Foto AFP
Deze foto stond vanochtend op de In Beeld in de papieren nrc.next. Wit-Russische militairen helpen boeren met het oogsten van witte kolen. Dit gebeurt op een colchoz, een collectieve, door de overheid geleide boerderij, 75 kilometer ten noorden van de hoofdstad Minsk.
Het is dus weer tijd voor kool. Maar wat maak je er mee? Wat inspiratie uit het archief:
Arabia is de titel van misschien wel het meest inspirerende kookboek dat het afgelopen boekenseizoen is verschenen. Toen de auteurs, Merijn Tol en Nadia Zerouali, me een jaar geleden de eerste drukproeven lieten zien, beloofde ik spontaan er een hele week uit te zullen gaan koken in de krant. Een belofte die ik met liefde nakom, want het boek is nog mooier en lekkerder geworden dan iemand van ons op dat moment kon voorstellen.
Merijn en Nadia zijn voor Arabia (uitgegeven bij Kosmos) uitgebreid op reis geweest, fotograaf Sven Benjamins in hun kielzog, om al hun culinaire avonturen vast te leggen. Toen we elkaar vorig jaar zagen waren ze net terug uit Libanon. Ze verhaalden zo zintuiglijk over fattouche (brood- en kruidensalade), fatayer (met groente gevulde deegflapjes), avocadosmoothies en granaatappel-ijs dat ik meende de geur van rozenwater en geroosterde pistachenootjes op te kunnen snuiven.
Met het oog op de feestdagen bespreek ik deze week de nieuwste kookboeken. Vandaag het boek dat de verkiezing van het Kookboek van het Jaar 2008 heeft gewonnen: Raapsteeltje.
Het vrolijk roodgeruite boek is samengesteld en vormgegeven door Simone Kroon, en in eerste instantie niet eens gemaakt voor de commercie. Tijdens haar studie aan de Design Academy Eindhoven raakte Simone gefascineerd door moderne voedselproductiemethoden enerzijds en eerlijke en pure producten anderzijds. Ze besloot haar afstudeerproject aan dit onderwerp te wijden. En zo ontstond Raapsteeltje, een boek over Slow Food in de polder.
Op de camping, op de boot, in een vakantiehuisje met anderhalve sudderpit, bot mes en kromme koekenpan? Slim inkopen is het halve werk. Met een vers gebraden kippetje van de plaatselijke boerenmarkt en kant-en-klaar gesneden groente uit de supermarkt maak je in een handomdraai een frisse Vietnamese salade.
Voor 4 personen:
1 kleine gebraden kip
3 eetlepels wittewijnazijn
2 theelepels suiker
1 teentje knoflook, fijngehakt
1 eetlepel sojasaus
2 eetlepels olie
Soep op het vuur
is
als
een goede vriend in huis.
Extra lekkere soep
is
als nieuwe familie.
Mooier dan Ischa Meijer krijg ik soep niet in woorden gevat. Een goede soep is meer dan de som der bestanddelen. Wat er precies gebeurt wanneer je een paar wortels, een prei en een vette kip in een plas water gooit en er een vuurtje onder stookt, is niets minder dan een mysterie. Zelfs de processen die op moleculair niveau plaatsvinden – gelatine die oplost, smaakstoffen die zich concentreren, aminozuren die reageren met suikermoleculen – kunnen het magische resultaat niet afdoende verklaren. Ik zou althans durven beweren dat een pan goede soep het fysische overstijgt.
Op zoek naar de betekenis van het woord fooddesign belde ik Katja Gruijters. Katja heeft niet alleen ‘fooddesigner’ op haar visitekaartje staan, zij ontwikkelde de studierichting Fooddesign aan de HAS in ’s Hertogenbosch, en geeft er ook les. In 1998 studeerde ze zelf af aan de Design Academy in Eindhoven.
Ik vroeg Katja of ze mij kon uitleggen wat fooddesign is, maar dat bleek nog best lastig. „Ik kan je wel uitleggen wat ik dóe”, zei Katja. „Ik denk na over ontwikkelingen in de maatschappij en hoe die van invloed zijn op onze eetpatronen. En daar zoek ik dan een antwoord op.” Dat klonk me toch nog net iets te vaag, en ik vroeg haar een voorbeeld te geven.
Laat de lente maar wachten. Met zoveel inspiratie voor bieten, pastinaken, schorseneren, knolselderij, koolraap, pompoen, wortel en allerhande kool, hou ik de winter nog wel even vol. Bedankt iedereen, voor de recepten die jullie op mijn weblog www.nrc.nl/kokenetc postten.
Judith schreef over een kruidige winterstoofpot, een ratjetoe van de knollen, wortels en koolstukjes die aan het eind van de week resteren van haar groentepakket. Efficiënter kan bijna niet: één pan, alles bij elkaar, stoven en klaar. Vanwege de linzen is vlees niet nodig, maar als je wilt kun je chorizo toevoegen, of pittig gekruide gehaktballetjes. Afhankelijk van hoeveel groente je gebruikt en wat je nog meer toevoegt, heb je met dit recept voldoende te eten voor drie tot vier personen. Erbij zou ik kiezen voor couscous en/of pide wanneer je Marokkaanse kruiden gebruikt en rijst en/of papadums voor de Indiase versie.
Na de Bulgaarse kippenstoofpot van gisteren, vandaag een lamsstoofpot uit Roemenië. Tokana is een herdersgerecht uit de bergen van Transsylvanië. Van alle Roemeense recepten uit Elizabeth Luard’s European peasant cookery viel ik hiervoor vanwege de afwerking met zure room, wodka en vlammen. Dat moest wel onvergetelijk lekker worden. En dat was het ook. Absoluut geen gerecht dat je je baas voor moet zetten wanneer hij bij je komt eten, of je aanstaande schoonouders. Daarvoor is het veel te boers. Nodig liever een paar goede vrienden uit en laat ze ieder een fles wodka meenemen.
Nu begrijp ik het. Waarom Sonja zo’n succes heeft met haar dieet, bedoel ik. Talloze krantenartikelen heb ik erover gelezen. Bijna uitsluitend kritische en sceptische artikelen, waaruit ik maar niet kon opmaken wat nou toch die x-factor is. Maar nu ik De Hongerige Man zo bezig zie, is het mij volkomen duidelijk. „Eens even kijken wat ik van Sonja mag ontbijten”, zegt hij opgewekt, om vervolgens braaf 1 volkoren boterham met appelstroop, 1 glas jus d’orange, 1 plak ontbijtkoek en 1 glas water te nuttigen. Tot hij vorige week vrijdag begon te sonjabakkeren, had hij nog nooit appelstroop op zijn brood gegeten. Maar nu moet het van Sonja, dus wie is hij om niet van appelstroop te houden?
Deze week kijk ik eens rond op Other People’s Weblog. Ik startte het mijne, www.nrc.nl/kokenetc, zo’n acht maanden geleden. Tot die tijd, ik ben een hopeloos ouderwets meisje, had ik geen flauw benul van het leven dat zich afspeelt in de culinaire blogosfeer. Wat blijkt? Alleen al in Nederland en België zijn er minimaal honderd foodblogs. En dat is de officiële telling, van diningandwining.com. Het zijn er waarschijnlijk meer.
Al die blogs worden dagelijks volgeschreven door mensen die net zoveel van eten en drinken houden als ik. De een plukt paddestoelen en legt nauwgezet uit hoe je die kunt drogen. De ander doet verslag van de verjaardag van de buurvrouw, inclusief complete fotoreportage van het koud buffet. Er zijn blogs met uitsluitend recepten en er zijn blogs waarop meer wordt gekletst dan gekookt.
