Koken: Kaasdingetjes

Reeds lang voor ik naar Brazilië op vakantie ging, was ik voorbereid op de nationale snack. „Zoiets lekkers gegeten,” vertelde een vriendin me jaren geleden na een bezoek aan Rio, „queijo de queijo of zoiets.” Queijo de queijo? „Kaasdingetjes.” Klonk goed.

Pão de queijo, leerde ik ter plaatse, zijn ernstig verslavende kaasbroodjes die je in Brazilië overal op straat kunt kopen en waarvan in ieders vriezer een voorraadje ligt. Het is lastig ze precies te beschrijven. Broodjes ja, maar ze hebben ook veel weg van soesjes en zelfs wel iets van een kaascroissant.

De basis van pão de queijo is tapiocameel, de zetmeelrijke, fijngemalen bloem van de cassavewortel. Er gaat olie in, melk, eieren en fijngemalen harde kaas. In Brazilië noemen ze die kaas Parmezaanse kaas, maar laat een Italiaan dat maar niet horen.

(Brazilianen zijn trouwens enorme kaaskoppen. Het gaat overal door en overheen. Ik vertelde gisteren over queijo quente, een geliefde strandsnack die, zo mailde vriend F mij gisteren vanuit Rio, vanaf deze week verboden dreigt te worden wegens nieuwe regelgeving op het gebied van voedselhygiëne. Belachelijk, vond F. Hij was er nog nooit ziek van geworden.)

Je hebt pão de queijo zo klein als een walnoot en zo groot als een grapefruit en alles ertussenin. Maar welke maat ze ook hebben, ze zijn het lekkerst wanneer ze net uit de oven komen. De buitenkant is dan knapperig, de binnenkant superluchtig en een beetje klef. Je denkt in eerste instantie dat ze niet gaar zijn, vanwege die klefheid, maar dat hoort juist.

In Rio at ik dus dagelijks een paar van die kaasdingetjes, en aangezien ik nu ik weer thuis ben eigenlijk niet meer zonder kan, moest ik zelf aan de slag. Zoeken op internet leverde een flink aantal hits op. Bijna alle recepten laten je eerst de melk met de olie koken, waarna je het tapiocameel er als een dolle door moet kloppen. Klop je te tam, krijg je klonten en wordt het nooit wat.

Na een stuk 5 mislukte pogingen (broodjes zo plat als eierkoeken, zo klef als kauwgom, etcetera) heb ik nu het ideale recept samengesteld: simpelweg alle ingrediënten mengen in een keukenmachine en de broodjes bakken in een muffinblik.

Voor 12 broodjes:

  • 150 ml melk
  • 150 ml milde olijfolie
  • 1 theelepel zout
  • 350 gram fijn tapiocameel (te koop bij natuurvoedings- en tropische winkels)
  • 150 versgeraspte Parmezaanse kaas
  • 3 middelgrote eieren
  • een muffinblik, de holletjes dun ingevet met olie

Verwarm de oven voor op 200 graden. Doe alle ingrediënten in de mengkom van een keukenmachine. Mix 2 minuten tot een glad, plakkerig beslag. Verdeel met behulp van twee lepels over de holletjes van het muffinblik. Bak de pão de queijo in 20 – 25 minuten lichtbruin.

32 reacties op "Kaasdingetjes"rss-icon

Ziet er lekker uit!

Heb je ook een recept met ‘guava-paste’?
Mijn Braziliaanse roommate heeft me dat eens laten proeven, en zei dat hij dat met kaas at… nu ben ik erg benieuwd!

Antwoord

150 gram parmezaanse kaas neem ik aan?

Antwoord

Ja tuurlijk, Wendy, 150 gram.

Antwoord

Ha, Janneke, Je brschrijving van het orginele recept doet me ook wel denken aan soezendeeg, daar kook je eerst boter met melk of water en gooit dan ineen keer de bloem erbij. maar die gedraagt zich keurig en vormt dan meteen een nette bal die moet garen. En die dan ei in zijn body krijgt. Daarvan bak je dan bijvoorbeeld heerlijke gougere,waar rijkelijk gruyere door gemengd is.
Maar tapiocameel gedraagt zich dus anders…. je bedoelt een Kitchenaid iod, denk ik, en geen foodprocessor?

Antwoord

Guavepasta (goiabada) smaakt inderdaad verrukkelijk bij kaas, Iris. Die combinatie heet Romeu e Julieta. Eerder deze week las ik hier in de reacties dat het ook een klassiek pizzabeleg is, pizza met mozzarella (of roomkaas) en guavepasta dus. Vond daar later ook een recept voor in een Braziliaans kookboek. Maar ik vind het niet zoveel zin hebben om zo’n recept in de krant te zetten, omdat het spul hier nauwelijks verkrijgbaar is.

Antwoord

Hoi Janneke, ook goiabada kun je in Nederland kopen (http://www.finalmentebrasil.nl.....efault.asp). Ik heb geen belangen in deze winkel… :)

Antwoord

Hoi Janneke, heel erg bedankt voor het recept! Ik heb een tijdje in Brazilië gewoond, en daar at ik altijd pão de queijo bij het ontbijt (met een soort dikke jam). De huishoudster maakte ze gelukkig altijd zelf, maar mij is dat nooit gelukt. Ga het nu proberen.

Het is trouwens wel heel gemakkelijk om ze te maken met kant en klaar meel. Ik liet dat sindsdien altijd door vrienden meebrengen uit Brazilië, maar ik zag dat het nu ook in Nederland verkrijgbaar is (http://www.finalmentebrasil.nl.....efault.asp).

Heb jij tijdens je bezoek ook van die harde witte kaas met fijne suiker gegeten? Ook heel lekker, maar misschien is dat meer iets uit Goiás of Minas Gerais.

Antwoord

Ha Janneke, alweer een beetje gewent?
Voor mij geef je een heerlijk recept.En het komt heel goed van pas.
Nml, morgen wil ik het gaan maken voor vrienden waar we gaan eten, voor zondag voor de grote fam. van mijn man vanuit traditie eten mee te brengen.
Weet jij of de broodjes een dag later nog netzo lekker zijn of raad je aan zondag opnieuw te maken?
Qua m,n gasverbruik het mooiste in een keer nml.
En weet je toevallig ook of je deze broodjes in kan vriezen zonder al teveel aan smaakverlies?

Antwoord

Inderdaad lijkt de originele bereiding op die van soezendeeg. Maar tapioca is veel zetmeelrijker dan tarwebloem en gedraagt zich inderdaad anders. Ik gebruikte een foodprocessor, maar het kan ook in een kitchen aid oid.

Antwoord

Ze zijn echt het lekkerst direct uit de oven, Anne. Maar laten zich wel goed invriezen. Je kunt dus in 1 x een flinke voorraad bakken, daar een deel van invriezen, en wanneer je ze nodig hebt (de volgende dag in jouw geval) de bevroren broodjes opwarmen in de oven. Ideale begeleiders van een kom soep.

Antwoord

Het deeg zelf is ook prima in te vriezen. Gewoon van het deeg bolletjes rollen (lepeltje en ingevette handen) en vervolgens op bv een platte schaal in de diepvries hard laten worden (zodat ze niet aan elkaar plakken). Dan de harde bolletjes (lijken dan op krielaardappeltjes) in een diepvriesdoos ofzo bewaren tot het gewenste moment. Ze hebben dan wel wat extra tijd nodig in de oven om te bakken maar ze smaken perfect.

Antwoord

Wat grappig Anne-Riet, ik moest ook meteen aan gougere soezen denken – zelfde ingredienten, maar dan olie ipv boter etc. Zelfde principe neem ik aan.

Antwoord

Pao de queijo!! Dat stond vanavond al op het programma, aangezien ik Brazilie-liefhebbers uit NL te logeren krijg. Ik ga echter vals spelen: een pak met pao de queijo mix van Yoki… een paar eieren erbij, beetje water (maak het juist niet te plakkerig), heel lang kneden, even in de oven, en ze smaken exàct zoals in Brasil!
Wat betreft de vergelijking met kaassoezen: de geur en ergens ook de smaak doet er erg aan denken, maar de structuur is anders, echt uniek, en ze zijn een stuk minder vet dan kaassoezen. Wat betreft de parmezaanse kaas, ik zou misschien een goedkoop merk nemen wat eigenlijk niet voor parm kaas door zou mogen gaan maar hierin juist perfect past – ik ben bang dat goede parm kaas te pittig is.
Over de kaas met zoet: alleen de combi mussarela/goiabada heet volgens mij Romeu e Julieta, maar de Brazilianen eten heel veel soorten kaas met iets zoets: harde zoute kaas met een soort warme vloeibare jam (geen idee waarvan, oudroze kleur), verse roomkaas met een soort groene marmelade van papaya (ja, dat zei men echt! misschien de schil?) etc. Dit soort dingen zie je altijd in de dessert sectie als je bij “de kilo” gaat eten, en daar staan vrijwel nooit bordjes met namen bij. “De kilo” is een geweldig buffet-restaurant concept: enorme varieteit eten wat je zelf op je bord schept. Aan het eind kom je bij de weegschaal waar je je bord op zet, waarbij er een vaste prijs per kilo geldt, of je nu sjieke vis of simpele rijst kiest. Meestal erg goed en betaalbaar eten!

Antwoord

Morgen gelijk proberen. Alleen zonder keukenmachine… dus dat wordt toch kloppen als een dolle vrees ik. Kan ik dan toch beter eerst melk en olie verwarmen?
Ik heb ze ook wel eens gemaakt met fijn maismeel, de smaak werd prima en ze worden mooi gelig.

Antwoord

In dat geval verwarm je eerst de melk met de olie, dan het meel erbij. Dan de eieren erdoor kloppen en tot slot de kaas, Katinka.

Antwoord

Janneke, ik he zin om dit recept te gaan proberen, praktische vraag: wat kan ik met de rest van het tapiocameel doen, kan het in brood verwerkt worden, bijvoorbeeld? Heeft het meer of minder gluten dan tarwebloem , weet jij dat?

Antwoord

Bedankt Janneke. Nou had ik eigenlijk tegen beter weten in gehoopt dat je had gezegd, tuurlijk Anne zijn ze de volgende dag nog netzo lekker;-) Mijn jarige schoonmoeder maakt altijd een pan vol soep. Komen de broodjes dus heel goed tot hun recht. Voor de jongere kinderen ook wel te versmaden vermoedelijk.

Antwoord

Tapiocameel bevat helemaal geen gluten, Anne-Riet. Deze broodjes zijn dus ook zeer geschikt voor een glutenvrij dieet. En met tapiocameel kun je heel goed sauzen binden. Of nog een keer pao de queijo maken…

Antwoord

Fijn, op naar de natuurvoedingswinkel!

Antwoord

he, wat super, glutenvrij! Dat ga ik zeker maken. Het is typisch zoiets dat ik als ik op vakantie in Brazilie was niet zou durven eten, omdat ik zou aannemen dat het van tarwemeel was. Erg fijn om te weten dus, en op naar Brazilie.

Ik heb denk ik wel tapiocameel in huis, dat gebruik ik wel vaker.

Grappig hoe er in landen buiten Europa best veel lokale dingen zijn die niet van tarwe worden gemaakt. Zo was ik in Madagascar aangenaam verrast door de lokale broodjes op basis van rijstemeel. Meestal waren de mensen zeer verbaasd als ik ze at. De toeristen eten meestal het duurdere franse stokrood, het rijstebrood is voor de armen…

Antwoord

Als je in Brazilie bent moet je wel oppassen hoor Karien. In sommige pao de queijo wordt een klein deel tarwemeel gebruikt.

Antwoord

Dank voor de waarschuwing, maar wat dat betreft ben ik door schade en schande wel wijs geworden… voordat ik zou gaan zou ik eerst netjes de woorden ‘tarwe’ en ‘glutenvrij’ in het portugees uit mijn hoofd leren!

Antwoord

Tarwe is trigo, Karien. En gluten gewoon gluten. Het handige daar is dat op elke verpakking, zelfs op een fles water staat: contem gluten, of nao comtem gluten.

Antwoord

Janneke, ik hoop dat je nog even leest. Juist terug uit Winsum voor oa de tapioca.
Helaas hadden ze het niet in het natuurwinkeltje. Nu lees ik op internet dat het ook met maizena kan. Waar ikzelf aan dacht als vervanging maismeel?.
Heb jij of anderen ideetjes?
Bvd.

Antwoord

Heb het nog nooit geprobeerd met maizena, Anne, maar het zou wel moeten lukken denk ik. Even zetmeelrijk. Geen maismeel dus, dat is echt iets anders.

Antwoord

Janneke, mijn Braziliaanse moeder heeft van een vriendin van haar ooit een recept voor pao de queijo doorgegeven waarin je niet melk, maar geprakte, gekookte aardappelen gebruikt. Naast de tapiocameel en boter etc. uiteraard. Sinds jaar en dag maak ik ze volgens dit recept! Voor de Brazilianen onder ons: je kunt dit recept ook vinden bij de beste pao de queijo-recepten van Ana Maria Braga in haar kookprogramma Mais Você. Als je het googlet, vind je de website met recepten meteen.

Antwoord

Janneke, volgende week ga ik de broodjes maken. Er is aan de tapioca hier niet te komen.
Wel heel aardig hoe er meegedacht werd in het natuurwinkeltje gisteren. Oa dacht ik aan arrowoot. Een meneer-klant hoorde dat. Vroeg waar ik het voor wilde gebruiken. En zo ontstond een meedenken wat er eventueel voor in de plaats kon komen. Das toch ook leuk. En voor morgen? Ik verzin zometeen wel even iets.
Bedankt voor je reacties. En een prettig weekend.

Antwoord

Als ze zelf bakken niet lukt, kan je bij
Sabor de Maria, kant&klaar bevroren kaasbroodjes kopen:

http://www.sabordemaria.nl/

Antwoord

ga morgen pão de quiejo maken. ben benieuwd…

tapioca-meel over? maak er pannenkoekjes van – lekker met hartige of met zoete vulling. voeg wat water en beetje zout toe aan tapioca meel; bak tamelijke dikke laag in koekenpannetje. vulling erop, dubbelklappen – en … pronto!/klaar!

zeg, en nu nog een goed recept voor moqueca de peixe?! dat zou fijn zijn…

Antwoord

Moqueca de peixe, coming up Eric!

Antwoord

Wat jammer dat ik alleen in het engels googlede toen ik een broodjes recept uit Brazilië zocht voor een blog-event, anders had ik vast en zeker jouw recept gebruikt. Dat engelse recept ging precies hoe jij het beschrijft, hete melk/water, tapiaco er als een gek door roeren en wat een smerige schijven kwamen eruit!
(voor degenen die vergeefs naar Tapiocameel zoeken: Ik haalde het bij de TOKO)

Antwoord

Beste Janneke,

Ik werd echt dolgelukkig van je 2 weken Brazilie-food-experience.. Ik ben zelf al meer dan een jaar terug van meer dan 4 maanden Brazilie (waardonder ruim een maand in Rio), maar heb nog steeds heimwee.. Je columns waren dan ook erg herkenbaar! Ik heb nog een prachtige foto van het taarten-karretje op Ilha Grande.. En ik heb me echt volgegeten aan Pao de Queijo, dus ben erg blij met je recept! Ik heb zelf wel eens Tapioca pannenkoekjes proberen te maken met mijn reisgenootje (ook een van onze favoriete snacks, met name in het N-O van Brasil kun je de smaak zo gek niet verzinnen of ze hebben het), maar het is ons nog niet gelukt om ze hier in NL zo als in Brazilie te maken.. gelachen hebben we overigens wel, om onze totaal verbrande meelkorreltjes of juist papperige en slijmerige hap :) Misschien dat Eric Lens mij daar ook eens wat tips voor zou kunnen geven? Heb nl sterk het vermoeden dat ik gewoon het verkeerde soort Tapiocameel gebruik..
In ieder geval: bedankt voor je heerlijke columns!

Antwoord

Reageer