Koken: Winter in Italië

Eten in Italië. Je denkt meteen aan spaghetti met tomatensaus, aan salade caprese, aan risotto met doperwtjes, aan citroenijs, aan meloen met ham. Aan de zomer dus. Nu denk ik überhaupt ieder jaar vanaf 1 januari aan niets anders dan de zomer, en aan hoe lang het nog duurt voor-ie weer begint, maar daar gaat het nu even niet om. Wat ik bedoel is dit: heb je je wel eens afgevraagd wat ze in Italië eten in de winter, wanneer alle toeristen naar huis zijn, de stranden en terrassen en campings verlaten? Wanneer het ook in Italië gewoon koud is? Geen weer in elk geval voor gelato al limone?

Ik ben nog nooit in een winters Italië geweest, maar heb wel een vermoeden van wat ze er eten. Dikke soep met kool. Polenta. Macaroni met wildragu. Gestoofde pens. Gnocchi met boter en salie. Stokvis. Linzen met worst. Geroosterd brood met bonen. Stevige kost dus, eten waar je het warm van krijgt, bereid op basis van producten die het seizoen en de grond bieden. De tomaten voor tomatensaus komen uit blik. Van doperwtjes kan geen sprake zijn, laat staan van meloen. Dat is misschien wel het mooiste aan eten in Italië; je eet wat er is.

We gaan Italiaans koken deze week. Winters Italiaans. Later deze week een recept voor zo’n wildragu, een dikke saus van everzwijn, zachtjes gestoofd met kruiden en rode wijn. Vandaag één voor geroosterd brood met bonen, gestoofde kool en ansjovis. In Italië zouden ze voor zoiets cavolo nero gebruiken, palmkool. Hoewel hij af en toe op biomarkten begint op te duiken, is deze koolsoort hier moeilijk te krijgen. Daarom gebruiken wij boerenkool. Met onderstaande hoeveelheden heb je een warme lunch of stevig voorgerecht voor 4 personen.

  • 2 teentjes knoflook
  • 1 eetlepel olijfolie
  • 300 gram gesneden boerenkool
  • 1 klein blikje witte bonen, afgespoeld (of 200 gram zelfgekookte)
  • 4 dikke sneden rustiek brood
  • extra vergine olijfolie
  • 8 ansjovisfilets

Pel de knoflooktenen. Halveer er één en snijd de andere fijn. Verwarm de olijfolie in een antiaanbakpan en fruit hierin zachtjes de fijngesneden knoflook. Voeg na 1 minuut de boerenkool toe, plus een snuf zout en schep een paar minuten om. Voeg 2 eetlepels water toe, draai het vuur laag, leg een deksel op de pan en stoof de kool in 5  tot 10 minuten net gaar. Doe de bonen in een steelpan met een scheutje extra vergine olie en warm ze rustig op.

Rooster de boterhammen in de oven of in een broodrooster. Wrijf één kant in met de gehalveerde knoflookteen en beleg ze achtereenvolgens met boerenkool, bonen en ansjovisfilets. Besprenkel royaal met extra vergine olijfolie en maal er zwarte peper over. Halveer de bruschette en serveer meteen.

15 reacties op "Winter in Italië"rss-icon

Winter in N-Gron.
Geen boerenkool in huis. Geen winkel. Geen auto bij de deur. Een diep grijze, enigszins mistachtige lucht. Een ingetogen plaatje. Terwijl ik juist ook zin krijg aan uitbundig voorjaar zeg maar. Wat kan ik als vervanging voor de boerenkool gebruiken?
En Janneke, ik wil je even attenderen op je collega MdeV. Die had mij toch een lekker toetje vrijd.jl.
Lijkt me ook net iets voor jou. Ik heb het gemaakt en lekkerrr.

Antwoord

Hoi Anne,
Ik wil die pudding nu ook maken, maar ik begrijp het laatste deel van Marjolein’s aanwijzingen niet helemaal. Kun jij in je eigen woorden alsjeblieft nog even uitleggen wat je moet doen als je eenmaal de slagroom hebt geklopt en het sinaasappel-gelatine mengsel hebt laten afkoelen? (ik wil zo graag dat laagjeseffect en dan komt het misschien best nauw). Dankjewel alvast.

Antwoord

Palmkool groeit prima op de noordgroningse klei, maar bij mij is ie ook al op, hoor! Ik heb nog wel boerenkool, dus ik ga het proberen. Ook ik heb de pudding van marjoleine gemaakt
van afgelopen vrijdag, heerlijk!

Antwoord

Even een vraag, een rare vraag, uit midden Groningen.
Sommige soorten couve (POrtugal, noordwest Spanje) lijken erg op palmkool. Nou is het rare van couce dat je er groen van gaat poepen. Is dat met palmkool ook? Kan me dat van de cavolo nero niet herinneren.

Antwoord

geen rare vraag, hoor! ik weet het antwoord alleen niet…
Ik had zaadjes uit portugal meegenomen en palmkool van een kweker in nederland ( Boon uit Uithuizen), allebei mooi in de tuin en leuk in de keuken. Maar hoe groen het vervolgens blijft weet ik echt niet. Lees en bekijk jouw site overgens
met plezier en interesse

Antwoord

Maarten- onlangs kreeg ik palmkool gestoofd met spek als bijgerecht (bij fazant, goede combinatie). De volgende dag had ik het antwoord op je vraag: ja dus. Het duurde heel even voor ik me realiseerde wat daar de veroorzaker van geweest was…

Antwoord

Grappig- ik heb net met inspiratie uit ‘De Zilveren Lepel’ een stoofgerecht van hamschijf en groene kool gemaakt (en ook met wortel, ui en aardappel. Op het laatst verse knakworst meegestoofd). Een variatie op wat daar Cassouela wordt genoemd. Het was erg lekker, ook volgens de kinderen. Het deed me ook denken aan schotels uit de Elzas- eenvoudig boerengerecht van goedkope ingredienten, maar toch met een verfijnde smaak.
Én ik wilde wel eens iets anders met boerenkool dus deze ga ik morgen maken!

Antwoord

Winter in Rome. Mijn tweede alweer, en ik vind het heerlijk hier onder het mom van werk te mogen overwinteren. Zaterdag nog een dagje de bergen in geweest, lekker skien. Weer thuis minestrone gemaakt. Linzen (lenticchie) zijn echt voor Capodanno (Oud&Nieuw), aangezien ze geluk en fortuin brengen als je ze eet, omdat het op geld zou lijken. Verder zie ik in de winkels veel kool (groene, savooie, bloemkool, broccoli) en venkel in de aanbieding. Die laatste gaat geweldig samen als salade met parmigiano en de superlekkere sinaasappelen die nu arriveren. Het zal niet lang meer duren voor we ook weer van bloedsinaasappelen kunnen genieten. Jongere Italianen houden zoals altijd van pizza, het hele jaar door, en veel vlees. Worst (salsiccia) valt nu extra goed in de smaak, helemaal op een broodje tijdens een dagje wintersport, met een bord patat ernaast. Wat de oudere Italianen nu graag maken weet ik niet goed, ik zal eens rondvragen. Ik zal in ieder geval opletten wat we deze week in de kantine kunnen krijgen. De risotto met radicchio en gorgonzola is alweer over, evenals de artisjokken (carciofo). Pasta met tomatensaus is er altijd, en risotto met courgette en zeevruchten ook. Ik ben wel bang veel groenten uit blik aan te treffen… Ja, ook de erwtjes.

Antwoord

Vandaag te eten in de mensa van het instituut waar ik werk in Rome:
Primi: orechiette met aubergine en tomaten; risotto met radicchio (toch!) en zola (=kaassoort); kikkererwtensoep met rijst
Secondi: rollade; salsiccie aan een spies met gele paprika; aardappelpuree uit de oven gevuld met spekjes
Contorni: doperwtjes en sperziebonen (beide uit pot/diepvries); cicoria; gebakken aardappels met roosmarijn
En verder is er altijd het hele jaar door: gegrilde courgette, aubergine, mozzarella, verse kaas, prosciuto, groene salades met prosciuto/mozzarella/zeevruchten, handfruit en gesneden fruit (mix of ananas), vruchtenyoghurt, brood. Of je gaat naar de bar naast de mensa, natuurlijk voor de nodige cafeïne na een flinke lunch (of voor je capuccino/cornetto in de ochtend), maar voor de snelle hap zijn er ook altijd panini met prosciuto, mozzarella, aubergine, rucola, of pizza rosso, of tramezzini (boterhammen) met tonijn of prosciuto cotto of spinazie.

Je ziet: deze mensa is absoluut geen restaurant, maar je kan er best redelijk eten, zeker ivm de Hollandse kleffe boterham met kaas uit een broodtrommeltje… Ik ben benieuwd wat we morgen krijgen!

Antwoord

Petra F, of het zo nauw komt weet ik niet. Ik had in ieder geval de 3-laagjes.
Ik heb het fruit uitgeperst. Op 1dl vocht, 1-gelatinebl.gebruikt. Stond er volgens mij niet bij. Maar kan mij vergissen.
Vocht in een pannetje.Idd niet aan de kook brengen, maar voldoende heet zodat de gelantine op kan lossen. Ik heb het snel aflaten koelen in koud water.
Afgekoeld al roerend bij de stijfgeklopte slagroom gedaan.
Overgegoten in een glazen schaaltje met deksel. De koelkast in. Storten, het schaaltje heel even in heet water en dan omkieperen.[Voor ALS erover blijft;-)het schaaltje als deksel te gebruiken] Pudding op de deksel, 3-laagjes. Misschien gewoon niet teveel erover nadenken, maar gewoon doen. Overigens zal die met 2-laagjes vast netzo lekker smaken. Sukses!

Antwoord

Dankjewel, Anne, morgen ga ik ‘m maken!

Antwoord

Janneke, een thema naar mijn hart. In een volgend leven probeer ik beter te mikken met indalen en in de laars van Italie neer te komen. Rome is ook goed. Suzanne, als ik jou weer lees word ik bevangen door heimwee naar Rome, zelfs naar de monotone dreun van het verkeer wat daar nooit likt te verstommen. Maar vooral naar een piepkleine traiteur ( waarschijnlijk noemt hij zichzelf gewoon een kleine kruidenier met wat antipasti) ergens aan het grote plein t.o. de St.Jan van Lateranen. Nooit meer zulke lekkere aubergines, ingelegd in olie, gegeten. In het park bij het Domus Aureus.
maar wat ik eigenlijk wil zeggen; ik kocht laatst een fijn boek bij de Slegte; la Cucina della Mama, de geheimen van Cucina Povera. moest het meteen tevoorschijn halen toen ik je recept las. Woensdag a.s verse boerenkool van de markt en morgen dus de bonen in de week zetten. Bonen koken is een eitje; ook als je werkt buitenshuis; ‘s avonds in de week zetten. ‘s morgens weekwater weggooien en vers water erop, evt. mespuntje zuiveringszout (van Nigella geleerd)en aan de kook brengen. tegen de tijd dat je de deur uitgaat, moeten ze al een heel eind gaar zijn. Desnoods in kranten of deken wikkelen en ‘s avonds heb je heerlijke bonen. Voor het koken parfumeren met rozemarijn, thijm of wat blaadjes salie en knof is heerlijk.

Antwoord

Heel leuk, ik ga hier vanavond meteen mee aan de slag, maar ga voor een combinatie met pasta ipv brood. Ik laat weten hoe het is geworden!

Antwoord

De combinatie van boerenkool, witte bonen, knoflook en ansjovis is inderdaad erg lekker! Maar ik maak het volgende keer denk als een soort van stamppotachtig iets voor bij vis.

Antwoord

Joost, ik ga er kikkerwten voor gebruiken ( omdat die op moeten) en eet er Italiaanse worstjes bij.

Antwoord

Reageer