Erica Verdegaal

Berichten door Erica Verdegaal

Erica Verdegaal (1960) blogt over geldzaken. Ze studeerde economie en twee jaar filosofie in Amsterdam. Na diverse banen in het bedrijfsleven koos ze in 1995 voor de journalistiek. Ze schrijft over persoonlijke geldzaken voor onder meer nrc.next en NRC Handelsblad, werkt mee aan radio- en televisieprogramma’s en publiceerde opgeteld tien boeken. Haar website is ericaverdegaal.nl.

Leve het spaarloon

Wat een augustusmaand! Pensioenen omlaag. Gevoelsinflatie omhoog. Bangmakerij over een dubbele dip. En dan die regen. Bij zoveel treurigheid is elk meevallertje welkom. Zo’n kansje komt eraan. Op 15 september aanstaande mogen 2 miljoen werknemers het spaarloon opnemen dat ze van 2006 tot en met 2009 hebben ingelegd. De vrijkomende 4,3 miljard euro is natuurlijk een sigaar uit eigen doos, maar de geboden vrijheid is aardig. Normaal staat spaarloon vier jaar vast – tenzij besteed aan door de overheid goedgekeurde doelen – nu mag je doen wat je wilt.

Wie de economie met spaarloon wil steunen, wacht een warm onthaal bij winkeliers, reisbureaus en horecazaken (en een schouderklopje van Jan Kees de Jager). Maar u moet niks. U mag spaarloon ook laten staan. Of het elders beter laten renderen. De rente op spaarloon kan namelijk tegenvallen, zoals bij Rabobank (1,4 %) of Fortis (1,5 %). Het royaalste zijn Centraal Beheer en ASN Bank (2,5%). Friesland Bank lijkt gunstig met 2,75%, maar pas op: uw geld moet vier jaar vaststaan. Bij opname na een jaar krijgt u 1,5%; na zes maanden een luttele 1%. ING maakt de rente niet publiek.

Wie slechts 1,5% rente beurt, kan beter af zijn met een spaarrekening of spaardeposito (www.spaarinformatie.nl). Dat geldt vooral voor werknemers zonder vermogen. Spaarloon is namelijk extra gunstig voor de rijkeren, want het is tot €17.025 van 1,2% vermogensrendementsheffing vrijgesteld.

Lees verder

Afgestempeld

Wordt u straks afgestempeld?

Dit gevreesde lot bedreigt 150.000 gepensioneerden en 550.000 (ex-)werknemers begin 2011. Afstempelen is het verlagen van (pensioen)aanspraken. Dit griezelige en unieke fenomeen eist De Nederlandsche Bank van zo’n veertien noodlijdende fondsen. Hun (toekomstige) uitkeringen moeten zo’n 1 tot 14 procent zakken. De telefoons van vakbonden en fondsen staan sindsdien roodgloeiend, politici doen verontwaardigd en het Alternatief voor Vakbond dreigt met rechtszaken.

De pensioenspaarder is boos en verward. 70 procent zoekt de schuld van de tegenvaller bij fondsbestuurders en de overheid, toont een peiling van de altijd alerte Maurice de Hond. Een fikse meerderheid meent dat er meer werknemers in de besturen moeten zitten. Dan zouden de reserves er stukken beter voorstaan. Dat laatste is twijfelachtig, maar de paniek is begrijpelijk. Meer dan de helft van de ondervraagden weet niet of hun uitkering afgestempeld wordt. Dat is geen wonder, want voor zijn 55ste verdiept vrijwel geen mens zich in zijn pensioen. Die onwetendheid maakt radeloos.

Protesteren helpt niet. U kunt niet scheiden van uw fonds, tenzij u ondernemer wordt of wisselt van branche of baan. Dat is vaak maar goed ook. Welke werknemer gaat tientallen jaren gedisciplineerd beleggen voor later? Zelfs slechte fondsen doen dat trouw, tegen een fractie van de kosten van de doorsnee individuele beleggingspolis.

Troost uzelf dus, want het kan altijd erger. Zoals bij de 750.000 werknemers die pensioen opbouwen in een beschikbare premieregeling. Hun inleg gaat, via hun werkgever, in een peperdure beleggingsverzekering, een woekerpolis dus. Op termijn blijft hun pensioenopbouw daardoor tientallen procenten achter bij dat van pensioenfondsen. Die voelen zich pas echt afgestempeld. Elk jaar weer.

Toch is er één ding waarover ik me zorgen maak.

Lees verder

Erica Verdegaal: zekerheidsval

Laten we het eens hebben over zekerheid.

Het is geen sexy onderwerp, maar we geven er kapitalen aan uit. Al dan niet verplicht verzekeren we ons tegen inkomensverlies door werkloosheid, ziekte, pensionering, arbeidsongeschiktheid en overlijden. We dekken ons in tegen medische kosten, schade aan ons huis, auto, inboedel of de spullen van de buurman. We assureren zelfs onze fiets, bruiloft, bril, schulden, vakantie-annulering, wasmachine, televisie, uitvaart, beleggingen, woonlasten en de medische kosten van de hond.

Deze verzekerwoede kan leiden tot de zekerheidsparadox: u verzekert zich maximaal om financiële risico’s te dempen, maar de totale premienota loopt (ongemerkt) zo op dat uw financiële zekerheid juist verzwakt

Soms kunt u dat niet eenvoudig veranderen. Zo betalen werknemers verplicht voor pensioen, (andermans) vut en sociale verzekeringen. U moet zzp’er worden om daar vanaf te kunnen zijn. Andere polissen zijn onmisbaar: de ziektekostenverzekering, opstalpolis, aansprakelijkheidsverzekering voor particulieren en de WA-autoverzekering.

Maar verder is er een boel flauwekul te koop.

Lees verder

Erica Verdegaal: tandeloze leeuw

De Romeinse keizer Nero liet tijdens een feestmaal vier leeuwen op zijn gasten los. Hij vermaakte zich kostelijk toen hij zag hoe iedereen schreeuwde, vluchtte of zich radeloos verborg. Toen alle genodigden achter zuilen en onder tafels lagen, bekende Nero triomfantelijk dat de dieren tanden noch klauwen bezaten. Voorzichtig kroop de meute tevoorschijn, geschokt en beschaamd zich zo op stang te hebben laten jagen.

Dat was tweeduizend jaar geleden. Maar het gebeurt ook nog vandaag. Neem deze kredietcrisis. Elk berichtje over de euro, pensioen, banken, inflatie, rentestand of staatsschuld jaagt hordes mensen gillend de gordijnen in. Beleggingsgoeroes en -experts vermaken zich daar kostelijk mee. Eindeloos herhalen ze tips en waarschuwingen die hun handel bevorderen, terwijl angstige spaarders en beleggers denken dat het welgemeende adviezen zijn.

Dat gebeurt veel bij het modieuze beleggen in goud(staven). Als echte Nero’s verspreiden diverse zelfbenoemde deskundigen bangmakende nieuwsbrieven die oproepen geld in goud te steken. Daar zou het veilig zijn voor de aanstaande hyperinflatie, de volgende kredietcrisis en de ineenstorting van ons economisch systeem.

Ik krijg er paniekerige mails over, zoals: „Ik ben 62 jaar en leef van een zeer bescheiden pensioeninkomen en wat spaargeld. Ik kan me niet veroorloven dat de koopkracht van mijn geld drastisch daalt. Zal ik goud kopen? En bij wie?”

Lees verder

Erica Verdegaal: feestmuziek

Eigen stoelen in een bejubelde concertzaal. Eregast zijn bij topconcerten. Familie en relaties meetronen naar prestigieuze ontvangsten. Beroemdheden en gelijkgestemden ontmoeten, en altijd koninklijk worden onthaald. Niet langer zijn dat de bijna vergeten genoegens van de achttiende-eeuwse adel. Het Amsterdamse Concertgebouw, sinds 1888 een zaak van particulieren, maakt vorstelijk genieten mogelijk. Wie dit instituut royaal steunt, wordt lid van een van haar Kringen. Dat leidt mogelijk tot bijzondere ontmoetingen, maar zeker tot majesteitelijke privileges, afhankelijk van uw vrijgevigheid.

Natuurlijk, een mooie geste kost wat, maar onze fiscus betaalt gul mee. Stichting Het Concertgebouw Fonds (HCF) is een Algemeen Nut Beogende Instelling (ANBI). Een bijdrage daaraan scheelt inkomsten-, vennootschaps-, erf- en/of schenkbelasting. Daarnaast heeft HCF vorig najaar een ingenieuze afspraak met de Belastingdienst (ruling) gemaakt. Hierdoor ontvangt een donateur die een miljoen euro kan missen per saldo ruim 6 procent rendement per jaar over zijn geschonken vermogen. Hij is bovendien welkom in de prestigieuze Johann Sebastian Bach Kring, een club die haar leden verwent zoals de deftige stichters van het Concertgebouw dat eind negentiende eeuw waren gewend.

Ook andere donaties geven voorrechten. Wie een ton schenkt (in vijf jaar, en aftrekbaar van de inkomstenbelasting) is een lustrum lang welkom in de Gustav Mahler Kring. Deze club opent haar deuren ook voor wie een miljoen euro aan HCF uitleent en de rente (deels) aan HCF schenkt. Zo’n schenking is fiscaal aftrekbaar.

U twijfelt?

Lees verder

Erica Verdegaal: wees geen kanonnenvoer

Het begrotingstekort, de vergrijzing en de slinkende gasbel zijn olie op het vuur voor de aanwakkerende generatiestrijd. Welke leeftijdsgroep gaat de bezuinigingen, pensioenen en stijgende zorgkosten betalen? Wie profiteerden er tot nu toe het meest? Tot vorige week waren babyboomers de kop-van-jut. Vijftigers en zestigers zouden dik geprofiteerd hebben van de naoorlogse welvaart plus geëxplodeerde huizenprijzen en nu op plezierjachten genieten van door hun collega’s gesubsidieerde pensioenen en vut.

Vorige week schoot het Centraal Planbureau de verguisde Zwitserlevengeneratie te hulp. De studie Vergrijzing Verdeeld toont dat juist de geboortejaren 1975 tot 1985 het meeste profiteren van overheidsgeld. Zij ontvangen levenslang jaarlijks 2.000 euro meer overheidsgeld dan zij betalen. Terwijl babyboomers en net geborenen het met jaarlijks 500 euro moeten doen.

De suggestie is duidelijk: dertigers en veertigers vangen het meest, en kunnen dus wat  inleveren. Maar cijfers bedriegen. De lichting 1975 tot 1985 zit er lang niet zo warm bij als hun ouders. Volgens het CBS is het gemiddelde vermogen van een huishouden met een hoofdkostwinner van 25 tot 45 jaar 93.000 euro, en dat van een gezin met een 45- tot  65-jarige kostwinner 248.000 euro.

De verklaring is simpel.

Lees verder

Erica Verdegaal: slordige spaarder

Kil, onvoorspelbaar en af en toe een maartse bui. Dat slaat op de afgelopen meimaand. Maar helaas ook op de huidige economie. Want kil denkt De Nederlandsche Bank over ons economisch herstel. En een koude douche bracht bankentopman Gerrit Zalm. Hij acht het „moeilijk haalbaar” dat de Staat de 30 miljard euro die het in Fortis en ABN Amro stak, geheel terugziet.

En wie betaalt de schade? Wij. Hoe? Dat bepalen toekomstige kabinetten en de toekomstige economie. Onzekerheid alom dus, ongeacht waarop u stemt. Dat maakt het hoog tijd om (nog) meer en slimmer te sparen, want voor echte zekerheden zorgt u zelf.

Sommige mensen haten sparen. De opbrengst zou minder zijn dan niks. Dat is onzin. Wie slim spaart, verdient risicoloos minimaal  2 procent bovenop de inflatie. Zorg wel dat uw spaargeld helemaal schuilt onder het depositogarantiestelsel. Dat geldt (voorlopig) als u maximaal een ton spaart per persoon per bank. Maar let op! Voor Argenta en Bank of Scotland gelden andere regels. Waak ook voor banken met verschillende handelsnamen. Het garantiestelsel geldt per totale bank. Dus per 1 juli één keer voor Fortis plus ABN Amro. En nu één keer voor bijvoorbeeld Ohra plus Delta Lloyd (zie www.vanspaarbankveranderen.nl/veiligheid).

Dan het beste spaarproduct.

Lees verder

Erica Verdegaal: u bent uw vijand

De financiële markten zijn voor een consument wat de Stille Oceaan is voor een drenkeling in een opblaasboot. Wind, weer, toeval en stroming bepalen zijn lot, of hij nu een eigen koers uitzet, driftig roeit of in paniek raakt. Maar wat is het moeilijk om dat niet te doen.

Ook burgers – hoe machteloos ook – willen iets met de kredietcrisis. Moet ik goudbaren kopen? Is grond een veilige belegging? Krijgen we hyperinflatie? Waarom moet ik aan de crisis meebetalen? Of schrijf toch eens hoe u de toekomst van de euro ziet.

Ik voorspel niets, omdat u daar niets aan heeft. Lees verder

Erica Verdegaal: budgetbankieren

De consument beknibbelt. Vandaar al die discountsupers, budgethotels en op prijzen concurrerende notarissen. Maar hoe zit het met de geldbranche? Zijn er al budgetbanken, prijsstuntende vermogensbeheerders, discountbeleggingsinstellingen of low-costverzekeraars?

Jazeker. Al flink wat financiële aanbieders werken tegen minimale, transparante kosten. Dat kan u jaarlijks duizenden euro’s schelen. Misschien zelfs meer. De echte budgetaanbieders bieden opvallend vaak nuttige producten. Meer kwaliteit voor minder geld dus. Wat wil een consument nog meer?

Het financiële stunten begon ooit met de online brokers. Via een internetbroker kunt u, vanachter uw pc’tje, voordelig effecten aan- en verkopen op de aandelenbeurs. Momenteel lijken Lynx en Todays Brokers het goedkoopste voor langetermijnbeleggers. Zij rekenen geen bewaarloon. Dat bespaart zo’n 0,2 procent per jaar.

Ook budgetverzekeren bestaat.

Lees verder

Erica Verdegaal: melk uw huis

Het woord ‘overwaarde’ verdient de hoofdprijs als meest misleidende term van de afgelopen decennia. Bij overwaarde is uw huis meer waard dan de hypotheekschuld.

Veel woningeigenaren worden daar onrustig van. Oorzaak: twintig jaar krediet- en hypotheekreclames veranderden de huisbezitter in een blinde woonconsument. Een woon-consument wil ‘overwaarde benutten’. Dat is extra lenen met je huis als onderpand. En of er nu een krediet- of landencrisis voorbij zeilt, de woonconsument blijft zijn huis zien als de goud spuwende wonderezel uit het sprookje van de gebroeders Grimm. Je roept ‘ezeltje strek je’ (lees: je volgt een hypotheek‘advies’) en je woning zou euro’s braken. Eindeloos en zonder risico.

Geloof niet in sprookjes.

Lees verder