappij waar het uiteindelijke product werd afgenomen.
Natuurlijk was het de consument die de tussenpersoon betaalde doordat de beloning voor de tussenpersoon in het uiteindelijke tarief verdisconteerd zat. De provisie.
E.a. was wettelijk geregeld in de Wabb, de wet op de assurantiebemiddeling.
In deze wet was zelfs een artikel opgenomen waarin het tussenpersonen verboden werd om de ontvangen provisie geheel, of gedeeltelijk aan zijn klant terug te geven.
Dit zogenaamde verbod op retourprovisie is per 1 januari 2000 komen te vervallen.
Het verdienmodel van een assurantietussenpersoon is dus decennia lang gebaseerd geweest op provisie welke men van de verzekeringsmaatschappij of banken ontving voor afgesloten producten. Een ander verdienmodel was tot 1 januari 2000 zelfs niet denkbaar.
Pas de laatste jaren is de branche bezig met een omslag naar een ander verdienmodel.
Het grote probleem is echter dat de consument al die tijd gewend/verwend is geweest met gratis advies. Voordat een hypotheek wordt gesloten gaat men bij 3 tot 4 adviseurs langs.
Slechts 1 daarvan zal iets kunnen verdienen aan de hypotheek als die al wordt afgesloten.
De overige 3 hebben dus een hoop tijd geïnvesteerd zonder daar iets voor terug te zien.
Wanneer de consument straks per uur zal moeten betalen dan zullen zij ook worden beperkt in hun keuze vrijheid qua advies. Immers al deze adviseurs zullen dan hun tijd vergoed willen zien en de consument een uurtarief in rekening brengen.
Transparantie is heel mooi, maar naar mijn idee zal de consument er over het algemeen niet goedkoper mee uit zijn dan via het aloude provisiesysteem. De praktijk zal het leren.

H. Bakker op Antwoord

Marco van der Ploeg

In aansluiting op bovenstaande discussie wil ik graag Erica Verdegaal en haar lezers attent maken op het burgerinitiatief ‘Beter Financieel Toezicht’ wat ik recent gelanceerd heb.

Het doel is om ingewikkelde financiële producten vooraf te laten goedkeuren door een toezichthouder (zoals AFM of DNB) voordat ze verkocht mogen worden.

Auto’s en medicijnen moeten ook goedgekeurd worden voordat ze in Nederland verkocht mogen worden, dus waarom financiële producten niet? Dat scheelt een heleboel sores achteraf.

Ik ben erg benieuwd wat jullie van het idee vinden?

Lees meer op http://www.betertoezicht.nl en onderteken s.v.p. de petitie als je het ermee eens bent.

Marco van der Ploeg op Antwoord

popi

@Marco van der Ploeg,
Sympatiek initiatief. Toch wat kanttekeningen.
1)Het vooraf goedkeuren van financiele producten vergt een fundamentele beleidsomslag binnen de politiek en daarna tot omvangrijke wetswijzigingen. Voor zover ik het kan overzien was tot nu toe alleen de SP voorstander van zo’n goedkeuring vooraf.
2)Voor beleggingsproducten waarvoor een prospectus is voorgeschreven geldt al de situatie dat de prospectus vooraf wordt goedgekeurd door AFM. Gezien de bijkans onleesbaarheid van de meeste prospecti laten de meeste beleggers een prspectus ongelezen, dus die goedkeuring vooraf blijkt i.c. weinig effectief.
3) Een fundamentele beleidsomslag zal geen oplossing bieden voor de circa 6 miljoen burgers in dit land die eerder met aandelenleaseproducten, met woekerpolissen, malafide trakhout en vastgoedbeleggingen en overige charlatan (DSB, Afab) zijn belazerd.
4) Een verdere uitbreiding van regelgeving en toezicht door AFM leidt tot een ongebreidelde verdere uitbreiding van dit overheidsmoloch. De kosten van het AFM toezicht belopen nu al in de honderden miljoenen per jaar. Wanneer men de interne compliance kosten bij financiele instellingen meetelt wellicht al een miljaard per jaar. Die kosten worden uiteindelijk door de consument betaald.

Veel simpeler lijkt mij de volgende aanpak door de consument:
1) lees altijd de bijsluiter en de risicowijzer (=het mannetje met de gewichten op zijn rug);
2) snap je na twee keer doorlezen nog niet hoe het product werkt, mieter de brochure, folder dan linea recta in de prullenmand. Het product is dan ongeschikt voor je.

popi op Antwoord

Gabri Verbeek

Zolang er geld in het geding is speelt het gevoel en de bijbehorende emotie een rol. Aangezien we in Nederland niet echt opgevoed worden met geld speelt ons dit later bijna altijd parten. Veel mensen zitten vastgeroest in hun overtuigingen omtrend geld. Kijk er eens anders naar en ga op zoek wat geld werkelijk voor je betekent.
Dat maakt je niet meer afhankelijk van een financieel adviseur!

Gabri Verbeek op Antwoord

Laat een reactie achter

Reacties die voor andere bezoekers informatief of vermakelijk zijn, maken het nextblog interessanter en levendiger. Schroom dus niet om jouw goed onderbouwde mening te delen of aanvullende informatie te geven. Als je reageert, vragen we je naam en e-mailadres op te geven. Je eerste reactie wordt vooraf gemodereerd op basis van de spelregels. Als die is goedgekeurd, kun je voortaan direct reageren. Je reactie kan in de krant gebruikt worden.

Ook een avatar bij je reactie? Upload je foto op gravatar.com

Trackbacks naar deze post