Koken: Lamsbout met muntsaus

Leuk stuk in de Israëlische krant Haaretz over verschillende nationale kookbijbels, standaardwerken met bereidingswijzen die de smaak van de keuken van een land bepalen. Veel landen hebben zo’n boek. In Groot-Brittannië heb je bijvoorbeeld het sympathiek geschreven én vriendelijk vormgegeven Mrs Beeton’s Book of Household Management. Van iemand die luistert naar de knusse naam Mrs Beeton heet, neem je graag iets aan.
In de Verenigde Staten is dat The Joy of Cooking: A Compilation of Reliable Recipes with a Casual Culinary Chat dat in 1931 verscheen – een puntiger omschrijving van ook deze kookrubriek is nauwelijks mogelijk. Het boek is geschreven door een huisvrouw uit het Midden-Westen, de weduwe Irma Rombauer. Dat klinkt als iemand die de deegroller niet slechts gebruikt voor het rollen van deeg – waarom zou ze weduwe zijn geworden?

Het Franse kookboek der kookboeken is volgens de krant, weinig verrassend eigenlijk, de Larousse Gastronomique. Die valt tot niet geringe verbazing geheel gratis te downloaden, alle 1.350 pagina’s.
Welke kookbijbel heeft Nederland? Dat moet de Wanneé zijn, het eeuw oude Kookboek van de Amsterdamse Huishoudschool.


Afijn. In de Israëlische keuken ontbreekt nog een kookthora, maar die verschijnt volgens Haaretz deze maand:  1000 recepten van Ruthie Keenan, alleen verkrijgbaar in het Hebreeuws. Aangezien mijn Hebreeuws bijna zo goed is als mijn Tolmeeks of Khmer, zou ik er niet uit kunnen citeren. Deze inleiding voert naadloos naar dan maar een ánder recept uit de Joodse keuken, maar al online bladerend in de eveneens voor nul euro te printen Mrs Beeton is een gerecht uit dat boek een betere optie.
Daarom vandaag haar recept voor het, op één na, ‘Britste’ gerecht: lamsbout met muntsaus.

  • 4 eetlepels muntbladeren
  • twee eetlepels witte suiker
  • 200 ml natuurazijn

Haal de gewassen bladeren van de munttakjes en maal ze zeer fijn in een vijzel. Doe alles daarna in een sauspan en roer net zolang totdat de suiker is opgelost. Zet daarna een paar uur weg in de ijskast, want, zegt Mrs Beeton, ‘dan raakt de azijn geïmpregneerd met de smaak van de munt.’ Wanneer de gasten bestaan uit zoetekauwen mag van haar meer suiker worden toegevoegd.

  • lamsbout van 2 kilo
  • olijfolie
  • zout, peper

Wrijf de bout in met olie, zout en peper. Verwarm de oven voor op 220 graden en braad de bout er, in een braadslee, een kwartiertje in. Zet daarna de oven lager, op 200 graden. Lepel af en toe wat van het vocht over het vlees. Voor de oventijd bestaat een rekensom: voor mooi rosé vlees houd dan een braadtijd van een kwartier per pond, plus 20 minuten extra. Voor iets beter doorbakken, houd dan 18 minuten per pond aan, plus die twintig minuten.
 
Laat de bout na het braden minimum een half uurtje liggen met wat aluminiumfolie als afdekking.
Snijd de bout in mooie stukken en doe er zowel wat braadvocht als wat muntsaus overheen. En wat aardappels en geglaceerde worteltjes.

U denkt nog steeds: hoezo op één na meest Britse recept. Op nummer één staat tegenwoordig Chicken Tikka Masala, maar die zoek je bij Mrs Beeton tevergeefs.

23 reacties op "Lamsbout met muntsaus"rss-icon

Volgens mij ligt het eraan waarmee je opgegroeid bent. Ik zweer bij het Kookboek van de Haagse Huishoudschool (ook al heel oud). Voor veel mensen met een Indische achtergrond is het kookboek van Catenius-van der Meijden de kookbijbel.

Antwoord

Italië: Artusi. Joodse Keuken van Roden. North Atlantic Seafood van Davidson kan eigenlijk ook best. Je hebt zó een plank standaardwerken vol.

Antwoord

De Larousse is weliswaar een standaardwerk over de Franse keuken, maar toch van een geheel andere orde dan Mrs. Beeton, zou ik zeggen. Mrs. Beeton is een huisvrouwenboek met recepten, bijna een Baedeker voor de vrouw. Mag ik Le livre de cuisine de Mme Saint-Ange nomineren als de Franse Mrs Beeton’s book of household management? Geweldig boek. Als je t ergens antiquair tegenkomt, meteen kopen!

Antwoord

Dat zal ik doen: een Saint-Ange in de keuken…

Antwoord

Een prachtig boek! En als je er niet uit kookt, is het schitterend om te lezen. Frans om te watertanden.

Antwoord

Oh, en voor een Chicken Tikka Masala: http://www.nrcnext.nl/koken/2010/04/22/ctm/

Antwoord

nog een keertje. Menno, de eerste uitgave van het Kookboek van de Haagse Huisoudschool (heette toen dacht ik Haagse Kookboek) is van 1895!

Antwoord

sorry, Haagse Huishoudschool

Antwoord

Op die plank met standaardwerken mogen Indiase, Japanse en Turkse kookboeken (etc) der kookboeken niet ontbreken. Wie kent ze?

Antwoord

En ondertussen doe ik een printje van dit recept in mijn verzameling van her en der bijeen gesprokkelde recepten onder het tabje ‘snel uitproberen’. A.s. Pasen lijkt me een mooie gelegenheid!

Antwoord

Mijn eerste kookboek(je) is van Mia Snelder.
Af en toe gebruik ik het voor een basis recept.
Jouw munt saus gebruik ik al jaren. Ik kreeg hem ooit in Portugal.Nam toen ook een muntplantje mee naar huis en is er nog steeds.Elk jaar komt het braaf weer op.
En Inge inderdaad een fijn recept voor Pasen.

Antwoord

Prachtig boek dat van Mrs Beeton. Ik vond het alleen een beetje teveel een handboek over hoe je je dienstmeid aanstuurt. Ik heb er geen… En die honderd verschillende pannen. Poehee. Amusant, maar je kunt er niets mee. Qua koken gebruik ik het Wannee kookboek als basisboek. Prima en simpel.

Antwoord

Wat betreft de Indiase keuken is Maddhur Jaffrey voor mij de heldin …

Antwoord

Een heel leuk kookboekje uit 1939 van J.W.F.Werumeus Buning,’100 Avonturen met een pollepel’.Prachtig beschreven.
Een hfdst gewijd aan:De Kunst Der Frituur.
Menno let op;-);-)
Er worden u bijwijlen gebakken aardappelen op het bord gelegd, waartegen ge, als ge een man zijt, aboe zegt. Terecht, zeer terecht. Meer dan terecht. Indien uw huisvrouw, knecht of dienstmaagd u een gebakken aardappel opdient in de een of andere slappe gedaante en slechts hier en daar met een zweem van de brosse en gouden korst die ons aller ideaal is…Dat gaat zo nog even door,vervolg: Kijk er de Nederlandse koekepannen eens op aan: meest zijn ze te klein om een goed zoodje gebakken aardappels te herbergen enz. Theorie en praktijk van de Frituur komen aan bod.
“Cervelli”, Etcaetera.

Surinaams Koken van Ilse Marie Dorff. Creoolse,Javaanse,Hindoestaanse,Chineese recepten.
Cees Noteboom erover:De vijf sterren die op de vleg van Suriname staan, zijn precies de vijf sterren die ik aan de Surinaamse keuken zou willen geven, al was het alleen maar omdat je van Surinaams eten zo vrolijk en tevreden wordt.

[Ja veel, maar hopelijk als aardig ervaren, in ieder geval zo bedoeld]

Antwoord

Janneke voor jou een stukje uit 1939, het is is zo leuk beschreven, hfdst Croquetjes.
Ten derde dient men overvloedig en zelfs spilziek om te gaan met bloem, paneermeel en losgeklopt ei-iets waartegen veel gezondigd wordt. Of,gelijk de onvolprezen [komt die]Madame Saint-Ange zegt: er moet niet genoeg zijn van dit alles. Er moet teveel van zijn: men moet ervan overhouden als de laatste croquette gepaneerd is.

Antwoord

Menno, het is zo,n leuk kookboek dat ik er nog in zit te lezen, je dit niet wil onthouden, nml:
Overigens, als één Nederlandse huisvrouw het eerste gedrukte Nederlandse kookboek, uit de jare 1510 kende, het ,,Notabel boecxken van cokerijen,,, waarin men vis braadt in varkensvet, hazenpeper klaarmaakt met met kaneel en gember, en pauw met rozenwater, en paling met stekbessen, dan zou men minder gauw iets over de ,,vreemde keuken,,zeggen.
Men weet nooit hoe iets smaakt voor en aleer men het het gegeten heeft; en de Nederlandse kookkunst is misschien wel in slaap gevallen bij wat men de nationale gerechten noemt die inderdaad nogal eens de gemakkelijkste gerechten zijn. Ik bedoel om kwaadaardiger te zeggen: de gerechten voor luie keukenmensen en huisvrouwen.
Ha, hoe vindt je die??? Een eerste Nederlands kookboek uit de jare 1510.
Als het klopt zoals hierin beschreven dan.

Antwoord

Pauw met rozenwater: wauw. Dat laatste heb ik in de kast staan, straks even ergens een pauw scoren. Staan die matrosjka-vogels er ook in? Een kwartel in een eend in een gans in een zwaan? Moet boze droom zijn van Marianne Thieme…

Antwoord

Marijn,wat leuk, het is het kookboekje.

Antwoord

In de Observer Food Montly van augustus 2010 is een lijst gepubliceerd van de 50 beste kookboeken “of all time”.

http://www.guardian.co.uk/life.....kbooks-ofm

Antwoord

Leuke lijst Gert-Jan. Je link benoemt de beste 50 t/m 11. Hieronder de Top 10:

http://www.guardian.co.uk/life.....-cookbooks

Antwoord

Ik ben niet zo’n fan van recepten/kookboeken die de keuken van een bepaald land vertegenwoordigen, het belemmerd een bepaalde mate van variantie.
Maar kookboeken als leesvoer, met een kopje thee blijft natuurlijk heerlijk!

Maar lijkt me heerlijk die muntsaus, je krijgt er zeker een knapperige korst van?
Nu nog uitvogelen hoe ik hem ga toepassen… aangezien we hier thuis van zeer doorbakken vlees houden

Antwoord

Reageer