Sparen voor citroenen
Met smart wachten de spaarders van de failliete DSB Bank op vergoeding van hun verloren geld. De Nederlandsche Bank (DNB) hoopt het leeuwendeel vóór de Kerst uit te keren. Die schade, naar schatting een miljard euro, betalen vooral Rabobank (mogelijk 400 miljoen euro), ING, ABN Amro (elk zo’n 200 miljoen euro) en SNS (80 miljoen euro). De kleinere banken fourneren de rest.
DSB werknemer wacht bij de rechtbank tot Scheringa naar buiten komt. Foto Maarten Hartman
Zo’n strop is vervelend, maar elke euro heeft een keerzijde: de gecompenseerde spaarders moeten elders onderdak. Dat drijft hen naar het huidige oerwoud van 360 verschillende spaarrekeningen en spaardeposito’s, al dan niet met opnamekosten, een vaste maandinleg, een minimumsaldo, een tijdelijk hoge instaprente, een vaste of variabele rente, een bepaalde looptijd of een bonusrente op termijn.
Erg transparant is dat niet. Maar het rookgordijn wordt compleet door producten die op sparen lijken, maar het eigenlijk niet zijn. ABN Amro biedt AEX-sparen (‘Sparen met kans op 7 procent* rente’), waarbij de rentevergoeding op een ingewikkelde manier afhangt van de AEX-index en ‘minimaal nul’ bedraagt. Het vergt een wiskundige om uit te vogelen dat het meest waarschijnlijke rendement een schijntje is.
Buurtsuper
Ook de Royal AEX Obligaties van de Royal Bank of Scotland kunnen spaarders verwarren. Op de folder staat groot: ‘Kies uw mogelijke rente: 4,5 procent, 5 procent, 6 procent, 7,5 procent of 10 procent.’ Dat klinkt even simpel als boodschappen bestellen bij de buurtsuper. Toch vergt het 546 prospectuspagina’s – een compleet telefoonboek! – om de werking van dit beleggingswonder uit de doeken te doen. In Amerika zijn dergelijke producten voor consumenten verboden.
Over beide spaarmirakels zijn deze maand Kamervragen gesteld. Is dit nou sparen of beleggen? Zijn het knollen of citroenen? En hoezo mogen Europeanen geldproducten slikken die voor Amerikanen verboden zijn?
Zelf mixen
Wie per se spaarbeleggen wil, kan beter zelf iets mixen. Stel u heeft 50.000 euro (of minder). U stalt 45.000 euro (90 procent) op een spaarrekening tegen 2,5 procent rente, en koopt voor 5.000 euro (10 procent) aandelen in een Exchange Traded Fund dat in de AEX-index belegt.
Zelfs als uw AEX-fonds compleet waardeloos zou worden, bezit u na vijf jaar 50.913 euro, meer dan de hoofdsom. En zelfs als uw AEX-fonds vijf jaar helemaal niks doet, eindigt u door rente en dividend met 56.570 euro. Wie zegt trouwens dat beleggen moet? Laat u niet opjagen. In de volgende zes gevallen biedt sparen frisse citroenen, terwijl beleggen waarschijnlijk tot lelijke knollen leidt.
1 Als u nog geen buffer bezit voor onverwachte uitgaven of een inkomensdip (drie- tot zesmaal uw maandelijkse uitgaven).
2 Als u het geld binnen circa vijf jaar beslist weer nodig hebt. Een aandelenpakket na korte tijd verkopen is risicovol omdat koersen fluctueren. Bovendien drukken aan- en verkoopkosten het rendement van een kortetermijnbelegging relatief sterk.
3 Zolang u (nog) twijfelt over nabije toekomstwensen.
4 Als u wakker ligt van koersfluctuaties.
5 Omdat u al genoeg belegt, bijvoorbeeld in uw eigen huis en via uw pensioenfonds.
6 Als aandelenkoersen (te) hoog zijn. Een goed beleggingsresultaat ontstaat grotendeels door op het juiste moment aandelen, obligaties of kas aan te houden (al zal helaas niemand ooit precies weten wanneer hij waarvoor kiezen moet).
Ik heb op mijn blog gereageerd op de kamervragen van Tang en Vos en daar aangegeven dat de gestelde vragen tendentieus en deels foutief zijn.
Het is zonder meer waar dat er meer duidelijkheid moet komen op de vraag wat precies sparen is en wanneer beleggen. Ook het is het begrip ‘gegarandeerd’ niet goed omschreven. Ik zal volgende week op dit forum daar nog een beschouwing aan wijden.
Het AEX sparen van ABN AMRO kan inderdaad verwarring geven, het product van RBS daarentegen ABSOLUUT niet. Dit product is en wordt gepositioneerd als beleggen en niet als sparen. Niet voor niets heet het product de Royal obligatie. Het begrip rente en coupon mag door elkaar worden gebruikt.
Omdat het 100% beleggen is, dient een prospectus te worden gemaakt; het is zo dik omdat de wet (!) voorschrijft dat alle financiele gegevens van de uitgevende instelling (in dit geval de zeer grote Royal bank of Scotland) dienen te worden opgenomen, inc. alle accountantsverklaringen.
Indien een klant dit product wil kopen, dan kan dat alleen via de effectenafdeling van een bank en het fonds wordt ook opgenomen in de effectenportefeuille van de klant. De bank in kwestie dient het product mee te nemen in het klantprofiel en aan te geven of het product geschiukt is voor de klant (dit is niet zo bij AEX Sparen).
De kamerleden Tang en Vos weten dit of zouden het moeten weten.
peter verhaar op 28 November 2009 om 10:45
Peter, ik zeg nergens dat banken illegaal bezig zijn (er mag helaas veel). Ik wijs erop dat een doorsnee consument -zeg negen van de tien Nederlanders- dit soort producten niet kan beoordelen en er weinig mee opschiet. De combinatie van AEX en sparen, kun je zelf doen (zie dit stuk). Van gestuctureerde producten zoals de Royal AEX obligaties ben ik geen fan wegens de ondoorzichtigheid, inflexibiliteit en de vaak torenhoge verborgen kosten. Dit baseer ik onder meer op het AFM rapport Verkennende Analyse gestructureerde producten http://www.afm.nl/marktpartije.....oadid=9221. Destijds schreef ik hierover http://www.ericaverdegaal.nl/article.php?id=505. Voor meer informatie over dit soort ‘innovaties’ verwijs ik daarnaast naar: http://www.ericaverdegaal.nl/article.php?id=440.
Niet voor niets mogen dit soort producten in de V.S. niet aan particulieren worden verkocht.
Erica Verdegaal op 28 November 2009 om 17:37
helaas ben ik het wat dit product niet met je eens. In de eerste plaats is het overduidelijk een beleggingsproduct en geen spaarproduct; het wordt ook niet gepresenteerd als spaarproduct (reclame, website), maar als beleggingsproduct.
Het is buitengewoon irritant dat dit product nu in de hoek van spaarproducten wordt geplaatst. Gaan we straks ook de 10% perpetual van ASR zien als een spaarproduct?
Het product is nu juist een een toonbeeld van eenvoud en transparantie (mist je wel belegger bent, spaarders moete ver weg blijven van dit product, het zijn obligaties).
Je kiest een stand van de AEX en als de AEX erboven blijft krijg je de couponrente die je hebt afgesproken. Anders krijg je niets. kan het simpeler.
Wat de kosten betreft, die liggen op 0,3% per jaar, dat ligt in lijn met de kosten van een tracker of Exchange Traded Fund: staat ook op de site.
In mijn blog http://www.bank.blog.nl zal ik straks uitvoeriger ingaan op de verschillen tussen sparen en beleggen.
peter verhaar op 29 November 2009 om 08:07
In mijn blog van 17 november (http://bank.blog.nl/abn-amro/2.....en-citroen) heb ik de kamervragen van Tang/Vos besproken met betrekking tot de producten AEX sparen van ABN AMRO en de Royal obligaties van RBS. Beide producten laten de rente/coupon afhangen van de stand van de AEX. Het ABN AMRO product is een spaarproduct en het RBS product een belegging. Dit zou verwarring kunnen geven bij de consument.
Ik heb aangegeven dat het begrip ’sparen’ beter beschermd zou moeten worden. In dit verband kan ik mij enige verwarring bij het ABN AMRO product voorstellen, alhoewel de bank het goed en duidelijk uitlegt. Het ontgaat mij echter waarom een pur sang beleggingsproduct er bij wordt gehaald. Voor een beleggingsproduct lijkt het mij niet vreemd dat er een relatie met de AEX wordt gelegd (er zijn vreemdere links op de beurs te vinden). Gaan we de call AEX december 2010, die alleen een opbrengst geeft als de AEX boven de 310 staat, ook als een spaarproduct zien?
Naar aanleiding van recente publikaties in NRC Next en Elsevier (editie van 28 november, pag. 68) over dit onderwerp, wil ik graag aan de hand van het RBS product vaststellen dat er echt verschillen zijn tussen sparen en beleggen.
1. De Royal obligaties (Royals) hebben een beursnotering op Euronext; AEX sparen heeft geen beursnotering
2. De Royals kunnen via elke bank of broker worden gekocht; AEX sparen alleen bij ABN AMRO
3. De Royals gaan vergezeld met een prospectus, dat is een verplichting bij een beursnotering; AEX sparen kent alleen een algemene beschrijving van het product
4. De Royals kunnen elke seconde worden gekocht of verkocht op de beurs, er wordt door RBS een markt gemaakt, de prijzen fluctueren; AEX sparen moeten 6 maanden worden vastgezet (zie deposito)
5. De Royals worden opgenomen in de effectenportefeuille van de klant, er dient een effectenrekening te worden geopend; bij AEX sparen wordt er een spaarrekening geopend
6. Omdat het een effectenproduct is, valt het onder de zorgplicht van de banken en dient gekeken te worden of het product voldoet aan het klantenprofiel; bij AEX sparen is dit niet het geval
7. Als de bank waar de Royals in depot liggen, failliet gaat, dan heeft dit geen gevolgen voor de Royals, die vallen buiten de boedel; als ABN AMRO failliet gaat, dan ben je gewoon crediteur
8. Als RBS, de uitgevende instelling, failliet gaat, dan is de houder van Royals crediteur en moet afwachten of er nog iets over blijft; de AEX spaarders vallen onder depositogarantiesysteem
9. Voor de aankoop van Royals is de standaard effectenprovisie van uw bank van toepassing, plus 0,3% per jaar beheerkosten; bij AEX sparen zijn er geen kosten
10. De Royals komen op het fiscaal overzicht bij effecten te staan, AEX sparen wordt onder sparen gerubriceerd
Kortom, het ontging mij en het ontgaat mij waarom de kamerleden, maar ook de verschillende recensenten denken dat er verwarring kan zijn bij spaarders of beleggers bij deze twee producten. Laten we ons concentreren op de vraag wanneer een product sparen genoemd mag worden, daar is nog wel wat werk te verrichten
peter verhaar op 29 November 2009 om 09:10
Minister Bos heeft antwoord gegeven op de kamervragen van Tang en Vos.
(1) AEX sparen is een ander product dan Royal obligaties
(2) beide producten voldoen aan de wettelijke vereisten
(3) Royal obligaties zijn echte effectenproducten en hebben niets met sparen te maken
(4) er worden zeker geen citroenen voor knollen verkocht
(5) in 2010 zal het mogelijk zijn een verkorte prospectus uit te brengen bij zogenaamde gestructureerde producten (als de Royal obligaties)
peter verhaar op 9 December 2009 om 10:59