Koken: Boterham met hartig

Pindakaas is ‘hartig’, beweert mijn 5-jarige dochter stellig, en het mag volgens haar dan ook ’s ochtends op de eerste boterham gegeten worden.

Het zal de ‘kaas’ in de pindakaas wel zijn. In het Engels heet pindakaas peanut butter, oftewel pindaboter. Ook de Fransen hebben het over boter. De reden dat wij het, als enige, over pindakaas hebben is dat de naam boter toen de pindakaas halverwege de vorige eeuw in ons land geïntroduceerd werd strikt voorbehouden was aan roomboter. Dit om de verwarring met die vermaledijde margarine te voorkomen. (Iets wat overigens nog altijd niet helemaal gelukt is. Johannes van Dam kan er boeken over vullen).

Aan de zuiverheid van de naam ‘kaas’ hechtte men blijkbaar niet zo erg. Er zijn er desondanks velen die, ook in Nederland, de term peanut butter naar de letter volgen en het goedje gebruiken als onderlegger voor komkommer, jam, kaas (sic) of banaan. Van die laatste combinatie lustte Elvis bijvoorbeeld wel pap. Hij tikte in zijn nadagen als ontbijt makkelijk 12 tot 15 in spekvet gebakken boterhammen belegd met banaan en pindakaas weg. Goed voor zo’n 5.000 kilocalorieën. Een groot artiest.

Enfin, boter-kaas, mag ik, om van het gedonder af te zijn, op deze plaats de term pindapasta voorstellen? Het allitereert ook nog eens geweldig, een niet te onderschatten voordeel.

Ingrediënten voor een pot pindapasta:

  • 400 gram gezouten pinda’s
  • 60 gram pindaolie
  • Optioneel: 20 gram suiker

Gezouten pinda’s zijn tamelijk zout. Dat zal je ergens niet verbazen. Spoel daarom de helft van de pinda’s grondig af onder de kraan. Maal alle pinda’s, met de olie, langdurig in de keukenmachine.

 Wellicht zul je, al naar gelang de kwaliteit van je apparatuur, merken dat je de pindapasta niet zo fijn krijgt als die van de grootgrutter. Niks aan te doen. En, moet je maar denken, mensen betalen meestal extra voor crunchy.
Als je de pindapasta wat licht van kleur vindt, kun je de pinda’s voor het malen even bijroosteren in een droge pan. Dit geeft ook enige smaakverdieping. Je kunt natuurlijk ook ongebrande pinda’s gebruiken als basisingrediënt, of ongedopte, of ongedopte én ongebrande pinda’s. Of koop een pindaplant.

Geef je pindapasta een extra kick door er naar smaak sambal, sesamzaad, gemalen komijn, gember of ketjap doorheen te mengen. En als je er wat melk bijmengt heb je pindasaus, een fijn bijgerecht voor de Indonesische maaltijd. Of voor op je patatje oorlog.

Een schepje suiker vinden sommigen ook wel lekker. Maar dan is het natuurlijk niet hartig meer.

8 reacties op "Boterham met hartig"rss-icon

Voor de rubriek next question zocht de redactie ooit uit waarom pindakaas zo heet.

Het antwoord: Pindakaasfabrikant Calvé, die het broodbeleg in 1948 in Nederland introduceerde, heeft het antwoord. In eerste instantie wilde het concern pindakaas inderdaad onder de naam pindaboter op de markt brengen. Het smeersel is namelijk afkomstig uit de Verenigde Staten en werd daar peanut butter genoemd.
De Nederlandse wet stond dat echter niet toe. Alleen echte roomboter mochten de naam ‘boter’ dragen. Andere botersoorten kregen de naam margarine mee. Uiteindelijk werd het bruine goedje onder dezelfde noemer als leverkaas, familie van de leverpastei, geschaard. Bij leverkaas zou de aanduiding ‘kaas’ op de snijdbaarheid slaan.

Antwoord

Kun je niet gewoon 200 gr gezouten en 200 gr ongezouten pinda’s gebruiken? Of is er een smaakverschil? Dat afspoelen lijkt me omslachtig.

Antwoord

Pindaplant lijkt me ook omslachtig, duhuh!

Antwoord

Hmmm, misschien ging de subtiliteit van de grap aan me voorbij. Dat van die pindaplant had ik ook wel door. Ik ben waarschijnlijk gewend geraakt aan de lagere grapdichtheid van Jannekes stukjes :-)

Antwoord

krek! en ik kom van wateetons.com, vandaar. Het is wat wennen, van beide kanten, denk ik zo… :o )

Antwoord

Fatsoenlijke pindakaas, zoals de Amerikaanse, is gelukkig geen pasta, maar een suikerloze, met piepkleine stukjes pinda gevuld smeersel. De pasta, die enge gladde materie, is overigens niet de oorspronkelijke vorm bij Calvé: vroeger, zei opoe, leek het veel meer op de Amerikaanse, en was toen erg lekker.
Wat een rare wet trouwens. Mag cacaoboter dan wel? Is ook geen “echte boter”

Antwoord

Pindakaas is ook in mijn ogen absoluut hartig beleg (net als tahini en andere notenspreads) en gezonder dan volvette kaas! Ik eet het in NL graag op bruinbrood met sambal en plakjes komkommer, als ik een instant trek krijg in een gado-gado smaak en de ingredienten en tijd niet heb voor een snelle lunch. Hier in Rome eet ik het nooit, hoewel je wel Calve pindakaas bij de toko kan krijgen, omdat hier natuurljk helemaal geen boterhammencultuur is. Nutella is dan wel alom zeer geliefd, maar vooral voor op de crepe.

Antwoord

Ik maak pindakaas van rauwe pinda’s die je eerst kookt en vervolgens lichtbruin roostert in de oven. Als de pinda’s nog warm zijn, kun je ze goed malen en hoef je haast geen olie toe te voegen. Die warmte bereik je ook als je de keukenmachine een aantal minuten laat draaien, daardoor wordt de pindakaas smeuïger;de stukjes krijg je er niet helemaal uit. Aan het eind een klein beetje zout en klaar is de ‘kaas’. Ik vind dat geroosterde pinda’s een betere smaak geven dan gefrituurde pinda’s. In NL zijn gebrande pinda’s bijna altijd gefrtuurd.
Tahin is ook lekker om zelf te maken op vergelijkbare wijze.
Opmerking m.b.t. afwassen pinda’s: als je dat doet, droog ze dan heel goed af! Ik heb eens water i.p.v. olie toegevoegd om de pindakaas smeuïger te maken.Dat doet de houdbaarheid geen goed en binnen een paar dagen wordt het mengsel ranzig.

Antwoord

Reageer