In Californië is de financiële noodtoestand uitgeroepen door gouverneur Arnold Schwarzenegger. Californië staat volgens Arnie aan de rand van de afgrond met een begrotingstekort van 19 miljard dollar (14,6 miljard euro).
Dat is overigens niet de eerste keer. Een jaar geleden gebeurde namelijk precies hetzelfde. Enige verschil: het tekort was toen nog slechts 2 miljard euro. Schwarzenegger zei toen te verwachten dat het kastekort ‘binnen twee jaar’ zou oplopen tot 17 miljard euro.
Destijds moesten als bezuinigingsmaatregel allerlei overheidsinstellingen de eerste, tweede en derde vrijdag van de maand dicht. Nu krijgen ambtenaren er nog meer vrije dagen bij. Zonder salaris, dat wel.
De meeste ambtenaren moeten vanaf nu maandelijks drie dagen onbetaald verlof opnemen, totdat de nieuwe overheidsbegroting is vastgesteld. Daarin moet ruim 9 miljard euro worden bezuinigd, onder meer op hulp voor de armen. In de staat werken ruim 200.000 ambtenaren.
Zo erg als in 2009 is het overigens niet meer in Californië, toen balanceerde de staat op de rand van een faillissement. Een uitdaging die Arnie best aan durfde gaan. Hij zei destijds:
„Ik heb het allemaal al gedaan. Fitness, films, als ‘Conan the Barbarian’ met het zwaard gezwaaid, als meest gespierde man ter wereld op podia gestaan, miljoenen verdiend, dat soort dingen, allemaal.”
Lees hier een stuk van NRC-correspondent Freek Staps over hoe het toch kan dat het in Californië steeds misgaat.
Zoals de VS – op federaal niveau – een economische reus op financieel lemen voeten kan worden genoemd, omdat bijvoorbeeld staatsbegrotingstekorten (en de aanpalende steil oplopende staatsschuld) structureel worden gefinancierd met vreemd vermogen (staatsobligaties, die – tot nog toe in ieder geval – maniakaal door de Chinese overheid worden opgekocht), zo balanceren veel individuele staten binnen de VS voortdurend op de rand van de financiële afgrond, omdat zij structureel te veel blijven uitgeven, maar hiervoor geen structurele inkomstenbronnen kunnen of willen genereren.
Een belangrijke oorzakelijke factor in dit pregnante gegeven is het feit, dat – aanzienlijk meer, dan in Europa – een ideologisch bepaald taboe bestaat op belastingheffing door overheden, omdat belastingdruk in de VS per definitie wordt geassocieerd met staatsinterventie in de persoonlijke vrijheidsbelevingsfeer (want individuele consumptieve bewegingsvrijheid) van de Amerikaanse staatsburger.
De huidige credit-crunch, (logisch) volgend op de, met een reuzenklap uit elkaar gespatte credit-bubble is slechts een eerste (veel te) voorzichtige stap op weg naar een situatie, waarin de wereldgroei, niet langer (voornamelijk) wordt gefinancierd uit het ongelimiteerd verstrekken van goedkope bancaire kredieten door de grote financiële instellingen.
Instellingen, die daarbij, tot voor kort, in hun naakte voortbestaan (too big to fail) gemakshalve gegarandeerd werden door de belastingbetaler. Dit tot grote schade van die laatste, zo mag onderhand wel worden gesteld.
Al zou een meltdown van diezelfde wereldwijde financiële infrastructuur, dezelfde belastingbetaler natuurlijk eveneens met grote schulden en een onzekere toekomst hebben opgezadeld : Time for a drastic overhaul (democratisation) of the financial structures in our world.
Robert Bleeker op 29 July 2010 om 15:33