Janneke Vreugdenhil

De negen gerechten die je altijd maakt

Een interessante culi-uitdaging van Matthew Ford in de Guardian. Hij wijst op recent onderzoek waaruit blijkt dat ondanks alle recepten in kranten en blogs, ondanks alle tv-koks en de honderden kookboeken die ieder jaar uitkomen, de meeste Britse thuiskoks een repertoire van negen gerechten hebben.

Time, or lack of it, takes the blame, as usual. And then there’s the fear of rejection, or wasting money, when your doting family refuse to eat what you have so lovingly prepared.

En dus wordt er dagelijks gerouleerd tussen spaghetti bolognese, kip, ovenschotel met gehakt, pasta, vlees en twee groenten, pizza, stoofpot, worstjes met friet of puree en Indiaas. Lees verder

Nasi kuning

Op het kookblog weer een hele trits nieuwe rijstkookmethodes deze week. Maar ook een vraag van Suzanne: Hoe zorg je ervoor dat nasi kuning niet aanbakt?  ‘Na de specerijen aangebakken te hebben, gaat daar de rijst en kokosmelk bij. Echter, welk recept ik ook probeer, ik moet altijd extra vocht toevoegen en blijven roeren om een bruine korst onderin de pan te voorkomen. En nog steeds smaakt het niet zo lekker als de nasi kuning die ik in Indonesië at. Wie heeft het ultieme recept wat altijd lukt?’

Dat treft, Susanne. Ik heb een ultiem recept nasi kuning. Na een week klagen over imperfecte rijst, is het natuurlijk nog maar de vraag of je het van me wilt aannemen. Maar dat is nu juist het gekke: hoe lastig ik eenvoudig gekookte rijst ook vindt, andere rijstbereidingen, van risotto tot pilav en van arroz a banda tot Indonesische gele rijst, leveren zelden problemen op.

Nasi kuning wordt in Indonesië gegeten bij speciale gelegenheden. De kleurstof in geelwortel zorgt voor een felgele, met een beetje fantasie gouden, rijst die symbool staat voor geluk. Soms wordt de rijst geserveerd in mooie conische torentjes, die je kunt maken door bananenblad of stevig bakpapier te vouwen als een patatzakje, de gare rijst erin te proppen en die na even aandrukken te storten.

Lees verder

Goddelijke rijst

In culturen waarin rijst het basisvoedsel vormt, wordt het als goddelijk beschouwd. In Japan is rijst zelfs zo heilig, dat de naam voor gekookte rijst dezelfde is als voor die voor een maaltijd: gohan.

Juist vanwege die spirituele rol, wordt rijst in de meeste Aziatische landen zo eenvoudig mogelijk geserveerd. De bijgerechten mogen nog zo ingewikkeld zijn, aan de rijst zelf geen polonaise. Desondanks zijn wereldwijd ontelbare rijstrecepten ontstaan die verder gaan dan alleen koken in water of stomen. Voor bijvoorbeeld risotto, paëlla, pilav, jambalaya en khichri worden de rijstkorrels eerst gebakken, waarna er vocht aan toe wordt gevoegd om de rijst verder te laten garen. Lees verder

De geur van rijst

Er zijn best veel geuren die mijn eetlust opwekken, zoals de geur van gebakken uien en van spek, de prikkelende geur die vrij komt wanneer je een vers pepertje snijdt, of die van appeltaart net uit de oven. Maar een van de meest hongermakende geuren vind ik die van rijst. Lees verder

Uw rijst perfect gekookt

Oké, ik had dus in de krant geschreven dat ik geen rijst kan koken. Ruim vijftig lezers schoten te hulp, op het kookblog, per email en per post. Het is nu drie maanden later en ik heb een goed deel van hun rijstkookmethodes uitgeprobeerd. Sommige vond ik niks. Over andere was ik zeer te spreken, zoals over de stoomtechniek van Sophie.

En toen kreeg ik nog meer post. Dit keer geen envelop maar een doosje met daarin een hemelsblauwe kom, een dito deksel met allerhande gleufjes en gaatjes, plus oren om hem stevig op de kom te klemmen, en een helgroen tussenschotje. De Microwave Rice Maker, met vriendelijk groet van Tupperware Nederland. Lees verder

Rijst revisited

Het is alweer een paar maanden geleden dat ik hier in de krant opbiechtte niet zo goed te zijn in het koken van rijst. Tuurlijk, ik krijg heus wel een kom acceptabele rijst op tafel. Maar zelden is-ie werkelijk perfect. Perfect als in niet te nat, niet te droog, niet ongaar maar ook niet te zacht. En vooral: perfect van smaak. Of iemand mij een foolproof methode kon leveren voor altijd mooie rijst. 

Meer dan vijftig reacties kwamen binnen op het kookblog, per mail en zelfs per old school post. En wat een boel rijstkookmethodes zijn er in omloop. Er zaten recepten bij die door oude Indische tantetjes met hun laatste ademtocht waren ingefluisterd. Recepten die dochters van moeders leerden en andersom, een recept geleerd van een Surinaamse collega en één van een Iranees vriendje.

Opvallend veel inzenders gebruikten de hooikistmethode. De meesten werkten met een afgepaste hoeveelheid water. Een enkeling voegde olie of boter toe. En dan was er nog een bewerkelijk recept van Jamie Oliver, welk de inzender ervan zelf nog nooit had uitgeprobeerd – hij hield zich gewoon aan de instructies op de zijkant van het rijstpak.

Lees verder

Danke schön

Ik moet een jaar of vijf zijn geweest toen ik voor het eerst de Duitse grens over stak. Misschien was het zelfs wel de eerste keer dat ik in het buitenland was. „Als je iets lekkers krijgt, zeg je danke schön”, hadden mijn ouders mijn broer en mij ingeprent. Nou, dat hebben we onthouden.

Willen jullie een stukje taart? Op de Biedermeiertafel van onze oud-oud-oud-tante (verre familie in elk geval dus), stond niet één taart, maar een parade van Kuchen en Keks die niet onderdeed voor het assortiment waarmee een gemiddelde banketbakkerij op zaterdagochtend zijn toonbank vult. Lees verder

De Duitse burgerkeuken

Omdat het deze week twintig jaar geleden is dat de Berlijnse Muur viel, schrijf ik over de Duitse keuken. Dat klinkt minder sexy dan, laten we zeggen, de Italiaanse of de Vietnamese keuken. Maar neem van mij aan dat je bij onze oosterburen uitstekend kunt eten. En dan heb ik het niet over sterrenrestaurants, maar over de gewone Duitse burgerkeuken.

Je hoort Duitsland trouwens steeds vaker genoemd worden als vakantiebestemming. En steeds meer  mensen komen ook echt enthousiast terug, met verhalen over de ongereptheid van het landschap, de vriendelijkheid van de Duitsers, de mooie wijnen en jawel, ook het heerlijke eten. Vergelijk dat eens met je laatste vakantie op een overbevolkte camping in de Provence, en wie weet wordt Duitsland het nieuwe Frankrijk.

Lees verder

Gans voor Sint Maarten

De herdenking van Die Wende is aanleiding voor een week over de Duitse keuken. En omdat het Sint Maarten is, zet ik vanavond een Martinsgans op tafel. Een legende wil dat de heilige Martinus zich, toen hij dreigde tot bisschop te worden gekozen, verstopte in een ganzenhok. Het mocht niet baten, want de ganzen begonnen te snateren, Maarten werd ontdekt en, of hij wilde of niet, geroepen tot het ambt. Vandaar de traditie van onze oosterburen een gans te braden op zijn naamdag.

Zo’n Martinsgans wilde ik al jaren eens maken, maar tot nu toe werden mijn culinaire aspiraties doorkruist door mijn snoepbelust kroost. Ik kon ze toch moeilijk in hun eentje de novembernachtelijke buurt af laten schuimen. Dit jaar heb ik oma uitgenodigd voor een vroeg Sint Maarten-diner, op voorwaarde dat zij daarna de honneurs waarneemt als chaperone.

Lees verder

Cultworst

De Berlijnse Muur viel. Ik keek ernaar op televisie, samen met mijn Duitse Geliebte. Hij kwam uit Noordrijn-Westfalen, en was net als ik nog nooit in Berlijn geweest. Later verhuisde hij naar deze stad, omdat het voor jonge architecten een paradijs was, een belofte van hoop en vernieuwingsdrang.
Nog veel later zocht ik hem er op. Hij woonde in Prenzlauerberg, een wijk die ooit deel uitmaakte van Oost-Berlijn. Er was een biologische markt op een zonovergoten pleintje, en het stikte er van de jonge mensen die zich, gezeten aan houten picknicktafels, tegoed deden aan Frühstück mit Sekt.

Ondanks de grauwe woonkazernes en ondanks de vele afbraakterreinen („Kijk, hier zouden ze iets neer moeten zetten à la Le Corbusier”, zei mijn ex-vriendje), kon ik mij maar moeilijk voorstellen hoe het er ooit was geweest, voor die 9e november 1989.

Lees verder