Foto AP
Geld en emotie gaan niet goed samen. De financiële crisis heeft Nederlanders kopschuw gemaakt voor beleggen en heeft het sparen, ondanks de relatief lage rente en de sterk gestegen AEX-index in 2009, weer in populariteit doen stijgen. Hoewel dit gedrag zeer begrijpelijk is voor de korte termijn, kan het nogal rampzalig uitpakken als het gaat om pensioen.
Uit een onderzoek van de Vereniging van Bedrijfspensioenfondsen (VB) is gebleken dat Nederlanders vinden dat de bedrijfspensioenfondsen het geld op een spaarrekening moeten zetten en niet meer moeten beleggen. 37% van de ondervraagden vindt het zelfs schandalig dat er belegd wordt (overigens is ook 37% het niet eens met deze stelling). Opvallend is dat bij de vrouwelijke ondervraagden 49% het schandalig vindt (mannen 25%, ook dit is bekend, vrouwen zijn veel risicomijdender dan mannen).
Pensioen gaat over de echt lange termijn en alle onderzoeken wijzen uit dat voor termijnen van 20 jaar en langer beleggen meer oplevert dan sparen, zeker als ook de desastreuze werking van inflatie op spaargeld wordt meegenomen.
De VB heeft er een onthullend grafiekje bijgesloten.
Als er in 1985 100 euro werd belegd of gespaard, dan zou dit bedrag bij beleggen zijn opgelopen tot 500 euro, waarbij sparen slechts 300 euro zou hebben opgeleverd. Hierbij zijn dus de twee zeer slechte jaren (2007/2008) voor beleggen in aandelen meegenomen.
Het is een bekend feit dat het lastig is om goede beslissingen te nemen als het een lange periode betreft. In hetzelfde onderzoek is namelijk ook aan mensen gevraagd een schatting te maken wat die 100 euro zou opbrengen bij beleggen en sparen. 45% van de mensen zegt dat niet te kunnen (wel eerlijk). Van de mensen die het wel denken te kunnen schatten is het meest genoemde bedrag bij beleggen 250 euro en bij sparen 200 euro (!).
Als onze pensioenfondsen alleen nog maar gaan sparen, dan zijn de gevolgen niet te overzien. Het zal betekenen dat de pensioenpremies zeer fors zullen stijgen (70%) of dat de pensioen (40%) aanmerkelijk lager zullen uitvallen. Ik denk dat als die vraag gesteld was, mensen toch genuanceerder geantwoord zouden hebben. Onze pensioenfondsen zijn een belangrijke koper van Nederlandse staatsobligaties. Indien er alleen nog maar gespaard mag worden, zal dit zonder enige twijfel gevolgen hebben voor de financiering van de overheidsschuld.
Pensioenfondsen moeten kunnen blijven beleggen en meer specifiek in aandelen. De lange beleggingshorizon werkt beschermend tegen willekeurige slechte beleggingsjaren. Voor de pensioenfondsen ligt er dus een belangrijke taak dit feit veel duidelijker te communiceren aan haar deelnemers.
De VB heeft dat over zichzelf afgeroepen. Denk aan de beleggingen in dubieuze financiële producten en wapens. Duidelijk was dat de verantwoordelijke mensen hun werk niet goed deden.
Dat beleggen nodig is, daar kan ik me wel wat bij voorstellen. Maar doe dat dan in beschaafde zaken.
Als zzp’er zou ik graag zelf op een verstandige manier voor later kunnen sparen. Wie weet daar wat op? Ik kan het me niet veroorloven risico’s te lopen, want dan ben ik m’n zuurverdiende centjes kwijt.
Lisa de Wit op 8 January 2010 om 13:24
Vaak worden dingen al duidelijker als je probeert de ‘risico’s’ die je noemt verder uit te werken. Ben je bang dat je ineens al je geld kwijt raakt? Ben je bang dat je later niet genoeg blijkt te hebben? Of ben je bang dat de waarde van je pensioen (tijdelijk) te laag is?
Bij pensioenprodukten van banken en verzekeraars is het eerste risico niet uit te sluiten (zie Icesave, of stel je voor wat er gebeurt als een verzekeraar failliet gaat), maar in ruil daarvoor hoef je je om het derde risico geen zorgen te maken.
Bij aandelen en obligaties ligt de verdeling weer anders.
Michiel Buddingh' op 8 January 2010 om 14:47