datum datum

We hebben een primitief geldbrein

Stijn Bronzwaer

Stijn Bronzwaer | 15 april 2010 om 07:20

tags:
,

gekmetgeldOns brein is “scheef” en “primitief” als het op geld aankomt, vertelt psycholoog Jaap van Ginneken vandaag in nrc.next. Hij presenteert vandaag in het Geldmuseum in Utrecht zijn boek Gek met Geld.

Een wetenschappelijk boek dat uitlegt waarom we met geld toch zo vaak de fout in gaan. Want: we raken gokverslaafd, sluiten veel te veel verzekeringen af, trappen in woekerpolissen, kiezen voor verkeerde hypotheken en we kunnen niet sparen. En ga zo maar door.

Waarom gaat het toch juist met geld altijd mis?

Volgens Van Ginneken, omdat we ons niet bewust zijn van de manier waarop we bij geldproducten bespeeld worden:

Als het om geld gaat denken we dat dit volgens een stabiel en rationeel systeem verloopt. Het tegendeel is waar. Onze emoties worden de hele dag bespeeld door marketingmensen die zijn opgeleid  om ons collectief voor de gek te houden.

De kritiek is vaak op consumenten gericht. Kinderen moeten financieel worden opgevoed. De Vereniging voor Effectenbezitters (VEB) liet maandag nog weten dat “de Nederlander meer moet weten over financiele zaken”. Om die reden werd een canon gepresenteerd met tien begrippen die elke Nederlander zou moeten kennen (bekijk de canon hier: pdf).

Merkwaardig, betoogt Van Ginneken:

Banken en pensioenfondsen  roepen dat consumenten niet goed opletten als het om geldproducten gaat. Voor het gemak vergeten  financiële instellingen dat de folders die ze  uitbrengen expres zo ingewikkeld zijn gemaakt.

Wat vinden jullie? Ligt de verantwoordelijkheid voor financieel bewustzijn bij de consument, of moeten de bedrijven hierbij meer verantwoordelijkheid nemen?

‹
›

7 reactiesrss-icon

M. Manshande

Met 7 klassen lagere school (dat was toen zo) heeft mijn moeder een groot eenvoudig arbeiders gezin om leren gaan met geld. Ze zei altijd “uitkijken en dagen tellen” als het over geld ging. Het gevolg is dat wij als broers en zussen ons financieel prima redden. Daar hebben we dus geen academici voor nodig, integendeel. Het komt erop neer vooral geen financiële adviseurs in je leven toe te laten. Gebruik je normale verstand en zorg ervoor dat er aan het eind van de maand 10% van je inkomen over is U zult na een tijdje financieel onbezorgd leven.

M. Manshande op Antwoord

Flodder

Ik denk dat zulke simpele (en solide) regels een goede basis vormen voor een gezonde financiële huishouding.
Maar tegelijkertijd is het natuurlijk zo dat inzicht in de meer complexere regels van je eigen financiën je meer geld kan opleveren.
Ik ga me in ieder geval meer verdiepen in mijn eigen cashflow.

Flodder op Antwoord

Martijn

Ik heb hetzelfde als Manshande geleerd en ook dat je nooit geld moet uitgeven dat je niet hebt. rood staan kost geld en als iets te goed klinkt om waar te zijn is het waarschijnlijk ook niet waar. Wat betreft hypotheken laten de mensen zich meestal leiden door waar kan ik het meeste lenen in plaats van wat kan ik mezelf verooloven te lenen want een aflossingsvrijeh hypotheek doet ook precies wat hij zegt… je lost niet af maar je trekt wel maximale rente af voor 30 jaar… iedereen kan op zijn vingers natellen wat voor probleem je hebt als de hypotheekrente aftrek beprekt word, als je de hypotheek niet meer kan betalen en waar ga je de restschuld na 30 jaar van betalen….. dit gaat nog een groot probleem worden voor mensen die de laatst 28 jaar een aflossingsvrije hypotheek hadden want die zitten met een schuld van laten we zeggen 4 ton en een huis dat 3 ton waard is maar de bank wil wel die 4 ton hebben aan het einde van de rit nu heb je waarschijnlijk een levensverzekering lopen maar die keert alleen uit als je dood bent dus…..

Martijn op Antwoord

Woudje

Mijn zus “doceert” aan haar klanten bij een grote bank het financiële systeem van mijn moeder. Grootverdieners krijgen hun financiële situatie weer op orde door de overgeleverde kennis van een vrouw met alleen lagere school.

Woudje op Antwoord

Jago

Heb laatst ook leuk ander boek gelezen wat over dit soort “voorspelbare irrationaliteit” gaat: Predictably Irrational van Dan Ariely. De paradox tussen denken dat je rationeel bezig bent, terwijl je hele irrationele en emotionele beslissingen neemt.

Ariely is één van de belangrijkste figuren in een nieuw veld wat: “Behavioural economics” is gaan heten. Hij toont met hele basale voorbeelden en ‘in de praktijk’ onderzoekjes allerlei interessante gedragspatronen aan die ons beslissingsvermogen (negatief) kunnen beïnvloeden.

Grappig voorbeeld uit het boek: Ariely legde een bordje met daarop 6 losse dollars in de koelkast van een studentenhuis. Een dag later lagen ze er allemaal nog. Een week later plaatste hij een tray met 6 blikjes cola (omgerekend ook ongeveer een euro waard) in de koelkast. De volgende dag: alle blikjes weg. Kortom: de waarde van geld uitgedrukt in materie of ‘echt geld’ ligt mijlenver uit elkaar.

Jago op Antwoord

Abdelaziz Mooro

In ieder geval goed dat er knuppels in het hoenderhok, met de gouden eieren, van de financiële instellingen worden gegooid.

Over het artikel, iets dat me pas op latere leeftijd is dwars gaan liggen is dat er wordt gesproken van ‘de economische wetenschappen.’

Ik herinner me de vele lessen economie en handel op de middelbare school. In deze lessen wordt er constant op gehamerd dat het goed is om vreemd vermogen op de balans te hebben. Met andere woorden, zorg dat je gaat lenen als je een bedrijf gaat beginnen. ‘Zorg dat je een hypotheek neemt, want dan krijg je geld terug.’ Zorg dat je een consumptief krediet neemt etc. etc.

Gebruik nooit eigen vermogen, ‘je bent toch niet gek!’

De gevolgen van deze ‘wetenschap’ ervaren we nu allemaal natuurlijk. Als kind(consument?) ga je er vanuit dat de economen het wel weten. Het zijn immers wetenschappers, en wetenschap is ‘heilig’.

Wordt het niet eens tijd om de wetenschap van de economie uit de handen van de financiële reuzen te rukken?

Ik deel dus zeker de mening dat de zenders van de boodschap aangepakt worden (financiële instellingen, marketeers etc.) aan worden gepakt en niet de ontvangers, de consumenten met nog een canon.

Abdelaziz Mooro op Antwoord

geld lenen

De verantwoording ligt toch wel bij de consument. Het is eigelijk heel simpel, niet meer uitgeven dan wat er binnenkomt, dan kom je ook nooit in de problemen.

Wat wel moet gebeuren is dat vanuit het bedrijfsleven meer duidelijkheid komt op financiële producten, zeker als je kijkt dat er nog steeds obligatie fondsen zijn die niet onder de AFM vallen maar wel leuk rendementen aanbieden van zo’n 10 / 11 procent. Als iets te goed is om waar te zijn dan is het meestal ook zo is mijn beredenering.

geld lenen op Antwoord

Laat een reactie achter

Reacties die voor andere bezoekers informatief of vermakelijk zijn, maken het nextblog interessanter en levendiger. Schroom dus niet om jouw goed onderbouwde mening te delen of aanvullende informatie te geven. Als je reageert, vragen we je naam en e-mailadres op te geven. Je eerste reactie wordt vooraf gemodereerd op basis van de spelregels. Als die is goedgekeurd, kun je voortaan direct reageren. Je reactie kan in de krant gebruikt worden.

Ook een avatar bij je reactie? Upload je foto op gravatar.com

Trackbacks naar deze post

‹ Hoeveel geld zit er in een pinautomaat? Positieve discriminatie voor lelijke mensen? ›