Overleef je pensioen

Ons pensioenstelsel kraakt als een boerensloot na slechts één nacht vorst. Nu zeggen ze dat kraakijs geen breekijs is. Maar beangstigend is het wel. Debet aan de onrust zijn drie onheilspellende pensioenrapporten waarop we de afgelopen weken zijn getrakteerd.

Het begon met Pensioen: Onzekere zekerheid van de commissie-Frijns. Toen kwam Geef Nederlanders Pensioeninzicht van de Autoriteit Financiële Markten. En vorige week – alsof de pensioenspaarder nog niet in de gordijnen hing – kreeg werknemend Nederland Een sterke tweede pijler van de commissie-Goudswaard voor de kiezen.

De laatste club van wijzen concludeert dat onze werknemerspensioenen, als we niks doen, onbetaalbaar worden. Te lang droomden we dat de tweede pijler stevig stond tegen lage kosten. Maar de rek is er uit.

Slinkend clubje

Dat is deels oud nieuws. Al tientallen jaren weten we dat het aantal ouderen groeit (vergrijzing) en dat we steeds langer leven. Ook komen er maar weinig baby’s bij (ontgroening). Hierdoor dreigt een slinkend clubje jongeren te moeten zwoegen voor een groeiende massa pensioengenieters. Dat is simpelweg te duur.

Nieuws in het rapport is de eindelijk keihard geuite waarheid dat beurscrashes en een lage rente pensioenfondsen meer schaden dan men lange tijd hoopte. Dat is geen fijn bericht. Want hoe beschadigder je fonds, des te minder indexatie. Die compensatie is essentieel. Bijna elke werknemer heeft een voorwaardelijk geïndexeerde middelloonregeling. Je krijgt dan (inhaal)indexatie als het kan. De risico’s van beurskrachs en economische dips zijn voor jou.

Andere oplossingen

De pensioenpremies kunnen nauwelijks verder stijgen. De commissie oppert daarom andere oplossingen zoals: een lager opbouwpercentage per jaar, een maximum pensioengevend salaris, indexatie op basis van prijzen in plaats van loonstijgingen, een koppeling van de pensioenuitkering of -leeftijd aan de stijgende levensverwachting, of (nog) meer beleggingsrisico nemen (en dan hopen dat dit helpt).

Diverse werknemers reageren paniekerig of boos. Kan ik uit mijn fonds? Nee, vaak niet. Gelukkig maar. Kun je tientallen jaren geld reserveren en beheren voor later? Vooral de grote fondsen doen dat vaak beter en goedkoper dan een individu. Valt dat toch tegen? Of zit je met een gemankeerde opbouw? In plaats van geld kan ook creativiteit je helpen. Drie suggesties.

1 Sterf in het harnas
Veel gepensioneerden vliegen aanvankelijk tegen de muren op. Denk eens over langer doorwerken. Of bedenk (lang) vóór de pensioendatum een leuke (parttime) betaalde bezigheid. Alle extra inkomsten ontvang je bovenop uw AOW en pensioenuitkering.

2 Word wereldburger
Op veel plekken ter aarde is het zonniger, relaxter én goedkoper dan in onze moerasdelta. Het meeverhuizen van AOW en pensioen gaat binnen de Europese Unie meestal probleemloos. Enige uitzoekerij vergen de ziektekostenverzekering en fiscale regels en verzoeken. Maar het is te doen.

3 Wie dan leeft, dan zorgt
Kun je tering en nering goed afstemmen? Overweeg dan alle pensioenzorgen overboord te zetten, niks extra te sparen of te verzekeren, en straks rond te komen van AOW, eventueel aanvullend pensioen en… je ziet wel. Zorg wel dat de hypotheek is afbetaald. En ‘investeer’ ruim in gezin, familie, vrienden en (geestelijke) gezondheid. Zo’n ‘belegging’ heeft een laag risico, maar een torenhoog rendement.

Volg Erica Verdegaal nu ook op Twitter