Koken: Merg, het middelpunt

Julie Powell is een in New York wonende vrouw van bijna dertig die zich de opdracht stelt om in één jaar tijd het zeer dikke Franse kookboek van Julia Child, De kunst van het koken, helemaal door te koken. 524 recepten.
Achteraf heeft ze er een boek over geschreven, Julie en Julia. Dat werd onlangs verfilmd, met Meryl Streep in de hoofdrol – een gezellige film voor wie van koken en van Streep houdt. Er komt niets engers in voor dan het vullen van een kip, maar in haar boek schrijft Powell onder meer over merg.

Je schijnt in New York zo goed als geen mergpijpje te kunnen krijgen. Eigenaardig. Maar Julie wil per se biefstuk met een saus van rundermerg klaarmaken. Als ze de mergpijp eindelijk heeft, probeert ze met een mes het bot door te zagen om het merg eruit te krijgen. Nu ja! Ze zegt dat dat van Julia Child moet. Ik kan het niet vinden in haar kookboek, eigenlijk komt het hele recept voor entrecôte bordelaise (bordelaise is de naam voor de rode wijnsaus met merg) er amper in voor.

Maar enfin, Julie bedenkt dat het beter is om de mergpijp even te pocheren en dan met een scherp mesje het merg uit het bot te duwen en te schrapen. Heel juist. Terwijl ze dat doet, denkt ze: „Hoeveel dieper kun je immers gaan dan tot binnen in het bot? (..) Daar stond ik dan het middelpunt uit het middelpunt der dingen te peuren en dacht vooral wat een gore troep het was. Roze, zoals ik geloof ik al vermeld heb. En erg nat. Niet echt vloeibaar maar ook niet echt vast. Het waren kleverige klodders smurrie die met een misselijkmakend geluid op de snijplank vielen.”

Iemand nog trek? Ze heeft natuurlijk wel gelijk, Julie. Merg is het diepste en binnenste van het leven. Maar het is ook  geweldig lekker. Ook dat stelt Julie vast als ze eenmaal de biefstuk gebakken heeft en de saus gemaakt: „De smaak van merg is op een bijna overdadige manier rijk, vlezig en intens. (..) ik kon alleen maar bedenken dat het smaakte als geweldige seks.”

Dat begint ergens op te lijken. Ze merkt ook nog op dat merg smaakt ‘als de volheid van het leven zelf’. Waar wachten we op?

Entrecôte bordelaise

  • 4 entrecôtes
  • 1 el boter
  • 2 fijngehakte sjalotjes
  • ½ glas rode wijn
  • 2 el fijngehakte peterselie
  • merg uit 4 mergpijpjes, in blokjes
  • 2 el boter

Zet de borden in de oven om ze voor te verwarmen. Maak een koekenpan flink heet en bak daarin de met peper en zout bestrooide entrecôtes in 1 eetlepel boter aan beide kanten bruin, zo’n 3 minuten per kant. Verpak ze in folie, en leg daar een handdoek overheen. Doe de sjalotjes in de koekenpan en bak ze een minuutje, giet er de rode wijn bij en schraap goed over de bodem met een houten lepel. Kook de saus in tot hij stroperig is.
Roer dan – van het vuur af – één voor één de eetlepels boter erdoor en doe het merg en de peterselie erbij. Leg de entrecôtes op de warme borden. Giet de vleesjus die eruit is gekomen bij de saus. Saus over het vlees en meteen eten.

Marjoleine de Vos

Janneke is met vakantie.

6 reacties op "Merg, het middelpunt"rss-icon

Smaak van merg,als de volheid van het leven zelf,???
Wat leuk.Ik heb totaal andere associaties.Namelijk aan de grauwheid van de jaren 50-tig.Dreef het merg boven op de soep met ballen,even grauw.
Sorry,snot noemden wij het als kinderen.Omdat het ook nogeens zo was dat de borden leeg Moesten,dooreten,opschieten:zo,en van dat hebben we ook weer gehad,pulkten wij de grauwemerg[je kan het nog geeneens ,beige, noemen]als eerste dapper op de lepel eruit.Snel slikken,soms neus dichtknijpend of dat werd ook wel voor je gedaan,kwam pas het lekkerste.Vooral de balletjes.Het gehakt zaterdags bij de slager gekocht,balletjes draaien en dan werd het o.a.met het mergpijpje op het petroleumstel gezet.
Wij hadden een hondje.Soms kon ik onder de tafel door het beestje het merg of knizzel[kwam ook voor]geven.
Helaas kreeg mijn moeder door dat ik hem voerde.Het hondje begon namelijk tijdens het bidden als ik niet snel genoeg was te janken.Soep werd nml voor het bidden opgeschept.Geen trauma eraan over gehouden hoor.Soms nog veel plezier met mijn zussen hierover.Hoe we allemaal zochten naar uitvluchtjes.In je zakdoek proppen b.v.Snel wassen,zodat moeder het niet merkte.In je zak van je vest of bij mijn sok in.Ook nog witte natuurlijk en geloof maar,hartstikke wit.
Als ik nu dan ook nog lees dat het smaakte als geweldige seks,schiet ik hier ter plekke in de lach.
Kan mij er echt 0,0 bijvoorstellen.t,Zal aan mij liggen.
Neemt niet weg,dat ik bovenstaande sausrecept lezend anders ervaar.Komt vast door de ingredienten en bewerking ervan.Ik zeker niet onwillig zou staan daarvan te proeven.En wie weet het dan ook nog lekker kan gaan vinden.Gebeurd[e] tenslotte met meer waarvan ik het ingredient niet kende of zo lekker klaargemaakt door een persoon,dat je denkt,he???.
Overigens heb ik altijd het mergpijpje in mijn zelfstandig kookbestaan voor een bouillon meegetrokken.Alleen daarna wel zeven.Dan pas de andere ingredienten toevoegen.En wat met het overheerlijke merg.?
Anne-riet,niet boos worden hoor,wil je vast niet meer mijn buurvrouw worden;-)linea recta door de gootsteen.
Of…nog een ideetje?.
Als ik mij goed herinner heeft Janneke het er ook over gehad.Zij er volop genietend over sprak,zelfs hummm oplepelde.

Antwoord

Ha, Anne, je hebt het heel erg vies gevonden, dat is duidelijk! Ha, ha, ik vond het wel lekker, peuterde het altijd uit het mergpijpje als de bouillon klaar was. Beetje zout erop, lekker. Het recept klinkt lekker, ik begrijp dat het merg niet door en door gaar moet zijn, maar even gepocheerd zodat het gemakkelijker te lossen is?

Antwoord

Anne-riet,hoi.Ja vroeger idd vies.
Ik zie dat ik wel een heel erg lang vehaal erover heb gehouden.Dat kan dus allemaalll,met merg,;-)
Zoals jij zegt,een beetje zout erover strooien kan al helpen de smaak te verbeteren.Ik herinner me nu dat jij dat ook al eens hebt geschreven.Gaat het trouwens goed met je hand?
De film begin ik nieuwsgierig naar te worden.Zodra hersteld van mijn buikgriepje er naar toe.
Buiten is het overigens allerminst grauw.De zon schijnt heerlijk warm door het raam op mij.
Nu eerst brood vermalen in mijn nieuwe Magimix.
Groet hoor.

Antwoord

Marjoleine, ik ben nieuwsgierig geworden naar het merg. Thuis kregen we het nooit te eten, zeker niet na het hele BSE gebeuren. Moet me nog steeds aan de ossobucco wagen, waar je immers ook nog het been met merg in hebt. Toch nog even gezocht in het boek van Julia Child. Ik weet niet of je de Nederlandse of Engelse/Amerikaanse versie hebt. Ik heb de Nederlandse ‘Kunst van het Koken’. Op pagina 101 wordt de bordelaise genoemd en wordt verwezen naar pagina 487 namelijk de ‘ ‘Rognons de veau a la bordelaise’. En inderdaad daar wordt opgemerkt dat je het merg even moet pocheren (onder verwijzing naar pagina 21). Dus…wat denk jij? Helpt het iets? Levert het qua smaak iets op? Of ben je toch van het rauwe merg?

Antwoord

Ja, merg… Brabants roggebrood, warme merg, zout en peper…
Over die entrecôte zie
http://www.videojug.com/film/h.....bordelaise
Overigens is entrecôte à la bordelaise zeker niet altijd met merg. Wel altijd sjalotten en rode wijn, liefst Graves.

Antwoord

Julie Powell is overigens doorgegaan met vlees. Haar nieuwste boek, Cleaving, gaat over een stage die ze deed bij een slager (en over haar huwelijk dat nu echt in de problemen is).

Antwoord

Reageer