Een doortrapte handelstruc is koppelverkoop. Je maakt de klant lekker met superkoopje A. Maar zodra deze hebberig naar de kassa rent, meld je fijntjes dat de deal slechts doorgaat met B erbij.
Weigeren lukt dan vaak niet meer. Ons lichaam is geen rekenmachine, eerder een chemische fabriek. Bij een buitenkans maakt de neurotransmitter dopamine ons klaar om toe te slaan.
Deze stof, die wellust, euforie en hebberigheid opwekt, werkt prima voor een Neanderthaler op jacht, maar is funest voor een kredietklant die een onnodige verzekering krijgt aangesmeerd. Heel eventjes is hij blij met A en B. De kosten en kater komen later.
Zou koppelverkoop niet verboden moeten worden?
Nee hoor, want dat is het vaak al. Volgens de Wet op het consumentenkrediet (Wck, 1991) is koppelverkoop illegaal bij niet-hypothecaire leningen tot 40.000 euro. Tenzij uw kredietovereenkomst zwart op wit meldt dat u het gekoppelde product ook bij een bank of verzekeraar van uw eigen keuze kan afsluiten. U moet daar bovendien duidelijk op zijn geattendeerd.
Flink op los gekoppeld
En tóch hebben leenbanken er de afgelopen twee decennia flink op los gekoppeld. Men sleet kredieten met onnodige arbeidsongeschiktheidsverzekeringen, peperdure woekerpolissen, zelfs met kansloze aandelenleaseproducten. Kampioenen in deze tak van sport waren de voormalige Gelink Adviesgroep en de kredietbedrijven van Dirk Scheringa.
Bij het bankroete DSB lopen, volgens het curatorenverslag, nog 125.000 consumptieve kredieten. Bij een flink deel ervan is er, volgens de vereniging Consument & Geld-zaken (C&G), sprake van verboden koppelverkoop.
Rovershol
En dan denk je weleens: Wat bezielt een voormalige minister om in een rovershol als DSB te duiken? Zalm kende de Wck. In 1998 beantwoordde hij er Kamervragen over in verband met aandelenlease. In 2003 waarschuwde de AFM voor verboden koppelverkoop. Datzelfde jaar bevestigde de toenmalige minister van Financiën Hoogervorst (op Kamervragen) dat koppelverkoop bij kredieten clandestien was. De voormalige minister Bos deed dat nog eens in 2008.
Gelukkig is verboden koppelverkoop niet rechtsgeldig: u kunt eisen dat de deal wordt teruggedraaid! In zo’n geval krijgt u de investering in het gekoppelde product retour plus alle op het krediet betaalde rente, soms
verhoogd met de wettelijke vertragingsrente. Vaak betekent dit dat u uw leenbank niet langer geld schuldig bent. Men moet u andersom nog geld betalen!
Hoe u die hoofdprijs in handen krijgt?
Via www.koppelverkoopmetleningen.nl helpt C&G haar leden (jaarlijks 23 euro) voor eenmalig 25 euro om transacties met verboden koppelverkoop terug te draaien. U krijgt voorbeeldbrieven, juridisch advies en doet mee aan een collectieve actie tegen koppelverkopende leenbanken. Succes is niet verzekerd. Maar wie beroofd is, kan de dief toch niet vrijuit laten gaan?
Hoeveel gedupeerden zijn er?
Volgens C&G zijn door de jaren heen honderdduizenden leningen met verboden koppelverkoop verstrekt.
Bent u gedupeerd?
Kon u de aan uw krediet gekoppelde producten elders afsluiten? Staat dat duidelijk in uw kredietakte? Bij minimaal één nee-antwoord is de koppelverkoop illegaal.
Kan koppelverkoop verjaren?
Verboden koppelverkoop verjaart 5 jaar nadat u ontdekt dat u erdoor bent gedupeerd. Komt u er pas nu achter? Dan is uw claim pas over vijf jaar verjaard.
Volg Erica Verdegaal ook op Twitter
Geachte mevrouw Verdegaal, ik houd er aan u bij deze te laten weten dat ik wekelijks geniet van uw leerzame en vaak humoristische collums. Ik hoop dat u nog lang doorgaat met uw NRC bijdrage. Vriendelijke groet, Frans de Jonghe, Amsterdam
Frans de Jonghe op 13 March 2010 om 16:41