Koken: Flexi

‘My girlfriend is a vegetarian, which pretty much makes me a vegetarian’, zegt Samuel L. Jackson in Pulp Fiction. Afgaand op de reacties op het kookblog deze week, is hij niet de enige. Bij de meeste vega/vlees-stellen blijkt de carnivoor de meest flexibele te zijn. Binnenshuis wordt nauwelijks of geen vlees geconsumeerd.
Maar heel ver zat ik er ook weer niet naast toen ik me afgelopen dinsdag hardop voorstelde hoe een relatie kan worden ontwricht door verschil in eetgewoonten. Lees het hartverscheurende verhaal van Joost, een jongeman die, als we zijn enthousiaste verslagen op het kookblog mogen geloven, zo’n beetje alle vlees- en visloze recepten van het afgelopen jaar gekookt heeft voor zijn vegetarische sinds-kort-ex-vriendin (alias de prinses).
Hij maakte nooit vlees voor zichzelf, mede omdat zijn vriendin vlees wél lekker vond rúiken, „en dan vond ik het weer zielig voor haar.” Intussen had de prinses zelf minder scrupules. Bij ruzie was ze zelfs ronduit radicaal, en vond Joost „na een aanvaring  mijn schaarse vleeswaren uit wraak in de prullenbak gedeponeerd.”

Tot mijn genoegen is de wraak  van Joost nog zoeter dan die van de prinses: „Nu ben ik een vrolijke vleesetende vrijgezel en verdorie, wat is vlees toch lekker. Het meeste miste ik spek, dat is waarlijk onvervangbaar.”

Gelijk heeft-ie. Maar laat mijn Volkskrantcollega Sylvia Witteman nou diezelfde dinsdag schrijven over een vegetarisch poedertje met de smaak van spek. Een chemische en dus uiterst gore smaak wel te verstaan. Je denkt dat het een grap is, maar dat is het niet. In Amerika bestaat het echt. En dus kan het in Nederland niet lang meer duren. Op het kookblog schreef deze week al iemand over ‘vega rashers’, die ze koopt bij de natuurvoedingswinkel. Samen met een goedje genaamd ‘liquid smoke’ zou dit de smaak van spek moeten benaderen.
Nu heb ik één vraag, en dan gaan we iets lekkers koken. Dieren opeten of laten leven, dat moet ieder mens voor zich beslissen. Maar als overtuigd flexitariër begrijp ik hier niets van: Waar komt toch die behoefte van vegetariërs vandaan om surrogaatvlees te eten?
 
Camembertfondue voor een vega/vlees-stel:

  • 1 camembert in een spanen doosje
  • 2 eetlepels kirsch (of andere schnaps)
  • stokbrood
  • dipgroente zoals stengels bleekselderij, blaadjes witlof en geblancheerde broccoliroosjes
  • voor de vegetariër: walnoten en druiven
  • voor de carnivoor: plakjes rookvlees en/of rauwe ham 

Haal het deksel van het doosje camembert (haal de kaas uit zijn papieren jasje), kerf een kruis in het midden  en schenk er de drank over. Leg het deksel weer op de doos en verpak in aluminiumfolie. Laat de kaas in 20 – 30 minuten smelten in een  oven op 225 graden.
Zet het brood, de groente, de walnoten, druiven en vleeswaren en het doosje met gesmolten camembert op tafel en dippen maar.

32 reacties op "Flexi"rss-icon

Sommige vegos vinden dat ze geen vlees mogen, maar willen het wel, zoals sommige boeddhisten. Zij ontwikkelen indrukwekkende nep-vleesjes, zoals o.a. bij vietnamees restaurant Saigon in Utrecht te proeven is. De vegetarische halve eend ziet er realistisch uit en smaakt erg lekker. Vlezig, en bijna echt naar eend. Alle nep-vleesjes zijn er anders, het is niet alleen een ander sausje of smaakje. De meeste zijn op basis van tarwe-eiwit (gluten), dat geeft een veel betere textuur dan sojaproducten.

Mijn vego-man maakte vroeger de gebruikelijke “grapjes” over de dode dieren, maar maakt gelukkig geen probleem van mijn omnivorisme. Hij is ook makkelijker geworden en verrast me zelfs weleens door een plakje worst af te snijden of uit Frankrijk vleeswaren en zelfs eendelever mee te nemen.

We koken meestal 4-5 keer per week vega en 2-3 keer combi,met apart vlees/vleesvervanger. Qua imitatie-vleesvervanger zijn de Thüringer worstjes van Wheaty favoriet. Maar veel vaker eten we (allebei), behalve gewone kaas, eieren, noten, peulvruchten:
Halloumi (midden oosten)
Panir (indiaas)
Tofu (divers aziatisch)
Tempe (indonesisch)
en minder vaak:
Seitan (als vervanger van stoofvlees, maar het resultaat zou met spekjes beter zijn…)
Mock duck (uit blik, heerlijk voor een soort thaise curry)

Het moeilijkste van vegokoken vind ik de sauzen. Bij vlees ontstaat de saus (jus) vanzelf, maar bij het vegogerecht moet er altijd weer iets extra’s gemaakt worden. Kan ook weleens mayo of ketchup zijn, maar
ik zou heel blij zijn met recepten die ook een saus opleveren.

Antwoord

Welke mock duck vinden jullie het lekkerste (merk?)

Antwoord

De toko t.o. de Blokker (Achter Clarenburg, Utrecht) heeft slechts één merk, in blauwe blikjes. Van hetzelfde merk ook mock abalone, ook lekker.

Antwoord

Joost, gelukkig staat er op vleeswaren een t.h.t. Dan weet je in ieder geval waar je aan toe bent. Geniet daar dus maar van !

Antwoord

Inderdaad, vega’s die vlees willen eten?
Zelf ben ik ook een ‘flexivega’, gewoon omdat ik niet de behoefte heb om veel vlees te eten.
Daarnaast zoek ik ook graag de uitdaging in het maken van lekkere vegetarische gerechten. Heb nu een tijdje “Vegeterannean” liggen, echt een goddelijk kookboek.
Wie zegt dat vegetarisch eten nu nog saai en flauw is? ;)

Antwoord

Ooit de kookboeken van Linda McCartney gezien? Zijn gewoon ‘vleesrecepten’ waarbij het vlees vervangen is met een soyaburger, vegetarisch worstje enzovoort. Uiteraard van haar eigen productenreeks. Dat vind ik dus niet vegetarisch koken – als je dan geen vlees gebruikt en je bent zo’n overtuigd vegetarier als zij was, probeer dan ook een ‘volwaardige’ maaltijd te creëren waarbij je het vlees niet mist. Want omdat zij al die vleesvervangers gebruikt, heb ik toch het gevoel dat ze vond dat een maaltijd zonder vlees niet volwaardig was.

Antwoord

wel erg flexibel van Joost, om zijn eigen voorkeur zo in de koelkast te zetten :) .
bij ons thuis ben ik de vega (uit smaakvoorkeur, dus eet ik ook geen vleesvervangers, die blijven onsmakelijk surrogaat)maar kook meerdere keren per week met vlees of vis voor carnivoorpartner en -peuter.
Dat gaat prima: stoofschotels waar ik later vlees aan toevoeg (kunnen dan in dezelfde pan ook direct een eigen saus opleveren), of apart gegrilde/gebakken/gestoofde beesten. Ik proef wel voor de smaak en gaarheid, en laat daarna het opeten graag over.
Voor mijzelf extra groenten, salade, ei- of kaasgerechten: wij redden ons prima.
Partner kookt ook zo, geen gezeur onderling, dus: het kan wel!

Antwoord

Over het algemeen vind ik vleesvervangers ook vreselijk. Het is slechts uit luiheid en gemakzucht: Geen inspiratie, fut om echt iets te koken? Dan maar de droge vegaburger bakken, op een boterham kwakken, evt. plakje ui en paprika erbij en een dikke dot olijvonaise. Bijna gezond. De vegetarische fastfood. ‘Echte’ vegetariers hebben geen vleesvervangers nodig om lekker te koken. Maar dan moet je wel ervaren, bedreven en creatief zijn in het koken met groente, fruit en granen.
Dit recept van Janneke met Camembert klinkt heerlijk. Wel heb ik een vraag: Hoe ontsnap je als vegetarier aan de valkuil om overal KAAS bij te doen? Kaas is lekker en er is zoveel variatie, daar gaat het niet om. Maar kaas is natuurlijk ook vet en aderverstoppend. En als je als vegetarier dan eerder dood gaat: “Zie je wel, helemaal niet gezond om geen vlees te eten.”

Antwoord

Hoe vegetarisch is Camembert?

Antwoord

Carina, is panir ergens te koop? Ik heb wat geklungeld met kaasdoek en hüttenkäse, en kaasdoek en ricotta, beide met uitermate onsmakelijk resultaat.

Antwoord

Er is goede panir te koop bij natuurvoedingswinkels, Bernadine. Ik ben het merk vergeten, maar ze hebben maar een soort geloof ik.
En Gwendy, ik begrijp je vraag. Te veel kaas is niet gezond, en bovendien nog slechter voor het milieu dan kip (heb ik me laten vertellen). Het is toch een kwestie van creatief zijn, ben ik bang. Denk: groente. En bouw daar verder omheen. Dat hoeft dus niet altijd met kaas, maar kan ook prima met noten en zaden, eieren, peulvruchten en granen (sommige granen hebben heel veel smaak, zoals quinoa en amaranth en spelt), tofu, etcetera.

Antwoord

Goeie vraag, Margje, dat weet ik eerlijk gezegd helemaal niet. Iemand?

Antwoord

@ Gwendy: Die neiging om overal kaas bij te doen heb ik (als pescatariër, dwz ik eet geen vlees, wel vis) bij vlagen en da ligt dan vooral in welke kook-periode zit. Ik heb vaak periodes dat een bepaalde keuken overheerst, en bij mijn Italiaanse en Franse periode zit daar heel vaak kaas bij. Na een week veel kaas vraag ik mezelf dan af wat ik ookweer nog meer voor lekkers vegetarisch zónder kaas kan maken, en dan kom ik weer op de voor mij vertrouwde Arabische (veel o.b.v. kikkererwten en noten: pistache, walnoten, amandelen) en Aziatische (eieren, linzen, tofu en tempé) keuken uit, waarin kaas nauwelijks gebruikt wordt. Sinds ik dit jaar lange tijd in Costa Rica en Brazilië ben geweest (waar vegetarisch eten een uitdaging is), ben ik ook bonen een stuk meer gaan waarderen. Over bonen gesproken, weet iemand waar je in Nederland blikjes refried beans kan krijgen? In Costa Rica was dit ideaal snel eten: een blikje gekruide gemalen zwarte bonen opwarmen, een tortilla en paprika roosteren, lekkere verse guacamole erbij en je had een topmaal voor een of twee personen.

@ Margje: zie voor een uitleg over kaas en (vegetarisch) stremsel http://nl.wikipedia.org/wiki/K.....ische_kaas . Volgens mij geldt dit verhaal ook gewoon voor camembert.

Antwoord

Kreeg zojuist over post ‘Hoge Hakken Lekker Vega’ opgestuurd, het nieuwste kookboek van Petra de Hamer en Tal Maes. Okee, ik ben niet helemaal objectief, want maakte zelf het eerste Hoge Hakken-boek met Petra samen (Hoge Hakken in de Keuken), maar het is echt een superleuk en fris boek geworden. Niet alleen voor hardcore vega’s, maar juist ook voor iedereen die een of twee keer per week geen vlees of vis wil eten. Denk: tajine met zoete aardappel en kikkererwten, plaattaart met courgette en tomaat, Turkse linzensoep met paprika en yoghurt. En nog veel meer vlees- en visloos lekkers.

Antwoord

Nou wat goed te lezen dat je t leuk vindt! Wij zijn er ook blij mee hoor. En HH 1+2 lopen ook nog steeds door, tijd voor een “the best of hoge hakken” werd er al geopperd in de (nieuwe) gangen van mo’media. En ja, op de manier van dit kookboek is vegetarisch geen straf maar een feest. Tal kookte ooit voor haar oma een compleet vlees- en visloos kerstdiner en haar oma is nogal van de tradities naar ‘t schijnt. Ze had pas bij het toetje door dat ze alleen maar groenten had gegeten! Je moet alleen wat anders leren denken met koken, niet meer denken vanuit het vlees/vis maar vanuit de groenten en bonen.

Antwoord

PS hoor net van mo’media dat deel 1 plus deel 2 echt uitverkocht zijn nu. Ik had dus moeten schrijven: liepen. Her en der zie ik nog wel exemplaren in de boekwinkels. Ik houd je op de hoogte, Janneke!

Antwoord

@ Susanne: Er bestaan bij mijn weten blikjes ‘Frijoles Refritos’van Casa Fiesta, dat Taco-merk en anders heb ik eventueel wel een recept voor je, met rode bonen. ‘t Is een vrij bewerkelijk recept, maar het resultaat is lekker.

Trouwens, er bestaat ook vegetarische drop, zonder gelatine, in NL volgens mij te krijgen bij de betere reformwinkel.

Antwoord

Is er een link naar de kookblog van Joost?

Antwoord

vleesvervangers; wat ik echt lekker vind is seitan. in Vegeterannean staat vrij uitvoerig beschreven hoe je het maakt. heeft iemand het al eens gemaakt?
in je leven lang fit staan veel bereidingen met tahoe. lang geleden maakte ik ze wel,man en kinders vonden het vies, weet ik me te herinneren. ik plukte van google een voorbeeldStedda eiersalade uit Leven Lang Fit
250 g tahoe
2 eetlepels fijngehakte bleekselderij
1 eetlepel fijngehakte ui
1/2 theelepel kurkuma
1/4 theelepel kerriepoeder
1/4 theelepel gemalen komijn
evt versgemalen peper
1/4 theelepel gemalen koriander
2 eetlepels strooigist
1/2 theelepel kelppoeder(doe ik niet)
2-3 eetlepels amandelmayonaise of mayonaise zonder eieren
Breek de tahoe in stukjes en doe ze in een kom.
Prak de rest van de ingrediënten met een vork door de tahoe en controleer de smaak.
Opdienen met bv sla en tomaat en bv geroosterd brood

Antwoord

Al jaren eet ik geen vlees meer, maar wel af en toe vis, een pescotariër dus. Ik ben het met Janneke eens dat ik me afvraag waarom vegetariërs vlees zouden willen namaken als er zoveel lekkere vegetarische gerechten te maken zijn met tofu, tempeh, seitan, noten, bonen en af en toe kaas. Ook hier in Zuid-Amerika zie ik flesjes chemisch rookaroma in de supermarkten staan. je kunt zelfs ‘tocino vegetal’ kopen: vegetarische spekjes! Dat zou ik nooit kopen. Als ik quiche maak, rook ik oesterzwammen in een klein rookoventje. Paddestoelen nemen heel snel rooksmaak op en hoeven maar kort gerookt te worden. Vervolgens bak ik ze in een beetje olie en bestrooi ze met flink wat zout voordat ik ze in de quiche gebruik. Je zult mij niet horen zeggen dat dit namaakspek is, de smaak is niet vergelijkbaar met de smaak van spek. Maar als voedingsmiddel dat ook andere ingrediënten een onnavolgbare smaak geeft, is het wel degelijk vergelijkbaar.
Ik had in eerste instantie moeite met alle verhalen in de ‘Vegeterranean’, maar de recepten zijn fantastisch! Ook de kookboeken van Madhur Jaffrey gebruik ik vaak voor vegetarische recepten. Toch heb ik ook veel boeken waar vleesrecepten in staan, maar daar put ik vaak genoeg inspiratie uit.
@Bernadine: Panir is gemakkelijk zelf te maken, kan eigenlijk niet mislukken: verhit 3 liter melk tot het bijna aan de kook is en draai dan de warmtebron uit. Voeg ongeveer 60 ml citroensap of azijn toe om de melk te stremmen. De vloeistof tussen de gestremde melk moet geel-doorzichtig zijn. Is het nog erg wit, voeg dan nog een lepel azijn/citroensap toe. Bekleed een vergiet met een schone natgemaakte theedoek en schep de kaasstukjes hierin. Dichtknopen en ongeveer 2 uur aan een touwtje o.i.d. gebonden uit laten hangen. Voor een mooi glad resultaat de wrongel na een uur omkeren in de doek. Nu is de panir klaar voor gebruik. In de koelkast een paar dagen houdbaar, kan ook ingevroren worden. Citroensap geeft een lichte citroensmaak aan de panir, azijn is neutraler.
@Susanne: Frijoles refritos kun je ook zelf maken, in veel blikjes die hier verkrijgbaar zijn wordt dierlijk vet zoals ossewit of reuzel gebruikt. Als je het te veel werk vindt om zelf bonen te koken, dan kun je eventueel een blikje bonen gebruiken (kidneybonen of bruine bonen). In wat olie bak je een fijn gesneden ui en een beetje knoflook. Vervolgens de bonen in kleine hoeveelheden toevoegen en even meebakken; dan stampen met een pureestamper, zo fijn als je zelf wilt, zout toevoegen en wat water om de juiste consistentie te krijgen. Eventueel: hete peper toevoegen en bestrooien met kaas.

Antwoord

Nog even een aanvulling op het spekjes-vervangen verhaal: ik gebruik graag fijngesneden zongedroogde tomaten in bv een quiche, stamppot of in de “pasta carbonara” (ipv pancetta dus). Een lekker hartige smaak, maar het vervangt spekjes niet (ik mis het niet overigens), en past ook zeker niet in àlle gerechten.

@ Marèse & Lisa: dank voor jullie frijoles refritos tips! Ik heb al vaker in het “Mexicaanse” schap bij de supermarkt gekeken, maar kon het daar niet vinden. Ik zal eens bij de betere toko gaan kijken.

Antwoord

@Anne-Riet: ik maak geregeld seitan, het is lekkerder en gemakkelijker om het van pure tarwegluten te maken vind ik. Het recept uit vegeterranean waarbij de seitan even geflambeerd wordt, vind ik lekker! Of gewoon op stokjes op de barbecue. Ik kan me herinneren dat ik ooit in Nederland een potje seitan gekocht heb en dat de smaak heel ‘oosters’ was door toevoeging van allerlei kruiden. Als je het zelf maakt, kun je bepalen wat je in de bouillon doet. Bijkomend voordeel van het pure glutenmeel is dat je ook in de seitan ingrediënten kunt mengen zoals knoflook en andere smaakmakers.

Antwoord

lisa; bedoel je meel verrijkt met glutenpoeder
? zie ook reactie voor agnes…

Antwoord

Ik ben al maanden van plan om seitan te maken, maar ik kan nergens dat glutenpoeder vinden. Heeft iemand daar tips voor?

Antwoord

agnes; excuses voor geen hoofdletters; mijn re hand zit in het gips- in nijmegen bij de looimolen 9 ze hebben een website koop ik glutenpoeder. ik weet niet of het hetzelfde is als glutenmeel, ik denk dat het poeder aan tarwemeel toegevoegd moet worden zelf gebruik ik het idd als toevoeging – 1 eetlepel op 750 gr bloem, om de structuur van mijn brood te verbeteren.

Antwoord

@Agnès: Zie http://www.molen-dehoop.nl/
Ik dacht het daar ooit voor ongeveer 3 euro per kilo gekocht te hebben.
Voor een goed recept zie ook: http://megatarian.blogspot.com.....ow-to.html
De bouillon uit ‘vegeterranean’ is lekker. Ook als je een niet-oosterse smaak wilt, altijd een beetje sojasaus/ketjap toevoegen, verbetert smaak en houdbaarheid.

Antwoord

@Agnès en NRC-redactie: Ik probeer telkens een reactie te plaatsen met het antwoord voor Agnès waar je seitan kunt kopen. Ik vermeld daarin 2 weblinks. Mijn reactie lijkt niet goedgekeurd te worden. Ik probeer het nog eens zonder de weblink, misschien helpt dat?
Zoek in google op ‘molen de Hoop’ en ga naar de website; daar kun je puur glutenmeel bestellen.

Antwoord

@Anne-Riet: Dat glutenpoeder is inderdaad pure gluten uit tarwemeel dat o.a. aan brood toegevoegd kan worden om het eiwitgehalte te verhogen (en het brood wat taaier te maken en een betere consistentie te geven) of met water/bouillon aangelengd kan worden om zelf seitan te maken. Je hoeft het dus niet eerst aan meel toe te voegen om seitan te maken:gewoon met water vermengen en je seitan is klaar (uiteraard vervolgens nog wel koken!). In feite doe je met het uitwassen van meel (zoals in vegeterranean) precies hetzelfde: je wast alle zetmeel weg zodat je zo puur mogelijk eiwit overhoudt. Bijkomend voordeel van glutenpoeder is dat je niet alle zetmeel uit het meel gewoon door de gootsteen spoelt!

Antwoord

Wat een hoeveelheid goede tips voor vega’s: informatie over kazen, recepten met bonen of seitan, taco’s (mmm), goede kookboeken… Het water loopt me in de mond. Hiervan krijg ik echt zin om in de keuken aan de gang te gaan. Ik weet haast niet waar ik moet beginnen. Uitprinten maar. Bovenaan beginnen en dan zijn we de komende tijd wel zoet.

Heel leuk zo’n actief en interactief kookblog Janneke! En ook leuk om te lezen hoeveel vegetariers, flexatariers en pescatariers er zijn…

Antwoord

Ik eet voor avondeten zowel vlees (en vis en gevogelte) als vega. Ik eet ook kaas, maar nooit als vleesvervanger bij de warme maaltijd,omdat het bommetje vol zit met ongezonde dierlijke vetten en zwaar verteerbaar is. Bovendien, als je dieren- en milieubelangen op het oog hebt, is het niet beter dan vlees.Voor wie het nog niet weet: koeien moeten om melk te geven ieder jaar een kalfje krijgen. De helft daarvan is een jongetje, en die verdwijnen regelrecht naar de slachterij. Ook voor alle meisjeskalfjes is geen emplooi is de melkindustrie. Plantaardig gestremde kaas is in dat opzicht een beetje futiel.
Seitan vind ik lekker, en de Aziatische seitan-producten uit de toko smaken beter dan die van de natuurwinkel, en zijn bovendien betaalbaarder. Het interesseert me niet dat ze mock duck of mock pork heten;ze smaken niet naar echt eendevlees of echt varkensvlees. Wie zijn trouwens die mensen die tot vleesloos geneigde mensen verwijten dat ze producten zoeken die op vlees lijken?

Antwoord

Nou, je bent toch niet blond of wel?

Het komt omdat we ooit een keer ook vlees aten en het ontzettend lekker vonden, duh!
De smaak is weliswaar niet de reden waarom je afstand doet val vlees (en andere dierlijke producten, trouwens, want ik ben bijvoorbeeld veganist).

Met die Josst heb ik werkelijk erg veel medelijden, wat een zwaar leven, zeg. En wat een mietje :S

Antwoord

Reageer