Een gastronoom verwent een kikker met een verrukkelijk, lauwwarm bad. Het amfibie kwaakt van genot, niet wetende dat zijn gastheer het water stiekem verhit. De temperatuur stijgt; de kikker doezelt weg. Hij merkt de hitte pas als zijn poten gaar schieten. Maar dan is het te laat. Zijn sappige billetjes zullen in de maag van de smulpaap verdwijnen.

De parabel van de gekookte kikker is als de geschiedenis van de 5 miljoen gedupeerden door een woekerpolis of woekerpensioen. Heeft u er ook eentje in uw beleggingsproduct, studieplan, pensioenoplossing of hypotheek? Denk dan nog eens aan het enthousiasme waarmee uw ‘adviseur’ dit fiscale wonder aanprees. Hoeveel is het ding nu waard?

En wat gaat u daaraan doen? Lees verder

Ziet u het voor u: vier Duitse bejaarden van 60 tot 80 jaar knevelen hun financiële adviseur met tape, gooien hem in hun kofferbak en breken twee van zijn ribben. Na een urenlange autorit gijzelen ze de man in een kelder, waar ze hem dwingen om 2,5 miljoen euro verloren beleggingsgeld contant terug te geven. Maar de adviseur is weer te slim. Hij frummelt een noodoproep bij een fax aan zijn Zwitserse bank. De politie kan hem bevrijden.

Afgelopen week werden deze vier bejaarde kidnappers veroordeeld, twee ervan tot jaren celstraf.

Ach, hadden ze maar geen gekke dingen met hun pensioengeld gedaan. Lees verder

Je zal maar geldjournalist zijn. En vijftien jaar lang moeten waarschuwen voor woekerpolissen, aandelenlease, dubieuze beleggingsvehikels, hebberige adviseurs, domme hypotheekconstructies en andere rookgordijnen waaraan uw geldbedrijf te veel verdient. Dat is niet leuk, maar ook geen donquichotterie. Sinds pakweg 1993 is een eindeloze reeks ellendige geldproducten over u uitgestort. Daar is weinig lachwekkends aan. Vandaar die vermanende toon.

Maar soms breekt de zon door. Lees verder

Foto: NRC Handelsblad

Een goed gekozen woord kan hele volksstammen op de been brengen. Of juist aanzetten tot inactiviteit. Dat laatste presteerde Youp van ’t Hek in 1989 tijdens zijn oudejaarsconference. Hij riep over Heinekens nieuwe, alcoholvrije biermerk Buckler:

„Nou, dan bedoel ik zo’n Hollandse eikel, zo’n lul, zo’n Buckler-drinker, zo’n type die je d’r van verdenkt dat hij zijn eigen caravan trekt.”

De term ‘Bucklerlul’ was daarmee geboren. Geen Nederlander kreeg het bier nog door zijn keel. Voor Heineken was dat een miljoenenschadepost.

Eenzelfde orkaankracht kunnen financiële termen hebben. Lees verder

“Sommige verzekeringstussenpersonen blijven ten koste van hun klanten jagen op stevige provisies.” Dit onthulde Jan Wolter Wabeke, de voorman van het Klachten Instituut Financiële Dienstverlening (Kifid) eind vorig week in het Nederlands Dagblad. Wabeke doelt op tussenpersonen die klanten aanraden om hun lopende woekerpolis af te kopen en over te sluiten naar een “beter” product.

Aan deze praktijk verdient de adviseur veel provisie, terwijl de klant op de blaren zit, misschien wel tientallen jaren. Men betaalt eerst afkoopkosten op de oude polis, waarna men in een nieuwe te dure woekerpolis stapt met opnieuw hoge kosten, met weer een looptijd van soms tientallen jaren, en mogelijk zelfs met een fiscaal probleem. Lees verder

Aandelenlease-gedupeerden staan april vorig jaar te wachten op het openen van deuren van de informatiedag van Platform Aandelen Lease en Leaseproces. Foto Rob Huibers

De doorsnee mens loopt weg voor cijfers, wiskunde en statistiek. Ons land telt zelfs honderdduizenden cijferblinden. Dat zijn normaal intelligente mensen die, door een hersendefect, cijfers en telwoorden niet kunnen interpreteren. Ze verwarren 91 met 19 en kunnen geen wisselgeld natellen. Een beleggingsaanbieding beoordelen is voor hen even onmogelijk als machtsverheffen voor een baby.

In een land van blinden en bijzienden zijn de eenogen koning. Dat waren, tussen 1991 en 2002 de pakweg tien instellingen die samen een miljoen aandelenleaseproducten verkochten. Deze combinaties van beleggen en lenen leken aanvankelijk fantastisch.

Lees verder

Er zit weer beweging in de woekerpoliskwestie. Gisteren heeft rechtbank Utrecht een ingrijpende uitspraak gedaan over het product Koersplan van Aegon Spaarkas NV (voorheen Spaarbeleg). De rechtbank oordeelde dat de in rekening gebrachte kosten voor de in Koersplan ingebouwde overlijdensrisicodekking met terugwerkende kracht met ruim 85% verlaagd moeten worden. Stichting Koersplan De Weg Kwijt, die de procedure in 2005 had aangespannen, is blij met de uitspraak.

Wurgpolis

Koersplan is een van de eerste (en ergste) woekerpolissen. Stel iemand sloot in 1994 zo’n wurgpolis, met een looptijd van 30 jaar, om een extraatje voor zijn pensioen bij elkaar te sprokkelen. Van zijn inleg van 100 gulden (45,38 euro) per maand werd echter de eerste 10 jaar steeds zo’n 18 euro ingehouden voor eerste kosten (provisie tussenpersoon), terwijl gedurende de gehele looptijd 4,40 euro per maand werd ingehouden aan doorlopende kosten (kosten van prolongatie en doorlopende provisie voor de tussenpersoon).

Hierdoor werd de eerste 10 jaar slechts de helft van de inleg in Koersplan belegd. De laatste 20 jaar wordt steeds 10 procent kosten afgehouden, waardoor 90 procent wordt belegd. Het effect van de kosten op het uiteindelijke beleggingsresultaat is dramatisch. Als je alles zelf zou hebben belegd, in plaats van via Koersplan, zou je na 30 jaar ongeveer het dubbele eindkapitaal hebben opgebouwd. Lees verder

Een van de in beslag genomen huizen van de eigenaren van 'investeringsfonds' Palm Invest. Het fonds profiteerde stevig van de zelfoverschatting van sommige beleggers. Foto: Merin Daleman.

Hoe dom is de bankdirecteur die wel de winsten ziet, maar niet de risico’s? Hoe dwaas de pensioenbeheerder die tientallen miljarden euro’s op andermans beleggingen verliest? Hoe beperkt de tussenpersoon die zijn klanten een top-woeker-beleggingshypotheek verkoopt? Of hoe sukkelig de vermogensbeheerder die slechter presteert dan de beursindex die hij probeert te verslaan?

Een beetje dom, in elk geval. Want dat zijn we allemaal. Noem het optimisme, noem het levenslust, maar de doorsnee mens overschat zijn kennis en mogelijkheden chronisch. Exemplarisch is een studie uit 1981 onder Zweedse automobilisten: 90 procent noemde zichzelf een bovengemiddeld goede chauffeur. Dat was 40 procentpunt te veel.

Zelfoverschatting treft ongeletterden en dwazen even hard als intellectuelen, managers en deskundigen.

Lees verder

Eventjes lijkt de FNV-voorzitter Agnes Jongerius de winnares van het crisisoverleg. Op haar aandringen hoeven pensioenfondsen met een te lage dekkingsgraad hun uitkeringen de komende drie jaar niet te verlagen. Daarnaast heeft ze de pensioenleeftijd van 67 jaar voorlopig van tafel geveegd. Is dat winst voor “de gewone man”?

Lang niet altijd. De wapenfeiten van Jongerius zijn goed voor oudere werknemers, maar slecht voor jonge pensioendeelnemers en irrelevant voor werknemers, freelancers en zzp-ers met een woekerpensioen. Lees verder

De kredietcrisis heeft de financiële sector behoorlijk in diskrediet gebracht. Toch staan er nog de nodige heilige huisjes overeind. Neem de term ‘onafhankelijk’. Menig financieel adviseur tooit zich met dit woord. Maar hoe onafhankelijk kun je zijn als je 2 of 3 procent verdient over een hypotheeksom? Als je 3 tot 5 procent krijgt van een lijfrentekoopsom? Of 15 tot 50 procent van een koopsom voor een woonlastenverzekering? Dat is de vraag.

Als je de onafhankelijkheid van verkopers in twijfel trekt, zoals ik afgelopen maandag in het televisieprogramma Pauw & Witteman, ontvang je twee compleet verschillende soorten reacties. Tussenpersonen mailen: „Wat u zegt is volkomen lulkoek.” Of: „Een kip zonder kop praat met meer verstand.”

Lees verder