De Grote Pensioenmythe

Rond alle mijlpalen des levens heersen mythes. Na een spetterende bruiloft zou je het eeuwige geluk vinden. Na de geboorte van een kind zou je wegdrijven op een roze wolk. Na vijftig jaar betalen aan je uitvaartpolis zou je laatste feestje gratis zijn. En na je pensionering zou je 70 procent van je laatste bruto salaris ontvangen.

Gelooft ú het? Dan moet u het rapport ‘Geef Nederlanders pensioeninzicht’ van de Autoriteit Financiële Markten (AFM) lezen. De meeste Nederlanders denken dat hun pensioen minimaal 70 procent van het laatste bruto salaris zal zijn. Dat is één grote fabel. Het gros gaat de magische 70 procent niet halen. Al een derde van de recent gepensioneerden vindt hun inkomen tegenvallen.

Dat aantal gaat stijgen, verwacht de AFM, want pensioenen zijn soberder en complexer dan voorheen. Velen zullen zich desondanks (net) redden. Maar er zijn risicogroepen die – vaak totaal onwetend – afkoersen op te weinig pensioen. Hun huidige levensstijl wordt onbetaalbaar. Er kunnen zelfs geldproblemen ontstaan.

Pechvolgels

Een groep pechvogels zijn de ex-getrouwden. Een op de drie huwelijken strandt. Dat kan tot tientallen procenten pensioen kosten. Werknemers met een beschikbare premieregeling zitten met hoge kosten en beleggingsrisico’s. Dat maakt hun (woeker)pensioen een vraagteken. Dan de zelfstandigen zonder personeel. Honderdduizenden van hen doen niets aan pensioen. Dan krijg je alleen AOW.

Zelfs carrièremakers kan het lachen vergaan. Pensioenopbouw gaat doorgaans over het gemiddelde salaris. Bij een steile loopbaan kan het tientallen procenten tegenvallen. Ook laagbetaalden kan het tegenzitten. Is hun franchise (het AOW-bedrag waar de pensioenregeling vanuit gaat) te hoog? Dat scheelt gemiddeld 10 procent pensioen ten opzichte van normaal.
Een waar zwaard van Damocles hangt boven de honderdduizenden Nederlanders met een volledig aflossingsvrije hypotheek. Na 30 jaar vervalt hun hypotheekrenteaftrek en kunnen de woonlasten verdubbelen. Kunnen ze dat betalen?

Schat zelf

Wat nu? Stap vooral niet in wanhoop naar degene die u eerder een woekerlijfrente verkocht, of die uw mooie spaarhypotheek oversloot naar een aflossingsvrije ramp. Er gaat niets boven een eigen, objectieve pensioenschatting. Probeer het eens in vier stappen.

1 Uw uitkeringen

Tel op (alles in bruto euro’s van nu): AOW (zie www.svb.nl), te bereiken pensioen in uw huidige baan (zie pensioenoverzicht), pensioen in vorige banen, extra pensioen uit een levensloopregeling en jaaruitkering uit pensioenpolissen (vraag na). Verminder het totaal met de geschatte belasting.

2 Uw eigen geld

Tel op: waarde van spaargeld, effecten en verkoopbaar bezit zoals kunst, een (tweede) woning of bedrijf. Trek af: alle schulden. Deel de uitkomst door het aantal pensioenjaren, bijvoorbeeld 15.

3 Uw pensioenbehoeften

Maakt u nu alles op, dan heeft u 70 procent van uw huidige inkomen nodig. Houdt u geld over dan kan bijvoorbeeld 60 of 50 procent volstaan.

4 Uw tekort oplossen

Bereken 1 plus 2 minus 3. Bij een negatieve uitkomst (een tekort) moet u: langer doorwerken, meer werken, carrière maken, extra vermogen opbouwen en/of zuiniger leven na pensioen.

Volg Erica Verdegaal nu ook op Twitter

18 reactiesrss-icon

Kees

Ook hiervoor geldt: regel je zaken zelf en regel ze op zo’n manier dat je zelf nog begrijpt wat de kosten/opbrengst en uitkering is. Pensioenen,beleggingspolissen,begrafenisverzekeringen,etc. Wanneer ze al te snappen zijn, keren ze nooit(geheel) uit wat je verwacht. Kijk gewoon naar de hoofdkantoren van dergelijke organisaties en je snapt waar jouw geld blijft!Verzekeringen? Wij Nederlanders hebben de meeste verzekeringen lopen van heel de wereld. Waarom? Denk na! Wij sparen ouderwets,deels op lange termijn deposito’s, deels gewoon op een internetspaarrekening. Brengt misschien allemaal minder op dan aandelen, maar er zijn weinig kosten aan verbonden en de opbrengst is eenduidig! Geduld en doorzetting maakt ons financieel onafhankelijk. En ondertussen leven we er gewoon goed van en stellen we weinig uit!

Kees op Antwoord

Rob

1 januari 2011 is al redelijk dichtbij, dan komt het pensioenregister beschikbaar (www.pensioenregister.nl).

De pensioenwet bepaalt dat per 1 januari 2011 de pensioen- en AOW-gegevens voor iedere burger inzichtelijk moet zijn via het Nationaal Pensioenregister.

Zeker handig voor diegenen die meerdere keren van werkgever zijn gewisseld.

Mogelijk dat veel Nederlanders dan zullen schrikken (of niet) van hun pensioentoekomst waar maar weinig medelanders (tijdig) in geinteresseerd zijn.

Rob op Antwoord

Jan

Wat we nodig hebben, is een flinke dosis Nieuwe Truttigheid: denken aan later, sparen, schulden aflossen, je huis hypotheekvrij maken, geld achter de hand houden voor tegenslagen van jezelf en je kinderen. Dat is weliswaar allemaal extreem unsexy, maar misschien helpt het als je bedenkt dat de Oude Truttigheid ook een (heel rationele) reactie was op een grote crisis, die van 1929. Natuurlijk kun je zeggen: dan ga ik liever onder een brug slapen, maar ook dat is een mythe.

Jan op Antwoord

Willem

Aflossingsvrije hypotheken zouden eigenlijk verboden moeten worden. Vooral als je maar 30 jaar hypotheekrente mag aftrekken.
Gevolg is dat de huizen wat minder waard worden (men kan immers minder lenen). Maar dat moet dan maar.

(wat is die “verstuur-reactie-knop” goed verstopt!)

Willem op Antwoord

jan

Persoonlijk heb ik en nog meer oudere mensen met mij te maken met niet gerepareerde pensioenbreuken die leiden tot bevroren pensioenen en zeer weinig uitkeren zo blijkt.Zelf 18 jaar premie levert netto 250 euro per mnd op Partner betaalt 10 jr premie ontvangt 15 euro per mnd Deze categorie lijkt een “vergeten groep” te worden want niemand spreekt er meer over Wij samen gevlucht uit randstedelijke achterstandswijk Wij moesten wel verhuizen om t leuk te houden en waren vrijwel gedwongen om elders een huis te kopen ivm woningnood Binnenkort mogen we zg “bos belasting” betalen Hoe vaak denkt men de z.g “welvarende ouderen” nog te pakken met “plukkende” wet- en regelgeving!

jan op Antwoord

Marieke

Dag Erica,

Ik heb een vraag die hieraan gerelateerd is. Weet niet of dit de plek is om ‘m te stellen maar ik probeer het gewoon. Je artikel riep vragen op over iemand die ik ken.

Ik zal de situatie schetsen: 61 jaar, gescheiden, geen pensioen opgebouwd, sinds 2 jaar zzp’er, zonder inkomsten/werk en ook geen uitzicht op inkomsten/werk, in bezit van een eigen, afbetaald huis.

Deze persoon valt in verschillende van de pechvogelprofielen die je omschrijft. Maar dat wist ik natuurlijk al. Wat ik me afvraag: is het in deze situatie een oplossing om het eigen huis ‘op te eten’? En wat zijn daar sowieso de voor- en nadelen van? Het huis is helemaal afbetaald en er hoeft geen geld over te blijven voor erfgenamen.

Alvast bedankt.

Hartelijke groet,
Marieke

Marieke op Antwoord

Erica Verdegaal

Beste Marieke,

Je huis opeten, klinkt lekker, maar je krijgt een probleem als alles op is, maar je nog wel veel levensjaren voor de boeg hebt. Ik schreef er het volgende over in NRC: http://www.ericaverdegaal.nl/article.php?id=580

Erica Verdegaal op Antwoord

Marieke

De link werkt helaas niet…

Marieke op Antwoord

Hans van der Wijst

Ik heb mijn loonoverzicht bekeken en ben tot de ontdekking gekomen dat ik Euro 500,00 per jaar afdraag aan het pensioenfonds en dat mijn pensioen slechts Euro 100,00 per jaar stijgt! (parttime baan ca. 20 uur/week).
Is het mogelijk om van die afdrachten af te komen en af te zien van die pensioenopbouw? Dit kost nu alleen maar geld.

Hans van der Wijst op Antwoord

Erica Verdegaal

Meestal kun je niet zomaar van de verplichte deelname af (google maar eens op “is pensioen verplicht”). Overigens is deelname lang niet altijd een straf. Bij een groot, goed bestuurd pensioenfonds zit je behoorlijk goed: lage kosten, automatische opbouw, een flinke bijdrage van je baas en vaak een beter beleggingsbeheer dan de gemiddelde particulier.

Erica Verdegaal op Antwoord

Evert Smies

Als je nu per jaar € 100 pensioen opbouwt, heb je na 40 jaar (van 25 tot 65 om de gedachten te bepalen) een pensioen opgebouwd van € 4.000 per jaar. Je leeft na je 65e grofweg 20 jaar. Je totale “pensioenontvangst” is dus 20 maal € 4.000 ofwel € 80.000. Daarvoor heb je dan 40 jaar € 500, dus in totaal € 20.000 betaald. Zo slecht is die investering dus niet. De “ontbrekende” € 60.000 betaalt je werkgever, maar dat zie je niet op je loonstrook terug.

Evert Smies op Antwoord

Hans van der Wijst

Bedankt voor je slimme antwoord.
Aan die berekening had ik niet gedacht.
Met vriendelijke groeten,
Hans van der Wijst.

Hans van der Wijst op Antwoord

seine

Een eigen huis is verkoopbaar en dus heb je een pensioen als je je huis verkoopt. Veel mensen vinden het zonde. Maar je hebt wel een beter rendement als bij een fonds. Dus groter gaan wonen is slim. Op je ouwe dag heb je ook niet zoveel geld meer nodig btw. Vakanties als wintersport vallen weg maar ook verre reizen doe je dan niet meer zo snel. Je rollator het vliegtuig inslepen valt tegen namelijk.
Minder luxe apparatuur en minder sjieke kleding nodig. enzovoort.

seine op Antwoord

ed

Yup behalve als de prijzen van grote huizen gaan dalen dan is groter gaan wonen minder slim, en u bet dat dat gaat gebeuren.

ed op Antwoord

André Broers

Ik lees graag de columns van Erica Verdegaal en meestal heb ik geen reden te twijfelen aan de feitelijke gegevens die ze vermeldt.
Dit is anders bij de bovenvermelde column.
Mijn bezwaar bij punt 2 van de column is dat de waarde van bezittingen zoals effecten en onroerende zaken momentopnamen zijn die jaren later drastisch anders kan zijn.
Mijn grootste bezwaren richten zich tegen punt 3, de bepaling van pensioenbehoeften. De column suggereert dat het mogelijk is uit te gaan van lagere toekomstige kosten voor dagelijkse bestedingen. Naar mijn mening is die suggestie onterecht.

Sluipmoordenaar 1: zorgkosten
De column gaat voorbij aan stijgende zorgkosten naarmate de leeftijd stijgt en meer gebreken zich gewoonlijk openbaren. Ieder die in zijn directe familiekring bij eigen (groot)ouders of die van de partner of andere dierbaren hiermee te maken heeft, weet uit eigen ervaring dat niet alle zorgkosten zijn noch kunnen worden verzekerd: denk aan sommige medicijnen, hulpmiddelen, enz., enz. En dan heb ik het nog niet eens over ingrijpender zaken als woningaanpassingen om te leven met een handicap, e.d.
Om te voorkomen dat lezers van de column zich rijk rekenen, is het verstandiger uit te gaan van gelijk blijvende toekomstige lasten (afgezien van prijsinflatie, zie hierna) en dat een mogelijke daling van sommige dagelijkse uitgaven teniet zal gaan door stijgende en niet-verzekerbare zorgkosten.
Sluipmoordenaar 2: prijsinflatie
De column gaat ook geheel voorbij aan het nog verwoestender effect van prijsinflatie: bij een jaarlijkse prijsinflatie van gemiddeld 2% bedragen de kosten voor dagelijkse bestedingen over twintig jaar circa 50% meer.
Hier zit de grootste pijn: waar huidige pensioenoverzichten wijselijk over zwijgen, is dat indexatie van de vermelde bedragen in de toekomst steeds meer onzeker is, terwijl er grote zekerheid is dat geleidelijke prijsinflatie ook in de toekomst wel zal gelden.

Ik ben benieuwd naar Erica’s reactie.

Bij voorbaat dank en hoogachtend,

André

André Broers op Antwoord

Erica Verdegaal

Beste Andre, Het verwoestende effect van prijsinflatie los je op door de berekening elk jaar of elke twee jaar te maken. Ik heb deze vrij simpele berekeningswijze bewust aangereikt om mensen te laten zien dat je echt zelf een schatting kan maken. Als je je ‘onafhankelijk’ laat ‘adviseren’ ben je mogelijk veel verder van huis.

Erica Verdegaal op Antwoord

Jos van Gend

Beste Erica,

Bij mijn weten is het recht op hypotheekrentebelastingaftrek in 2001 met 30 jaar verlengd.
Dat betekent toch dat ik tot 2031 recht heb op belastingaftrek en dat daarna over kan laten gaan op mijn vrouw?
Als de hypotheek afgelost is en ik dus een huis heb dat veel ward is, wat is er dan op tegen om daar voor een deel een aflossingsvrije hypotheek op te nemen?
Als ik de rente daarover kan betalen en het opgenomen bedrag is lager dan de waarde van het pand, wat is dan het probleem?

groeten,

Jos

Jos van Gend op Antwoord

Erica Verdegaal

U heeft inderdaad recht op hypotheekrenteaftrek tot 2031. Ik denk niet dat die truc met ‘overgaan op uw vrouw’ werkt.

Het probleem met leven van de overwaarde is het financiële risico dat u ermee loopt. Dat risico is er niet bij een terminaal patiënt met een eigen huis die nog een paar jaar van het geld wil leven. Maar steeds meer mensen worden honderd of ouder. Tegen die tijd hebt u uw huis al heel lang opgesoupeerd. Reken er maar op dat de bank uw huis verkoopt zodra u de hypotheeklasten niet meer betalen kan.

Erica Verdegaal op Antwoord

Laat een reactie achter

Reacties die voor andere bezoekers informatief of vermakelijk zijn, maken het nextblog interessanter en levendiger. Schroom dus niet om jouw goed onderbouwde mening te delen of aanvullende informatie te geven. Als je reageert, vragen we je naam en e-mailadres op te geven. Je eerste reactie wordt vooraf gemodereerd op basis van de spelregels. Als die is goedgekeurd, kun je voortaan direct reageren. Je reactie kan in de krant gebruikt worden.

Ook een avatar bij je reactie? Upload je foto op gravatar.com

Trackbacks naar deze post