Koken: Kies bewust

Leven is keuzes maken. Grote en kleine keuzes. Kiezen voor jezelf of kiezen voor het grote goed. Kiezen terwijl je eigenlijk geen mening hebt, of, lastiger nog, kiezen terwijl je de gevolgen niet kunt overzien.

Omdat de krant deze week toch al bol staat van de gemeenteraadsverkiezingen, maken we er hier in het kookhoekje ook maar meteen een thema van. Wie eet, die kiest namelijk. Kun je je bij politieke verkiezingen nog afzijdig houden door niet te gaan stemmen, daar kom je in de supermarkt niet mee weg. Je móet kiezen. Anders sterf je van de honger.
Leg je bijvoorbeeld die plofkipfilets van 3,13 euro voor een kleine 4 ons in je winkelmandje, of betaal je 3,92 voor dezelfde hoeveelheid scharrelkip? En ben je bereid om 1,19 euro voor 40 gram biologische rucola neer te tellen of kies je een zakje van 75 cent, en neem je die bestrijdingsmiddelen op de koop toe?

Het lijken misschien triviale keuzes, de beslissingen die we dagelijks maken in de supermarkt. We maken ze niet altijd even bewust. Maar ook als we ze bewust proberen te maken, ontbreekt het ons vaak objectieve informatie. Hoeveel kippenlevensgeluk koop je precies voor die 79 cent extra? En hoeveel beter voor het milieu is Nederlandse kasrucola ten opzichte van veldrucola die werd ingevlogen uit in Zuid-Italië?

Het zijn slechts twee voorbeelden, die ik ontleende aan een artikel over dit onderwerp in NRC Weekblad van afgelopen zaterdag. Zeer lezenswaardig, vooral ook omdat duidelijk wordt dat zelfs onder experts de objectieve waarheid ontbreekt. Maar goed. Dit is een kookrubriek en al zou ik het nog zo graag willen, ik geloof niet dat dit de plek is om dergelijke gecompliceerde vraagstukken in een paar dagen tijd op te lossen.

Waar ik het dan wel over wil hebben? Over keuzes die iedereen kan maken op basis van datgene waarvan de voedingsindustrie schijnt te denken dat wij het ontberen: gezond verstand. Iedereen die het wél heeft weet dat een logo als ‘Ik kies bewust’ niet op een zakje poedersoep hoort te staan. Wie nadenkt koestert op z’n minst enig wantrouwen jegens voedsel uit een fabriek. En dus gaan we deze week gewoon doen wat we hier altijd al doen: zelf koken, met verse ingrediënten.

Polenta-kipnuggets met rucolamayo.

Voor 2 personen:

  • een handvol rucola
  • 1 eidooier
  • citroensap
  • olijfolie
  • 200 gram kipfilet, in reepjes
  • grof maïsmeel (polenta)

Pureer de rucola, de eidooier, een snuf zout en een kneepje citroen met behulp van een staafmixer of keukenmachine. Schenk er geleidelijk en al mixend 100 – 150 ml olijfolie bij, tot je een gebonden saus hebt. Maak verder op smaak met citroensap, zout en versgemalen peper. Bestrooi de kipreepjes rondom met zout en peper en bedek ze met een dun laagje maïsmeel. Verhit een flinke laag olijfolie in een koekenpan en bak hierin de kipreepjes goudbruin en krokant. Serveer meteen, met de rucolamayo.

17 reacties op "Kies bewust"rss-icon

Ik ben ook helaam in verwarring door dat stuk in de NRC. Scharrelkip mag dan beter zijn voor de kip, maar het is slechter voor het milieu. Een scharrelkip beweegt meer, en dus eet meer, en dat voer moet van ver gehaald worden. En van koeien die buitenlopen in de wei krijg je puntbelasting (poep en plas op één plek- een veroorzaker van zure regen). Pfft. Ik dacht altijd bio=beter, maar dat blijkt helemaal niet zo te zijn. Hoe moeten we nu kiezen?

Antwoord

Ik ben ook een groot voorstander van het gezond verstand. Ik heb met dit onderwerp veel te maken in mijn werk (ik werk in de voedingmiddelenindustrie, en dan dus juist op dat ‘beter’ maken van de spullen. Fair Trade, rain forest alliance, milieu, duurzaamheid, you name it…)

Als ik een ding weet, is het dat we het niet zeker weten wat te doen niet moeten aangrijpen als een ecxuus om maar niets te doen. We moeten weloverwogen keuzes maken, gebaseerd op de beste informatie die we beschikbaar hebben.

Het eten van die plofkip is voor mij absoluut geen optie. Is de biologische/ scharrelkip slechter voor het milieu dan moeten we eraan werken dit op te lossen. De plofkip kopen zou in dit geval het verkeerde signaal geven, namelijk dat je alleen maar kijkt naar prijs en niet naar kwaliteit en diervriendelijkheid. Kippenboeren gaan dan lekker door zoals ze het al deden. Ik denk dat heel erg weinig mensen een plofkip kopen omdat dit beter voor het milieu zou zijn.

Overigens is aangetoond dat ook voor onze gezondheid scharrelkippen veel beter zijn. Door het buiten lopen en diversere voer is het gehalte aan gezonde omega 3 vetzurenvele male hoger en het vetgehalte lager.

Nog een tip voor milieubewust eten van vlees (behalve weinig, want het is echt zeer milieubelastend!): hoe kleiner het beest hoe beter. Een kip gebruikt veel minder water en energie voor de productie van een kg vlees dan een koe. Geit, schaap en varken zitten daar tussen.

Als we willen dat de voedingmiddelenindustrie betere producten maakt dan is het beste wat we kunnen doen bewuste keuzes maken. De industrie luistert zeker naar NGO’s, protesten, onderzoeken en het eigen geweten. Maar ze luisteren altijd nog het meeste naar de consument. Wat die niet koopt zullen ze ook niet maken. In die zin heeft de consument altijd het laatste woord. Wat niet weg neemt dat de industrie ook haar eigen veratwoordelijkheid moet nemen. Wat ik gelukkig in steeds hogere mate zie gebeuren.

Ach ja, if you can’t beat them join them, toch?

En Janneke, wat een heerlijk glutenvrij recept weer!

Antwoord

Het is (en blijft volgens mij voorlopig) buitengewoon lastige materie. Goed verhaal, Karien, sluit niet uit dat ik je deze week nog zal aanhalen in de krant.

Antwoord

In mijn supermarkt is het verschil tussen scharrelkip en bioindustriekip wel een stukje groter dan de paar cent in jouw voorbeeld, Janneke… En aangezien ik nog steeds geen miljonair ben (verdorie) wordt het toch vaak de goedkoopste kip, sowieso verkopen ze bijna geen scharrel, en als ze het al verkopen is het vaak in de te grote hoeveelheden… Bewust keuzes maken is niet zo eenvoudig als het klinkt als het bewuste alternatief je erg moeilijk wordt gemaakt… Dan moet je al heel begaan zijn…

Antwoord

Q: google eens op Volwaard kippen. hebben het goed keurmerk van de dierenbescherming. Lekker kippenvlees en het leuke is dat je hele kip kunt kopen, maar ook bouten en de vaak minder gewilde karbonades. Op de site vind je zoekmachine op te kijken waar het ij jou in de buurt te koop is. in iedergeval bij de Jumbo en jan Linders.

Antwoord

Leuk recept en gewoon zelf maken anders vergeten we straks nog hoe ingrediënten horen te smaken!

Ik zou graag het artikel, waar je naar refereerd, willen lezen maar kan het niet vinden. Wat was de titel?

Antwoord

Het probleem is dat uiteindelijk biologisch vlees ook niet de oplossing (er is domweg niet genoeg ruimte om alle mondiale monden te voeden met duurzame, biologische veeteelt), maar vlees uit de bio-industrie blijven eten is zeker geen optie. Mijn “oplossing” is nu minder vlees, en vaker vegetarisch (is meteen het “te duur” argumentn uit de weg).
Katrien noemt in bovenstaande reactie nog de druk van de consument. Inderdaad heel belangrijk, maar het kan ook het “window-dressen” bevorderen, dat wil zeggen dat het aan de voorkant het erg verantwoord en duurzaam uitziet, maar het uiteindelijk weinig voorstelt. Kijk maar eens naar de laatste uitzending van de KvW over het MSC label….(niet hun beste aflevering, wel een aanzet om kritisch te blijven naar duurzame labels)

Antwoord

Tsja, ik ben student en dus ook geen miljonair, maar probeer wel bewust te kiezen, zowel voor de kwaliteit van leven van dieren als mijzelf en mijn tafelgenoten. (In de bio-industrie krijgen dieren bijv. vaak continu antibiotica door hun voer, en dat eet jij als vleeseter dan weer net zo goed weer op.) Liever eet ik weinig vlees (zoals eerder gezegd is dat sowieso een goed plan voor de milieubelasting), en wel bio/eco-logisch, ook al blijven die definities voor mij altijd nogal vaag. Dan geniet ik extra van het vlees dat ik wel eet, en kan ik de overige dagen creatief aan de slag met groenten, knollen, bonen, paddenstoelen, EKO eieren, noten en andere leuke ingrediënten. Lekker en vaak ook niet duur!

Antwoord

Leuk, als je hetzij voor alleen jezelf kookt, hetzij voor gelijkgestemden, hetzij voor mensen die graag de hele wereld verbeteren of de wereld daar nu op zit te wachten of niet. Minder van toepassing als je huisgenoten gewoon vlees op tafel willen zien elke dag en je nu eenmaal niet in je eentje andere mensen hun leven kan gaan bepalen.

Antwoord

100-120 gram vlees, inclusief vleeswaren, heb je nodig per dag.

Antwoord

Op de site van het Voedingscentrum kan je door het invullen van je geslacht en leeftijd zien hoeveel je van iets mag eten. In mijn geval is dat 100-120 gram vlees(waren), vis, eieren of vleesvervangers. Je hebt dus het vlees helemaal niet nodig; je kunt het vervangen door de andere producten uit de groep.
Ik ga bovenstaand recept maken, maar dan niet met kip, maar met reepjes gemarineerde en daarna gefrituurde tofu: knapperig van buiten, romig van binnen.

Antwoord

Die huisgenoten kun je vaak prima opvoeden door te laten zien dat je heel lekker kunt koken zonder vlees. Vooral als je de standaard vleesvervangers en vegetarische schijven links laat liggen. Ik geef toe, het vergt wat meer creativiteit, maar ik heb al meer dan eens verstokte vleeseters rond de tafel gehad die pas achteraf doorhadden dat er geen vlees door zat!

Ik zeg ook, liever af en toe verantwoord vlees! En de rest van de week vegetarisch of vis (die dan natuurlijk ook duurzaam is, zie de viswijzer).

Lisette, het klopt dat het heel erg lastig is door al die labels het bos te zien. Het probleem is dat je zonder label als consument al helemaal niet weet waar je aan toe bent… Dit is iets waar hopelijk in de toekomst een goede oplossing voor wordt gevonden. En in de tussentijd toch weer dat gezond verstand ;0

Antwoord

Het gaat er niet om dat je niet lekker kan koken zónder vlees, dat weet ik allang, ik ben van huis uit merendeels vegetarisch eten gewend. Maar ik vrees dat veel mensen toch niet zo gemakkelijk voor de gek te houden zijn hoor… niet de mensen die ik ken in ieder geval.

Antwoord

Maar ik denk dat je niet moet denken in termen van ‘ voor de gek houden’, dat impliceert bijna dat geen vlees/wel vleesvervangers een mindere optie is dan vlees eten. Ik hoop en ik vermoed ook wel dat dat aan het gebeuren is, dat er vrij snel een ander collectief denken en waarderen zal zijn naar het eten van vlees. Zoals we dat ook in vrij korte tijd hebben zien gebeuren met roken en in mindere mate misschien ook tav het rijden in die enorme 4wheeldrives.
Karien, ik genoot ook van de precisie en de nuances in jouw betoog. En van het lezen van het NRC artikel werd ik inderdaad nog meer op eigen benen gezet om steeds weer de beste weging proberen te maken.

Antwoord

vanavond stamppot andijvie met quorn op, afgelopen week een keer een pasta gerecht met ook quorn gemaakt, hebben”huisgenoten” niet door,ik kook ook steeds vaker vegetarisch, mijn man is er inmiddels ook van doordrongen dat veel vlees slecht is,niet alleen voor je eigen gezondheid, maar ook voor het milieu en daar doen we het toch ook voor.

Antwoord

Toevallig vandaag de aflevering van de Keuringsdienst van Waarde over duurzame vis zitten kijken… Voor de geïnteresseerden: http://sites.rvu.nl/page/8522/nl.

Antwoord

Een paar dingen die me opvielen:

‘Biokip is slechter voor het mileu want een scharrelkip scharrelt rond en eet meer voer dan een legbatterij kip en dat voer moet van ver komen.
Ten eerste heeft een biologische kip niets te maken met een scharrelkip.
Het enige verschil tussen een legbatterijkip en een scharrelkip is dat de eerste met 24 op 1 vierkante meter zitten, de scharrel op 9 a 10. Een scharrelkip komt nooit buiten en heeft die ene vierkante meter samen met andere 9 kippen om te scharrelen. Dat is zoiets als twee poedels op een stoeptegel.

Er zijn geen voereisen wat inhoudt dat ze vetgemest worden met industrieel voedsel. (Geen mais).
Niet goed voor het milieu doordat het voer van ver zou moeten komen? Dat is maar de vraag, veel tegengestelde dingen worden hierover verteld.
Wat echt bar is voor het mileu is de gangbare veeteelt. (www.duurzameveeteelt.nl) en je dagelijkse gewone boodschappen alleen , je weet het niet. Je andijvie uit Italie, abrikozen uit Zuid Afrika, avocado uit Kenia of Peru. enz. Pas als je je eigen verantwoordelijkheid echt wil nemen wil je op al dit soort dingen gaan letten. Willen, geen moeten.Minder geloven,meer zelf nadenken en misschien wat meer tijd nemen voor je boodschappen.Dat dan weer wel.

http://www.onsdagelijkseten.nl

http://www.milieucentraal.nl/p.....rp=Groente en fruit kopen#De_Groente-_en_Fruitkalender

Antwoord

Reageer