Koken: Het nieuwe vasten

‘Zalig die hongeren en dorsten naar de gerechtigheid, want zij zullen verzadigd worden’, aldus Jezus Christus tijdens zijn bergrede (Matteüs 5, vers 6).  In dat woord ‘gerechtigheid’ ligt volgens ds. Han Wilmink de kernopdracht voor de vastentijd: bezinning op verantwoordelijkheid en verbondenheid met alles wat leeft. Of, zoals de Kokende Dominee het in zijn kookboek Koken met passie kernachtig samenvat: ‘Met een knorrende maag heb je sneller een knagend geweten.’ 

Om eerlijk te zijn was ik nogal verbaasd zoiets te lezen bij een protestantse prediker. Ik dacht altijd dat vasten voorbehouden was aan katholieken. In het gereformeerde milieu waarin ik opgroeide deden wij in elk geval niet aan dit soort zelfkastijding. Wij konden ons plaatsje in het paradijs niet verdienen door anderhalve maand geen vlees te eten. Wij moesten het hebben van onzekere zaken als ‘heil’ en ‘genade’.


Maar blijkbaar is vasten een oecomenisch ritueel geworden, en niet langer voorbehouden aan wat mijn oma met een zorgelijk gezicht ‘de Roomsen’ placht te noemen.

Zijn recepten lezend, zou je dominee Wilmink sowieso eerder bij de papen indelen dan bij de calvinisten. De man is een ware Bourgondiër. Hoe kom je er anders op om sushi van nieuwe haring met schorseneertempura te introduceren als ‘het nieuwe vasten’?

Voor 4 personen:

  • 150 gram gewassen sushirijst
  • 4 eetlepels rijstazijn
  • 2 nieuwe haringen
  • wasabi naar smaak
  • 2 vellen nori
  • 4–5 schorseneren
  • sesamzaad
  • melk
  • 200 ml ijskoude spa rood
  • 100 gram gezeefde (rijste)bloem
  • 1 eidooier
  • olie om te frituren
  • 50 ml Kikkoman met een ragfijn gesneden sjalotje
  • verder: 1 sushimatje

Verwarm de oven op 180 graden. Breng 225 ml water aan de kook en voeg de rijst toe. Roer 1 keer zodra het water kookt en zet de pan dan afgedekt 15 minuten in de oven. Haal hem eruit en laat het deksel nog 5 minuten dicht. Schep de rijst op een schaal, maak op smaak met azijn. Verdeel de rijst over de norivellen, bestrijk met wasabi en leg er de haring op. Rol met behulp van het sushimatje op tot stevige rolletjes, die je in folie verpakt in de koelkast bewaart en vlak voor de maaltijd in stukjes van 3 cm dik snijdt.

Schil de schorseneren onder koud stromend water, snijd ze in stukken van 6  centimeter en kook ze in 5 minuten gaar in 1 deel melk en 2 delen water. Spoel ze koud onder de kraan, dep droog en bestrooi met wat zout. Verhit de olie in een wok of frituurpan tot 180 graden. Maak a la minute een tempurabeslag van het spawater, de bloem en eidooier. Rol de stukken schorseneer door het sesamzaad en haal ze door het beslag. Frituur ze goudbruin en serveer bij de haringsushi, met de sojasaus als dip.

21 reacties op "Het nieuwe vasten"rss-icon

hoi janneke
hoe kom ik bij de eierrecepten, die jij gisteren noemde in je column.
mij lukt het niet, ik doe vast iets verkeerd.
anneke

Antwoord

Hallo Anneke,

als je onderaan de pagina zoekt op eieren, dan vind je ze ergens op de 4 pagina met resultaten.
Zie http://www.nrcnext.nl/koken/page/4/?s=eieren

groet!

Antwoord

Ha Janneke,

Ik heb overal gezocht naar surinaamse sambal van het merk goed en goedkoop (volgens jou extra lekker door fenegriek.) Je noemde dat bij de rubriek snelle gerechten in nrc-next. Kun je me laten weten waar dat te koop is?
Vriendelijke groeten, Pauli Lagendijk

Antwoord

Pauli, ik weet niet waar je woont, maar mijn pot sambal komt van een Turkse (!) winkel hier in den Haag. Ik heb geen lijst met verkoopadressen. Maar een sambal die er erg op lijkt, ook van fenegriek en aardappel is gemaakt – zij het wat minder pittig – is de sambal van Hottie. Die is te koop bij diverse natuurvoedingswinkels, en voor verdere verkooppunten kun je kijken op http://www.hottiesambal.nl

Antwoord

Anneke, zoals Karen ook al aangeeft, onderaan deze pagina, in de rode footer, zit een zoekmachine. Die zoekt in alle blogs samen. We hopen dat er nog een keer een aparte receptenzoekmachine komt, maar tot die tijd is deze best bruikbaar.

Antwoord

Dat protestanten ook vasten, dat wist ik ook niet, als het al waar is.
Wij katholieken vastten vroeger wel dus, maar daar moet je je niet al teveel van voorstellen. Enorme bergen asperges met veel gesmolten boter en met eieren… Of mijn opa reed naar Roermond omdat je in dat diocees tijdens de vasten taling mocht eten. Dat soort dingen.

Antwoord

Beste Janneke,

als katholiek meisje uit Zuid Limburg heb ik het deze week altijd zwaar. Het goede week-gevoel is na 25 jaar weg uit Zuid Limburg nog altijd niet weg. Dus stop je weer eens een paasei in je mond, is dat nooit helemaal onbevangen. En als je dan ook nog jarig bent op Goede Vrijdag wordt het helemaal lastig. Desalniettemin moet ik de hele week al denken aan die heerlijke tarte tatin van appels die in de week van Valentein in je rubriek stond. Is dat recept nog ergens te vinden?

hartelijke groet,

Yvonne Ploum

Antwoord

Wat fijn ,die zoekmachine! ik had het ook nog niet ontdekt en was blij met de vraag van Anneke. Zo vond ik de hazelnoorcreme terug, die Janneke enige maanden geleden gaf in combi met een witte chocoladetaart. Omdat mijn devies om dit moment is ; ‘ hoe kan het gemakkelijker en lichter qua inspanning’? en ik toch geen concessies ga doen in de sfeer van kant en klaar, maak ik voor pasen in ieder geval een biscuittaart met de hazelnoorcreme. mijn schoondochter bracht uit roemenie een pakket met 8 dunne plakken biscuitdeeg mee. toch een beetje kant en klaar maar prima lijkt me om daar de creme tussen te smeren en er een mooie taart van te maken. met witte chocoladevlokken als garnering. Zoiets.
Als de dominee het boek in de huidige tijd zou uitbrengen, zou hij ons wellicht een iets energievriendelijker methode aan de hand doen van rijst klaarmaken. Ik las van Jonnie Boer onlangs de tip; rijst 15 minuten koken en dan laten staan en nagaren. Google op sushi rijst koken en je vind tal van ‘ op het fornuis’ versies. Ik peins nog even op het overigens leuke recept; Janneke, ik denk dat de haringen geplet moeten worden of in dunnere plakken gesneden, anders lijkt het me moeilijk rollen, toch?

Antwoord

Niet pletten die haring hoor, Anne-Riet. Dat is zonde. In lange reepjes lijkt me fijner. En de methode van Jonnie is: 5 minuten koken (1 deel rijst op 2 delen water), uitzetten en 15 minuten met deksel erop laten staan. Werkt uitstekend.
Yvonne, type even ‘tarte tatin’ in in de zoekmachine onder aan deze pagina.

Antwoord

Ja, dat had ik al gedaan, maar dan kom ik bij de appeltaart van dudok van 26 maart 2006

Antwoord

Janneke,

Mijn gereformeerde hart sprong op van zielenvreugd’. Natuurlijk doen de gereformeerden (ok, de ‘extra strong’ misschien niet) ook aan vasten. Zelf onthoud ik me tot Pasen veertig dagen lang van wijn en tv. Een interessante les.
He, dank voor je lekkere recepten elke dag. En de smakelijke filmpjes op nrc.tv/
Groet, Thimo

Antwoord

Komt-ie, Yvonne:

“Tarte tatin:

* 2 à 3 elstar appels
* 3 eetlepels kaneelpoeder
* 50 gr fijne kristalsuiker
* 250 g bloem
* 150 gr (room)boter of margarine
* 85 gr witte basterdsuiker
* 3 g zout (mespuntje)
* 20 gr kristalsuiker

Meng bloem, suiker, boter en zout tot een deeg. Leg dit een uurtje weg in de koelkast. Schil de appels, snij ze in vieren en verwijder de klokhuizen. Meng de kaneelpoeder met de 50 gram kristalsuiker. Neem een ondiepe bakvorm, (geen springvorm, die is te hoog, een boterkoekvorm of lage keramieken ovenschaal is het beste).

Kwast de bakvorm dun in met wat olie of boter. Strooi de kaneelsuiker gelijkmatig verdeeld uit over de bodem. Leg de appelkwartjes met de bolle kant in de kaneelsuiker tot de vorm is gevuld. Verwarm de oven voor op 180 graden.

Kneed het deeg door en rol het uit tot een lap ter grootte van de bakvorm. Leg de lap op de appels. Druk het deeg aan op de appelstukken en duw het aan de randen een beetje de vorm in.

Strooi de 20 g suiker gelijkmatig over de bovenkant van het deeg en sproei dit een beetje vochtig met een plantenspuit. Dit wordt een knapperig, licht gekarameliseerd, suikerlaagje tijdens het bakken.

Bak de taart in ongeveer 30 minuten gaar tot het deeg goudbruin is en de suiker-kaneel-appelvloeistof bubbelt langs de randen (tip: leg aluminiumfolie onder de bakvorm tegen het lekken).

Laat de taart buiten de oven staan voor ongeveer 5 minuten. Leg dan een bord op het deeg en draai de taart 180 graden om, zodat de deegdeksel de bodem wordt. Til na weer 5 minuten de bakvorm voorzichtig op (want:hete stoom, misschien nog een paar plakkende appelstukken!). Warm opdienen.

Lekker met lobbig geklopte zoete slagroom of een (smeltend) bolletje vanille-ijs erop. TATA-TATIN!”

Antwoord

Janneke, bedankt, ja zo was het.( Jonnie) Ik had de bijlage NRC al weggegooid, maar het gaat in m’n kookarchief.

Antwoord

Klopt, U. Fuums, heb ik uit jouw reactie gekopieerd, maar was het oorspronkelijke recept nu ook van jou? Ik zat in Thailand toen de lezersrecepten in de krant stonden, heb ze daarna allemaal gelezen (en ervan genoten), maar nu staan ze niet meer op deze site. Vandaar dat ik jouw reactie gebruikt heb als bron.

Antwoord

Nee Janneke, dat recept was niet van mij.
Had het toevallig ‘gekoppiepeest’ in een kladblok.
Nu ik er toch ben, een verzoek:
Kunnen jullie hier ook de laatste reacties in een zijbalk plaatsen? Dan kun je veel makkelijker reageren op een oudere post. Op de pagina ‘vandaag’ hier op nrc•next heet dat lopende discussies.
Groeten.

Antwoord

Dank je wel, Janneke!

Antwoord

Zou inderdaad handig zijn, U. Fuums. Zal eens vragen of dat kan.

Antwoord

ook ik vast nog steeds de 40 dagen voor pasen. mijn ‘vasten nieuwe stijl’ is geen alcohol en extra’s als koek, snoep, chips. valt me behoorlijk zwaar!

Antwoord

Reageer