Berichten met de tag ‘ansjovis’

Coleslaw

Toegegeven, er zijn grotere mysteriën in het leven, maar deze heeft me toch jaren dwars gezeten: waarom heet coleslaw coleslaw? Kool is cabbage in het Engels. En slaw? Wat is slaw in godsnaam voor woord? Nu ik de hele week over rauwe groenten en fruit schrijf – vorig week werd uit een onderzoek van de Universiteit Wageningen duidelijk dat een dagelijkse portie van bijna drie ons de kans op een beroerte met ruim een derde vermindert – besloot ik het voor eens en voor altijd uit te zoeken. Lees verder

Zout

Deze hele week staat in het teken van conserveren. Vandaag gaan we aan de slag met zout, een vrijwel onmisbaar product als je je etenswaren langere tijd wilt bewaren. Zout onttrekt vocht aan voedsel en daar houden de meeste micro-organismen niet zo van. Bovendien is zout een smaakversterker. Het is dan ook niet verwonderlijk dat vrijwel elke andere conserveringsmethode ook gebruik maakt van dit spul. Hiep hiep hoera voor zout.

Zout komt uit de zee. Dat kan recent zijn, dan wordt het verkregen door zeewater te verdampen in grote bassins. Is het wat minder recent (zeg, een paar miljoen jaar geleden) dan zit het in mijnen of aardlagen die vroeger zee waren. Het wordt dan verkregen door er water in te spuiten, het er weer uit te pompen en dit zoute water vervolgens te laten verdampen. De naam ‘zeezout’ zegt dus niet zo veel. Lees verder

Winter in Italië

Eten in Italië. Je denkt meteen aan spaghetti met tomatensaus, aan salade caprese, aan risotto met doperwtjes, aan citroenijs, aan meloen met ham. Aan de zomer dus. Nu denk ik überhaupt ieder jaar vanaf 1 januari aan niets anders dan de zomer, en aan hoe lang het nog duurt voor-ie weer begint, maar daar gaat het nu even niet om. Wat ik bedoel is dit: heb je je wel eens afgevraagd wat ze in Italië eten in de winter, wanneer alle toeristen naar huis zijn, de stranden en terrassen en campings verlaten? Wanneer het ook in Italië gewoon koud is? Geen weer in elk geval voor gelato al limone? Lees verder

(kli)matige kerst

Terwijl in Kopenhagen een klimaatakkoord wordt gaar gesudderd, bereiden wij ons hier voor op het kerstmenu. Klimaat/kerstmenu. Klinkt als totaal verschillende grootheden. De toekomst van onze planeet/een etentje waarbij toch iedereen weer dronken wordt en ruzie gaat zoeken. Nee, die twee krijg ik niet zo snel gelinkt.

Maar wacht even. Bestaat er niet een wet die zegt dat alles met alles te maken heeft? Karma of zo? Ik weet het al, iets praktischers: we halen de Klimaatweegschaal erbij. Op de website van het Voedingscentrum kun je je plannen voor het kerstdiner laten wegen op CO2-uitstoot. Je typt je boodschappen in, en of je ze op de fiets of met de auto gaat doen. Je geeft aan voor hoeveel personen en hoe je ze gaat bereiden – koken of bakken, op gas of elektrisch, met of zonder deksel op de pan. En dan rolt daar een percentage uit dat aangeeft hoeveel CO2-uitstoot jouw maaltijd kost, vergeleken bij een gemiddelde maaltijd.

Een gemiddelde warme maaltijd brengt 2,35 kilogram CO2-uitstoot per kilo eten teweeg. Dat heeft het Voedingscentrum uitgerekend aan de hand van 300 maaltijden. Die 2,35 kilogram CO2 is vergelijkbaar met de uitstoot die je veroorzaakt door 20 kilometer auto te rijden. Of door een dag te wassen, drogen en verlichten. Je begrijpt, wie eindeloos gaat zitten puzzelen tot-ie een milieuvriendelijk kerstdiner bij elkaar heeft en vervolgens met de auto naar de supermarkt rijdt, die heeft het niet helemaal begrepen. Lees verder

Vergeten vissoep

Mailtje van oud-dispuutsgenoot N.: ‘Hee Janneke, lang niet gezien. Je verhalen over de studentenkeuken doen me denken aan de vissoep met rouille die jij ooit voor ons maakte. Kun je die uit studentennostalgie nog eens uit je geheugen opdiepen?’

Verdraaid. Die vissoep. In geen vijftien jaar aan gedacht en pling, daar had je hem. Alsof het gisteren was. Eerst alleen de smaak, die voornamelijk bepaald werd door de indringende aanwezigheid van meerdere tenen rauwe, geperste knoflook in de rouille. Daarna een beeld. De ansichtkaart die mijn broer me stuurde met daarop het recept van de vissoep die ik bij hem had gegeten en zo lekker vond dat ik hem onmiddellijk wilde reproduceren; een olijk visje in de kantlijn getekend. Tot slot kropen flarden recept mijn geheugen binnen. Ui, ansjovis, tomatenpuree, bouillonblokjes, mayonaise, knoflook. Lees verder

Junigroente

Een van de gerechten die ik in deze tijd van het jaar graag maak, is fave fresche e cicorie con acciughe marinata uit het River Cafe kookboek Groen (Kosmos uitgevers). Bij Rose Gray en Ruth Rogers gaat het om tuinbonen met spinazie en gemarineerde ansjovis. Maar als je de receptnaam letterlijk zou vertalen, moet er snijbiet in.

Nu is juni behalve tuinbonenmaand ook snijbietmaand en heb ik een zak van deze heerlijke, zwaar ondergewaardeerde bladgroente in de groentela liggen, eigenhandig door mijn zoon geoogst in zijn schooltuintje. Vanavond maak ik daar onderstaande warme salade van, mijn eigen vertaling van het recept van Rose en Ruth.

Lees verder

De A van ansjovis

Het ging over asperges en aardbeien. Of ik niet wist dat er in de omgeving van Bergen op Zoom sprake was van nog een derde A, zo schreef een aantal lezers mij. De A van ansjovis. Eén van hen, Gerdien, was zelfs zo aardig mij een boekje toe te sturen: ‘Bergs Kookboek, over errebeesjes, ansjovis en sperries.’

Ik had ervoor gekozen die derde A zo oneerbiedig te negeren, omdat het nog wat vroeg is voor ansjovis uit de Oosterschelde. Vorig jaar waren ze er al op 2 mei, maar dat was echt een uitzondering. Meestal worden de eerste pas gevangen tussen 16 en 20 mei. Dat heb je nu eenmaal met seizoensproducten; het hangt allemaal af van het weer. Of om precies te zijn, van de temperatuur van het water. Lees verder

Via de maag

Hoe herover je het hart van je lief? Da’s de makkelijkste vraag van de week. Via de maag natuurlijk. Betreft het een man? Rood vlees. Gaat het om een dame? Chocola. Geloof me, na dit Valentijnsdiner voor twee gaat er niemand naar zijn eigen huis.

Entrecote met marsalajus

1 stuk entrecote van ongeveer 350 g, beslist op kamertemperatuur

olijfolie

2 ansjovisfilets, fijngehakt

1 teentjes knoflook, fijngehakt

een scheut Marsala (of droge sherry)

40 g koude roomboter

Lees verder

V.L.E.E.S.

Het schijnt dat naarmate je ouder wordt, je eetlust afneemt. Mijn zesennegentigjarige oma doet drie dagen met een tafeltje-dek-je-maaltijd. Maar als ik De Hongerige Man zo zie eten, lijkt niets minder waar. Hij wordt deze week weer een jaartje ouder en zijn eetlust begint mythologische proporties aan te nemen. Je kent Gargantua toch wel, de vraatzuchtige vaderreus van Rabelais’ Pantagruel? Die is er niets bij.

Omdat hij jarig is, mijn lief, maak ik deze week een paar van zijn favorieten. Hopelijk doe ik met de recepten tevens andere hongerige mannen een plezier. Gisteren meteen goed van start gegaan met een groot stuk V.L.E.E.S. Wat is dat toch met mannen en vlees? Het jachtinstinct? De eiwit-power? Vorige week schreef Sander nog op mijn weblog over de verrukkelijke broodjes lomito (gemarineerde ossenhaas) die hij placht te eten op Curaçao. „Helaas,” schreef hij, en mijn hart bloedde voor hem, „ben ik nu vegetariër.” Sorry, Sander, als het te pijnlijk voor je wordt, mag je dit stukje wel overslaan.

Lees verder

WK-koken: Frankrijk

Wat ik afgelopen dinsdag over de Italianen schreef, geldt evenzo voor de Fransen. Ze snacken niet. Of wel? Ik moet opeens denken aan canapéetjes. Die kleffe, korstloze, witte boterhammetjes met flinters gerookte zalm, foie gras en ander B-keuze beleg, zijn toch een Franse uitvinding? Dat klopt, volgens mijn broer die in Frankrijk woont en daar de culinaire boel een beetje voor me in de smiezen houdt. De nouvelle vague in het canapégebeuren is volgens hem om ze dubbel te klappen en in een uitgehold brood te stoppen. Getsie.

Lees verder